هر رنگ از لحاظ روانشناسی چه معنایی دارد؟

بهار نيوز/ آيا وقتي در يک اتاق با رنگ زرد هستيد، احساس اضطرب ميکنيد؟ آيا رنگ آبي باعث آرامش و آسودگي شما ميشود؟ هنرمندان و طراحان داخلي از مدتها پيش اعتقاد داشتند که رنگ ميتواند به طرز چشمگيري بر خلق و خو، احساسات و روان انسان تأثير بگذارد. «پابلو پيکاسو»، يکي از برترين و تأثيرگذارترين هنرمندان سده ۲۰ ميلادي، در يک اظهار نظري ميگويد: «رنگ ها، مانند اشکال، تابعي از تغيير در عواطف انسان هستند». در روانشناسي نوين، «رنگ» و رنگها از معيارهاي سنجش شخصيت بهشمار ميآيند؛ چرا که هر يک از آنها تأثير خاص روحي و جسمي را در يک فرد باقي گذارده و رنگ نشانگر وضعيت رواني و جسمي وي ميباشد.
اين موضوع با توجه به پيشرفتهاي دو دانش فيزيولوژي و روانشناسي به اثبات رسيده است. ناگفته پيداست که انسان از روزگاران بسيار دور تاکنون تحت نفوذ و تأثير رنگهاي پيرامون خود بوده است و در صد سال اخير که صنعت رنگسازي به نقطه اوج تحول خود رسيده است، تأثير مزبور دو چندان شده و در همه ارکان زندگي روحي ما رخنه کرده است.
رنگ ابزاري ارتباطي قدرتمند است که ميتواند براي نشان دادن عمل، تأثير خلق و خو و حتي تأثير بر واکنشهاي فيزيولوژيکي مورد استفاده قرار گيرد. برخي از رنگها با افزايش فشار خون، افزايش متابوليسم و فشار چشم همراه است؛ بنابراين هميشه اين پرسش مطرح است که رنگها دقيقاً چگونه در اين زمينه عمل ميکنند؟ و چگونه بر خلق و خو و رفتار انسان تأثير ميگذارند؟ وبسايت علمي verywellmind تلاش کرده است تا پاسخي براي اين پرسشها بيابد.
روانشناسي رنگها چيست؟
در سال ۱۶۶۶ ميلادي، دانشمند انگليسي «ايزاک نيوتن» کشف کرد که وقتي نور سفيد خالص از يک منشور عبور ميکند، به همه رنگهاي قابل مشاهده تقسيم ميشود. نيوتن همچنين دريافت که هر رنگ از طول موج واحد تشکيل شده است و ديگر نميتوان آن را به ساير رنگها تجزيه کرد. آزمايشهاي بعدي نشان داد که ميتوان از نور براي ايجاد رنگهاي ديگر نيز استفاده کرد. به عنوان مثال، رنگ قرمزي که با نور زرد ترکيب شود، رنگ نارنجي را پديد ميآورد. برخي از رنگ ها، مانند سبز و سرخابي نيز هنگام مخلوط شدن، يکديگر را خنثي ميکنند و منجر به ايجاد نور سفيد ميشوند. اگر تا به حال نقاشي کرده ايد، پس حتماً متوجه شده ايد که چگونه ميتوان رنگهاي خاصي را براي ايجاد ساير رنگها مخلوط کرد.
«اندرو اليوت» و «مارکوس ماير»، دو محقق سرشناس در زمينه رنگها ميگويند: «با توجه به شيوع و کاربرد گسترده رنگ ها، انتظار ميرود که مقوله روانشناسي رنگها توسعه چشمگير و مثبتي بيابد. اما جاي تعجب است که تا به امروز مطالعات تئوري و تجربي اندکي در مورد تأثير رنگ بر عملکرد روانشناختي انجام شده است. اغلب کارهايي که تاکنون انجام شده نيز بيشتر به دنبال دغدغههاي کاربردي صورت گرفته و نه دقتهاي علمي»
به دنبال عدم تحقيق کلي در اين زمينه، مفهوم روانشناسي رنگ به موضوع داغ زمينههايي همچون بازاريابي، هنر، طراحي و ساير فعاليتهايي اين چنيني تبديل شده است. با اين حال اگر چه بخش عمدهاي از شواهد موجود در چنين زمينههايي در حال ظهور است، اما محققان و متخصصان چند اکتشاف و مشاهدات مهم راجع به روانشناسي رنگ و تأثير آن بر خلق و خو، احساسات و رفتارها انجام داده اند. به عنوان مثال، در حالي که از رنگ سفيد در بسياري از کشورهاي غربي براي نشان دادن پاکي و بي گناهي استفاده ميشود، در برخي از کشورهاي شرقي به عنوان نمادي از عزاداري ديده ميشود.
راهنماي جامع روانشناسي رنگها
روي هم رفته روانشناسي رنگ به معني مطالعه تأثيرگذاري رنگهاي موجود در محيط بر ذهن و حالات روحي افراد است. البته اين علم، يک شاخه جداگانه از روانشناسي نيست بلکه در ميان زيرمجموعههاي مختلف روانشناسي، ميتواند بخشي از «روانشناسي شناختي» باشد. با وجودي که اثر رنگها تا حدودي ذهني است و در مورد اشخاص مختلف با جنسيت، سن و فرهنگ مختلف فرق ميکند، امّا بيشتر رنگها داراي معني و تاثير يگانهاي در سراسر جهان هستند. براي مثال رنگهايي که در طيف قرمز قرار دارند به عنوان رنگهاي گرم شناخته ميشوند که اين طيف دامنهاش از احساسات گرم و صميمانه تا احساس خشم و عصبانيت متغير است. روانشناسي رنگها و مطالعه رنگها به عنوان عواملي که بر رفتار و واکنشهاي افراد تاثير ميگذارند، اهميت و جذابيت فراواني دارد تا حدي که بعضي اوقات از تست روانشناسي رنگها براي شخصيت شناسي از روي رنگ مورد علاقه استفاده ميشود. البته تست رنگ شخصيت جوابي قطعي درباره شخصيت افراد به شما نميدهد، اما ميتواند در شناخت بهتر برخي از ابعاد شخصيت مفيد باشد.
چرا روانشناسي رنگها مهم است؟
اهميت روانشناسي رنگها از اين منظر است که ميتوان از رنگها به عنوان عامل کمکي در درمان بيماريهاي مختلف، ايجاد تغييرات مثبت در فکر، ذهن و جسم، تنظيم اهداف شغلي با کاهش استرس شغلي و ارتقاء مهارتهاي ارتباطي استفاده کرد. روانشناسي رنگ همچنين به شکلي گسترده در بازاريابي و مسائل تجاري استفاده ميشود. بسياري از بازاريابان، رنگ را به عنوان بخش مهمي از بازاريابي ميشناسند، زيرا از رنگ ميتوان براي نفوذ بر مصرف کنندگان از طريق کالاها و خدمات استفاده کرد. به همين دليل است که شرکتها هنگام تصميم گيري درباره لوگوي برند خود، با توجه به زمينه کسب و کارشان و يا معنا و مفهومي که ميخواهند به جوامع هدف برسانند، از يک ترکيب رنگي خاص استفاده ميکنند.
اثرات روانشناختي رنگها
چرا رنگ نيرويي قدرتمند در زندگي ما است؟ چه تأثيراتي ميتواند بر بدن و ذهن ما داشته باشد؟ اگرچه برداشت از رنگ تا حدودي ذهني است، اما برخي از جلوههاي رنگي وجود دارند که معناي جهاني دارند. رنگهايي در طيف رنگ قرمز، به عنوان رنگهاي گرم شناخته شده اند که شامل قرمز، نارنجي و زرد ميشوند. اين رنگهاي گرم ميتوانند احساساتي شامل احساس گرما و آسايش تا احساس خشم و خصومت نشان دهند. رنگهايي که در طيف آبي وجود دارد به عنوان رنگهاي خنک شناخته ميشوند و شامل رنگهاي آبي، بنفش و سبز ميشوند. اين رنگها اغلب به عنوان آرام توصيف ميشوند، اما ميتوانند احساس غم و بي تفاوتي را به ذهن بسپارند. اما انسانها چگونه به رنگهاي مختلف پاسخ ميدهند؟ در ادامه ميتوانيد برخي از اين تأثيرات را در رنگهاي مختلف مشاهده کنيد:
سياه
اثرات مثبت: پيچيدگي، زرق و برق، امنيت، ايمني، کارايي
اثرات منفي: سرکوب، سردي، تهديد، سنگيني
رنگ سياه کاملا جذب کننده است. پيامدهاي روانشناسي رنگ سياه قابل توجه است. اين رنگ موانع محافظتي ايجاد ميکند، زيرا که تمام انرژيهايي را که به سوي شما ميآيد جذب ميکند و شخصيت شما را پنهان ميکند. سياه در اصل عدم وجود نور است، چرا که هيچ طول موجي منعکس نميشود و بنابراين ميتواند تهديد کننده باشد؛ بسياري از مردم از رنگ تيره ميترسند. اما از لحاظ مثبت نگري به صورت مطلق ارتباط برقرار ميکند. اين ارتباط پيچيدگي و برتري بي نظيري را به همراه دارد و به ويژه با رنگ سفيد خوب عمل ميکند. سياه ادراک سنگيني و جديت را ايجاد ميکند.
سفيد
اثرات مثبت: بهداشت، بي باري، وضوح، خلوص، پاکي سادگي، پيچيدگي، بهره وري
اثرات منفي: ناباروري، سردي، موانع، عدم دوستي
درست همانطور که سياه جذب کننده است، سفيد بازتابنده کامل است. در واقع، اين نيروي کامل طيف سفيد را در چشم ما نشان ميدهد. از اين رو، موانع ايجاد ميکند، اما موانع آن متفاوت از جنبه رنگ سياه است. سفيد از لحاظ روانشناسي رنگ بيانگر خلوص است. مفهوم ناپايداري نيز ميتواند جنبه منفي آن باشد. از لحاظ بصري، سفيد، يک درک فزاينده از فضا را ميدهد. اثر منفي سفيد در رنگهاي گرم باعث ميشود که آنها به نظر برسند و احساس خوبي ايجاد کنند.
قرمز
اثرات مثبت: قدرت جسماني، قدرت، گرما، انرژي، بقا، تحريک، مردانگي، هيجان
اثرات منفي: اختلال، تجاوز، تاثير منفي بصري، فشار
قرمز طولانيترين طول موج را دارد و به همين دليل است که توجه ما را جلب ميکند. دليلي که از اين رنگ در چراغهاي راهنمايي در سراسر جهان استفاده ميشود نيز همين خاصيت جلب توجه است. اثر رنگ قرمز فيزيکي است؛ به اين معني که احساسات را تحريک ميکند و نبض افراد را افزايش ميدهد. اين رنگ مربوط به اصل مردانگي است و ميتواند غريزه «مبارزه يا پرواز» را فعال کند. قرمز از لحاظ روانشناسي رنگ قدرت است. قرمزِ خالص، سادهترين رنگ و بدون ظرافت؛ تحريک کننده و پر جنب و جوش و بسيار دوستانه است. در عين حال، آن را ميتوان به عنوان رنگي تهاجمينيز محسوب کرد.
آبي
اثرات مثبت: هوش، ارتباطات، اعتماد، کارايي، آرامش، وظيفه، منطق، خنکي، انعکاس، آرامش
اثرات منفي: سردي، بي اعتمادي، عدم احساس، عدم دوستي
آبي رنگ ذهن است و اساسا آرامش بخش است. اين رنگ به لحاظ ذهني تأثير به سزايي دارد و تاثير آن با واکنش فيزيکي که ما به رنگ قرمز داريم متفاوت است. آبيِ پررنگ تفکر ما را تحريک ميکند و آبيِ کم رنگ، ذهن و تمرکز را آرام ميکند. به نظر ميرسد اشياء آبي به اندازه قرمز به ما نزديک نيستند. رنگ آبي رنگ جهان است. با اين حال، آن را در روانشناسي رنگ، ميتوان به عنوان رنگي سرد، بي ثبات و غير دوستانه هم شناخت.
سبز
اثرات مثبت: هماهنگي، تعادل، استراحت، عشق جهاني، آرامش، اطمينان، تعادل، صلح
اثرات منفي: خستگي، رکود، خالي از انرژي، بي نظمي
سبز رنگ تعادل است و بدان معني است که هر چيزي سر جاي خودش است و نيازي به تنظيم و تغيير نيست. هنگاميکه به جهان نگاه ميکنيم، ميبينيم که حاوي مقدار زيادي رنگ سبز است، اين نشان دهنده حضور آب و قحطي کم است، بنابراين ما با رنگ سبز، به سطح بالايي از اطمينان ميرسيم. از منظر منفي، اين رنگ ميتواند رکود را نشان دهد.
زرد
اثرات مثبت: خوش بيني، اعتماد به نفس، عزت نفس، قدرت احساسي، دوستي، خلاقيت
اثرات منفي: غير منطقي بودن، ترس، شکنندگي احساسي، افسردگي، اضطراب، خودکشي
طول موج زرد نسبتا طولاني و اساسا تحريک کننده است. در اين حالت اين رنگ محرک احساس است، بنابراين زرد قويترين رنگ از نظر رواني است. زرد، روحيه ما و اعتماد به نفس ما را افزايش ميدهد؛ اين رنگ اعتماد به نفس و خوش بيني را بالا ميبرد. اما استفاده بيش از حد از آن ميتواند باعث کاهش عزت نفس، ايجاد ترس و اضطراب شود.
بنفش
اثرات مثبت: آگاهي معنوي، مهارت، بينايي، لوکس بودن، اعتبار، حقيقت، کيفيت
اثرات منفي: برون گرا، انحطاط، سرکوب، ناديده گرفتن
کوتاهترين طول موج براي رنگ بنفش است که اغلب به عنوان رنگ ارغواني توصيف ميشود. اين رنگ آگاهي را به سطح بالايي از ذهن، حتي به حوزه ارزشهاي معنوي ميرساند. اين رنگ بسيار درونگرا است و تفکر عميق يا مراقبه را تشويق ميکند و معمولا بهترين کيفيت ممکن را در اختيار قرار ميدهد. آخرين طول موج قابل مشاهده قبل از اشعه ماوراء بنفش، داراي ارتباط با زمان و فضا و کيهان است. استفاده بيش از حد از بنفش ميتواند درونگرايي را بيش از حد افزايش دهد.
خاکستري
اثرات مثبت: بيطرفي رواني
اثرات منفي: عدم اطمينان، رطوبت، افسردگي، خواب زمستاني، کمبود انرژي
خاکستري خالص تنها رنگي است که خواص روانشناسي رنگ مستقيمي ندارد. با اين حال، کاملا سرکوبگر است و زماني که جهان خاکستري ميشود، ما به طور غريزي شرايط را براي آماده شدن براي خواب زمستاني آماده ميکنيم. به غير از تن دقيق، خاکستري اثر متفاوتي روي رنگهاي ديگر مورد استفاده دارد. استفاده از خاکستري معمولا عدم اطمينان و ترس از قرار گرفتن در معرض ديد را نشان ميدهد.
نارنجي
اثرات مثبت: راحتي، گرما، امنيت، حساسيت، اشتياق، فراواني، سرگرم کننده
اثرات منفي: محروميت، سرخوردگي، نااميدي، عدم بلوغ
از آنجا که نارنجي ترکيبي از قرمز و زرد است، رنگ تحريک کنندهاي است و در واقع ترکيبي از بخش فيزيکي و عاطفي است. اين تمرکز ما بر مسائل فيزيکي – غذا، گرما، پناهگاه و ... – و حساسيت را افزايش ميدهد. اين رنگ از نظر روانشناسي سرگرم کننده است. اما اثر منفي آن ميتواند بر روي محروميت تمرکز کند، اين به احتمال زياد زماني است که نارنجي گرم با رنگ سياه استفاده ميشود. به همين ترتيب، استفاده بيش از حد از رنگ نارنجي، بيهودگي و فقدان ارزشهاي فکري را به دنبال دارد.
صورتي
اثرات مثبت: آرامش فيزيکي، پرورش، گرما، زنانه بودن، عشق، جنسيت، بقا
اثرات منفي: مهار، ترس احساسي، تخريب، ضعف فيزيکي
اين رنگ به صورت ته مايهاي از رنگ قرمز، از لحاظ جسمي ما را تحت تاثير قرار ميدهد، اما اين تاثير به اين شکل است که ما را آرام ميکند، نه تحريک. صورتي از لحاظ روانشناسي رنگ، يک رنگ قدرتمند و روان شناختي است. اين رنگ نشان دهنده اصل زنانگي و بقاي گونه است؛ اين رنگ پرورش دهنده و تسکين دهنده جسم است. استفاده بيش از حد از رنگ صورتي از لحاظ فيزيکي ميتواند تا حدي مخرب و سست کننده باشد.
کاربرد روانشناسي رنگها در درمان بيماران
چندين فرهنگ باستاني، از جمله مصريها و چيني ها، «کروموتراپي» يا استفاده از رنگها براي درمان بيمارن را به کار گرفته اند. گاهي اوقات از کروتراپي به عنوان نور درماني يا رنگ شناسي نيز ياد ميشود. امروزه از رنگ شناسي به عنوان يک درمان جامع يا جايگزين استفاده ميشود. در ادامه نمونههايي از کاربرد رنگها در درمان را ميتوان ملاحظه کرد:
از رنگ قرمز براي تحريک بدن و ذهن و افزايش گردش خون استفاده ميشود.
تصور ميشود که رنگ زرد باعث تحريک اعصاب و پاکسازي بدن ميشود.
از رنگ نارنجي براي بهبود ريهها و افزايش سطح انرژي استفاده ميشود.
اعتقاد بر اين است که رنگ آبي باعث تسکين بيماريها و درمان درد ميشود.
تصور ميشود رنگ نيلي، مشکلات پوستي را کاهش ميدهد.
تحقيقات جديد درباره روانشناسي رنگها
بيشتر روانشناسان، رنگ درماني را با شک و ترديد مينگرند و خاطرنشان ميکنند که تأثيرات فرضي رنگ بر درمان افراد، اغلب به شدت اغراق آميز است چرا که رنگها در فرهنگهاي مختلف، داراي معاني مختلفي نيز هستند. با اين حال، تحقيقات موجود نشان داده است که رنگ ميتواند افراد را به طرق شگفت آور مختلفي متأثر کند. پس از آزمايش معروف «دوشارخ» در زمينه شناخت شخصيت انسان از طريق لکههاي رنگين جوهر، آزمايش «لوشر» جديدترين نظريهاي است که در اين مورد ارائه گرديده است. بار علمي آزمايش مزبور علاوه بر استفاده در موارد روانکاوي و روانشناسي، در سيستمهاي استخدامي نيز بکار گرفته ميشود.
در روانشناسي نوين «رنگ» و رنگها از معيارهاي سنجش شخصيت بهشمار ميآيند؛ چرا که هر يک از آنها تأثير خاص روحي و جسمي را در يک فرد باقي گذارده و رنگ نشانگر وضعيت رواني و جسمي وي ميباشد. اين موضوع با توجه به پيشرفتهاي دو دانش فيزيولوژي و روانشناسي به اثبات رسيده است. يک مطالعه نشان داده است که قرصهاي دارويي با رنگ گرم نسبت به قرصهاي دارويي با رنگ خنک، موثرتر بودند. همچنين در مطالعه ديگري ثابت شد که چراغهاي روشنايي معابر با رنگ آبي، منجر به کاهش محسوس جرم و جنايت شده است. قرمز باعث ميشود افراد با سرعت و نيروي بيشتري واکنش نشان دهند، چيزي که طبق گفته محققان ممکن است در طول فعاليتهاي ورزشي بسيار مفيد باشد. لباسهاي فرم سياه احتمالاً باعث ميشود که دانش آموزان بيشتر مورد تنبيه قرار گيرند. اين مطالعه همچنين نشان داد که دانش اموزاني که از لباسهاي ورزشي سياه رنگ استفاده کرده بود، کمتر از دانش آموزان ديگر در مسابقات موفق بوده اند.
رنگ ميتواند بر عملکرد انسان تأثير بگذارد
همچنين مطالعات نشان داده اند که رنگهاي خاص ميتوانند در عملکرد تأثير بگذارند. هيچ کس دوست ندارد که يک تست درجه بندي شده را که با جوهر قرمز پوشانده شده است ببيند، اما يک مطالعه نشان داد که ديدن رنگ قرمز قبل از امتحان در واقع به عملکرد فرد در آزمون آسيب ميرساند. در حالي که رنگ قرمز اغلب به عنوان تهديدآميز، برانگيخته يا هيجان انگيز توصيف ميشود، بسياري از مطالعات قبلي در مورد تأثير رنگ قرمز تا حد زيادي بي نتيجه بوده اند. با اين حال، اين مطالعه نشان داد که قرار گرفتن دانش آموزان در معرض رنگ قرمز قبل از امتحان، تأثير منفي بر عملکرد آنها در آزمون دارد. در اين آزمايش که در شش مرحله به انجام رسيد، داشجويان و دانش آموزاني در کشور ايالات متحده در معرض يک آزمون پنج دقيقهاي قرار گرفتند. اين افراد در گروههاي جداگانه با افرادي با لباسهاي به رنگ سبز، سياه و قرمز همراه شدند. افرادي که با رنگ قرمز همراه بودند اغلب عملکرد مناسبي در آزمون از خود نشان نميدادند.
روانشناسي و انتخاب رنگ در هنگام خريد
روانشناسي رنگ نشان ميدهد که رنگهاي مختلف ميتوانند طيف گستردهاي از تأثيرات، از تقويت روحيه تا ايجاد اضطراب را به دنبال داشته باشند. اما آيا رنگ کالاهايي که خريداري ميکنيد ميتواند در مورد شخصيت شما چيزي بگويد؟ به عنوان مثال، آيا رنگ اتومبيل شما ميتواند به نوعي مربوط به برخي از ويژگيهاي شخصيتي اساسي و يا شخصيتهاي عجيب و غريب فرد باشد؟ ترجيحات رنگي شما در خريد اقلام ممکن است چيزهايي درباره نوع تصويري که شما ممکن است در حال طراحي آن باشيد، بگويد. در واقع اولويتهاي انتخاب رنگ در خريد، از لباسي که ميپوشيم گرفته تا اتومبيلي که رانندگي ميکنيم، گاهي ميتواند نشانگر تلاش ما در ساختن تصويري از خود باشد که دوست داريم ديگران انگونه ما را ببينند و درک کنند. عوامل ديگري مانند سن و جنس نيز ميتوانند در انتخاب رنگ به هنگام خريد تأثير بگذارد.
سفيد: همانطور که بسياري از افراد و کارشناسان اعتقاد دارند، رنگ سفيد ميتواند احساس پاکي و تميزي ايجاد کند. اين رنگ اغلب براي نشان دادن حس جواني و مدرنيته استفاده ميشود.
مشکي: برخي افراد غالباً رنگ سياه را به عنوان يک رنگ «قدرتمند» توصيف ميکنند که ممکن است به همين دليل سياه محبوبترين رنگ براي وسايل نقليه لوکس باشد. مردم اغلب اين رنگ را به عنوان رنگي قدرتمند، اسرارآميز و حتي شرور توصيف ميکنند.
نقره اي: اين سومين رنگ محبوب براي وسايل نقليه است و با حس نوآوري و مدرنيته مرتبط است. محصولات با تکنولوژي بالا اغلب نقرهاي هستند، بنابراين اين رنگ اغلب با چيزهايي جديد، مدرن و براق مرتبط است.
قرمز: آيا روياي يک وسيله نقليه قرمز را داريد؟ قرمز رنگي جسورانه و جلب توجه ايجاد ميکند، بنابراين ترجيح دادن چنين رنگي براي خودرو ممکن است به معناي اين باشد که ميخواهيد تصويري از قدرت، عمل و اطمينان را طراحي کنيد.
آبي: مردم اغلب رنگ آبي را به عنوان رنگ پايداري و ايمني توصيف ميکنند. رانندگي با اتومبيل آبي يا SUV ممکن است نشانگر اطمينان و اعتماد به نفس شما باشد.
زرد: به گفته کارشناسان، رانندگي وسيله نقليه زرد ممکن است به اين معني باشد که شما به طور کلي يک فرد خوشحال هستيد و شايد کمي بيشتر از يک فرد معمولي متمايل به ريسک کردن باشيد.
خاکستري: کارشناسان پيشنهاد ميکنند افرادي که اتومبيلهاي خاکستري را رانندگي ميکنند، علاقهاي به چيزهاي سخت و بادوام ندارند و در عوض چيزهاي ظريفتر را ترجيح ميدهند.
البته نبايد فراموش کرد که انتخابهاي رنگي ما اغلب تحت تأثير عواملي از جمله قيمت، محدوديتها و ساير نگرانيهاي عملي است. به عبارت ديگر اگر چه شخصيت خريدار ميتواند نقش مهمي در انتخاب رنگ داشته باشد، اما خريداران اغلب به شدت تحت تأثير عواملي مانند قيمت و محدوديتهاي ديگر قرار ميگيرند. براي مثال خريد خودروي سفيد رنگ ممکن است بيشتر از آنکه دغدغههايي همچون نشان دادن جواني و مدرن بودن را در پشت سر داشته باشد، به محدوديتهايي همچون وضعيت اقليمي و يا قيمت مربوط باشد. در واقع افرادي که در آب و هواي گرم زندگي ميکنند معمولاً وسايل نقليه با رنگ سبک را نسبت به وسايل تاريک ترجيح ميدهند. همچنين اولويتهاي رنگ نيز ميتوانند در طول زمان تغيير کنند. براي مثال ممکن است فرد در دوران جوان علاقه زيادي به رنگهاي روشن داشته باشد چرا که دوست دارد خود را در معرض ديد و توجه قرار دهد، اما با بالا رفتن سن همين فرد احتمالاً گرايش به رنگهاي سنتي پيدا کند.
روانشناسي رنگها تا چه حدودي معتبر است؟
علاقه به موضوع روانشناسي رنگ در حال رشد است، اما تعداد زيادي از سوالات در اين خصوص هنوز بي پاسخ مانده است. آيا ميتوان از رنگ براي افزايش بهره وري کارگران يا ايمني در محل کار استفاده کرد؟ چه رنگهايي در رفتار مصرف کننده تأثير دارد؟ آيا انواع خاصي از شخصيت ها، رنگهاي خاصي را ترجيح ميدهند؟ همانطور که محققان همچنان به تحقيق در مورد چنين سؤالاتي ميپردازند، ممکن است به زودي اطلاعات بيشتري درباره تأثيرات متفاوت رنگ بر روانشناسي انسان کسب کنيم.
با اين همه «زنا اوکانر»، عضو هيئت علمي گروه معماري، طراحي و برنامه ريزي دانشگاه سيدني، نشان ميدهد که مردم بايد نسبت به بسياري از ادعاهايي که درباره روانشناسي رنگ ميبينند، احتياط کنند. اوکانر توضيح ميدهد که: «بسياري از اين ادعاها از لحاظ پشتيباني تجربي و علمي، فاقد استدلال هستند و نقصهاي اساسي را نشان ميدهند. اما نگراني بزرگتر اين است که چنين برداشتهاي ناقصي ممکن است به عنوان واقعيت علمي ارائه شوند. علاوه بر اين، چنين ادعاهايي اغلب به تحقيقات منسوخ شده و قديمي، بدون مراجعه به يافتههاي تحقيقاتي جديد متکي هستند».
رنگ ميتواند نقش مهمي در انتقال اطلاعات، ايجاد روحيه خاص و حتي تأثيرگذاري بر تصميماتي که افراد ميگيرند، داشته باشد. ترجيحات رنگي افراد همچنين روي اشياء انتخاب شده، لباسهايي که ميپوشند و نحوه تزئين محيط آنها نيز تأثير ميگذارد. افراد غالباً اشياء را با رنگهايي انتخاب ميکنند که حالتها و احساسات خاصي را به وجود ميآورد، مانند انتخاب رنگ خودرو که به نظر اسپرت، آينده نگر، براق يا قابل اعتماد است. از رنگهاي اتاق نيز ميتوان براي بيرون کشيدن خلق و خوي خاص استفاده کرد، مانند نقاشي اتاق خواب با رنگ سبز ملايم براي ايجاد روحيهاي آرام.
کارشناسان دريافته اند، در حالي که رنگ ميتواند در نحوه احساس و عمل ما تأثير داشته باشد، اين تأثيرات در معرض عوامل شخصي، فرهنگي و موقعيتي قرار دارد؛ بنابراين براي به دست آوردن درک بهتري از روانشناسي رنگ، تحقيقات علمي بيشتري بايد صورت گيرد.


















