برگی از تاریخ/ آخرین امپراتور چین

روزنامه شهروند/ انقلابي شهير چيني «سون يات سن» ١٠٩ سال پيش، برابر با بيست و نهم دسامبر ١٩١١ ميلادي، با براندازي خاندان پادشاهي چينگ و سرنگوني آخرين امپراتور اين دودمان به نام «پويي»، جمهوري چين را پايه گذاشت. در اين سال سون يات سن بهعنوان رهبر حزب کومينتانگ يا «جبهه ملي چين» بهعنوان نخستين رئيسجمهوري تاريخ چين قدرت را دست گرفت. سون يات سن پس از برکنار کردن پويي از مقام سلطنت، خود را نخستين رئيسجمهوري چين خواند. تاريخ نويسها براي معرفي سون يات سن اغلب از القابي چون پزشک، نويسنده، سياستمدار، فيلسوف، و... استفاده ميکنند اما بيشک مهمترين لقب او «بنيانگذار جمهوري چين» است. اما بشنويد از پويي که با موافقت دولت جديد اجازه يافت بدون هيچ عنوان رسمي در کاخ سلطنتي باستاني امپراتوران چين معروف به «شهر ممنوعه» اقامت کند.
شش سال بعد، در جولاي ١٩١٧ ميلادي يک ژنرال شورشي سلطنتطلب، پويي را مجدداً در مقام امپراتوري ابقا کرد. اما اين دوران دو هفته بيشتر طول نکشيد و با پيروزي دوباره جمهوريخواهان چيني، پويي اين بار از شهر ممنوعه اخراج شد. او مدتي را در ناحيه تيانجين چين ساکن شد و از کارهاي سياسي فاصله گرفت، اما پس از تجاوز ژاپن به منطقه منچوري در شمال شرقي چين و تصرف اين بخش از سوي آنها، اشغالگران براي خاموش کردن اعتراضهاي مردمي، پويي را در سال ١٩٣٢ به عنوان حاکم منطقه منچوري معرفي کردند. پويي چندي بعد به عنوان امپراتور منچوري مجدداً تاجگذاري کرد. حکمراني او در منچوري تا شکست ژاپن در جنگ جهاني دوم و تصرف منچوري از سوي اتحاد جماهير شوروي در سال ١٩٤٥ ادامه يافت.
روسها پس از دستگيري پويي او را به سيبري تبعيد کردند و ٤ سال بعد با پيروزي کمونيستها در چين، او را به دولت مائو تسهتونگ تحويل دادند. چينيها پويي را به دليل همکاري با دولت اشغالگر ژاپن متهم به خيانت کرده و به مدت ١٠ سال او را در يک زندان ويژه تحت تعاليم کمونيستي قرار دادند. بعد از گذشت دوران محکوميت، پويي در ميان مردم به عنوان شهروندي عادي مشغول زندگي شد. برناردو برتولوچي، کارگردان فقيد ايتاليايي در فيلم «آخرين امپراتور» محصول ١٩٨٧ ميلادي، گوشهاي از زندگي «پويي» را به تصوير کشيد. «آخرين امپراتور» همان سال با درخشش در مراسم اسکار، ٩ جايزه بخشهاي مختلف آکادمي را به خود اختصاص داد. «آخرين امپراتور» دهه ٧٠ خورشيدي در ايران نيز به روي پرده رفت.


















