مشق جهانی برای گردشگری روستای شانه‌تراش تنکابن

ايرنا

بروزرسانی 1405/02/02 - 11:25

مشق جهانی برای گردشگری روستای شانه‌تراش تنکابن

ایرنا/ پرونده ثبت جهانی روستای «شانه‌تراش» تنکابن با سرعت و دقت در حال تکمیل است. این روستا که حالا یکی از ۸ نامزد نهایی ایران برای پیوستن به شبکه روستاهای جهانی است، با بسیج دستگاه‌های اجرایی و اجرای پروژه‌های زیرساختی، خود را برای بازرسی‌های بین‌المللی آماده می‌کند تا هنرِ دیرینِ «لاک‌تراشی» و «شانه‌تراشی» مازندران را به شناسنامه‌ای جهانی پیوند بزند.

روستای شانه‌تراش در دلِ طبیعتِ بکرِ تنکابن، فراتر از یک سکونتگاه روستایی، گنجینه‌ای زنده از صنایع‌دستی و میراث ناملموس مازندران است.

ثبت جهانی این روستا تنها یک عنوان تشریفاتی نیست؛ بلکه فرصتی استثنایی برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری غرب مازندران به دنیا، پویایی اقتصادی و حفظ هویت و اصالتی است که نسل‌به‌نسل به ما رسیده‌اند. در همین راستا، تنکابنی‌ها با تشکیل کارگروه‌های ویژه، در حال تبدیل این روستا به یک مقصدِ گردشگری استاندارد با معیارهای جهانی هستند.

نکته مهم پیرامون ثبت جهانی شانه‌تراش خیزِ این روستا برای ثبت در سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) است؛ مسیری که نباید آن را با ثبت در "یونسکو" اشتباه گرفت. در حالی که یونسکو عمدتاً بر صیانت از کالبد تاریخی و میراثِ ملموس و ناملموس تمرکز دارد، سازمان جهانی گردشگری به دنبال انتخاب روستاهایی است که گردشگری را به موتورِ محرکِ "توسعه پایدار"، "اشتغال‌زایی" و "حفظ سبک زندگی بومی" تبدیل کرده‌اند. به بیانی دیگر، اگر یونسکو به دنبال حفظِ گذشته است، UNWTO به دنبال تضمینِ آینده‌ی روستا از مسیرِ گردشگری است؛ تفاوتِ ظریفی که نشان می‌دهد شانه‌تراش قرار است نه به عنوان یک موزه، بلکه به عنوان یک "دهکده زنده و پویا" در ترازِ جهانی قد علم کند.

در همین ارتباط مرتضی شکوهی، فرماندار تنکابن، در گفت‌وگو با خبرنگاران پیرامون آخرین وضعیت این پرونده ملی اظهار داشت: تاکنون سه نشست تخصصی برای پیگیری دقیق روند ثبت جهانی شانه‌تراش برگزار شده است. خوشبختانه این روستا در میان ۸ کاندیدای نهایی کشور قرار دارد و در ارزیابی‌های اولیه، امتیازات قابل‌قبولی را کسب کرده است. ما برای موفقیت در این مسیر، یک نقشه راه دقیق و تقسیم‌کار مشخص میان دستگاه‌های اجرایی تدوین کرده‌ایم.

شکوهی با اشاره به اقدامات عمرانی در این روستا افزود: تقویت شبکه برق و روشنایی، ساماندهی مسیرهای دسترسی و نصب تابلوهای دو زبانه در دستور کار قرار گرفته است. همچنین با همکاری شهرداری تنکابن و بنیاد مسکن، عملیات سنگفرش ۳۰۰ متر از ورودی روستا به‌زودی آغاز می‌شود تا منظرِ ورودی شانه‌تراش با استانداردهای بصریِ روستاهای جهانی همخوانی داشته باشد.

فرماندار تنکابن از راه‌اندازی «خانه صنایع‌دستی» و «دفتر روستای جهانی» خبر داد و گفت: تمرکز اصلی ما بر احیای هنرهای بومی است. در حال حاضر دوره‌های آموزشی با محوریت "شانه‌تراشی" و "لاک‌تراشی" برای اهالی در حال برگزاری است. همچنین برای تقویت گردشگری کشاورزی، آموزش‌های مزرعه‌گردشگری و تولید محصولات ارگانیک نیز به برنامه‌ها اضافه شده است.

تفرجگاه جدید و رفع چالش‌های مخابراتی

وی درباره فضاهای تفریحی روستا توضیح داد: تفاهم‌نامه‌ای با منابع طبیعی برای ایجاد یک تفرجگاه در قالب طرح گردشگری روستا آماده شده که هفته آینده به امضا می‌رسد. البته در مسیر اجرای طرح چالش‌هایی مثل احداث دکل مخابراتی وجود دارد که با حمایت استاندار محترم در جلسه‌ای که هفته آینده در استانداری برگزار می‌شود، برای تسریع در حل این مشکل تصمیم‌گیری خواهد شد.

مرتضی شکوهی با قدردانی از همکاری صمیمانه دستگاه‌های اجرایی شهرستان خاطرنشان کرد: جلسات پیگیری به صورت هفتگی برگزار می‌شود. تلاش ما این است که بخش‌های ضروری و کارهای زیربنایی طرح تا اواخر اردیبهشت‌ماه به اتمام برسد و امیدواریم تا پایان خردادماه، روند آماده‌سازی شانه‌تراش برای ثبت جهانی به جمع‌بندی نهایی برسد.

شانه تراش؛ الگویی برای توسعه پایدار روستایی

در این بین پرونده ثبت جهانی روستاشانه تراش؛ قرار است با نظارت راهبردی شهرداری تنکابن و مشارکت دستگاه‌های اجرایی، وارد فاز عملیاتی جدیدی شود. این پروژه که هدف آن پیوستن به شبکه روستاهای جهانی است، حالا با تمرکز بر حفظ بافت اصیل، توانمندسازی جوامع محلی و توسعه گردشگری پایدار، در آستانه یک تحول مهم قرار دارد.

در همین ارتباط محمدابراهیم لاریجانی، شهردار تنکابن که با حکم فرماندار، مسئولیت نظارت راهبردی بر این پرونده را بر عهده دارد، در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با تأکید بر اینکه ثبت جهانی باید پیش از هر چیز به سودِ مردم روستا تمام شود، گفت: باید مراقب باشیم که در مسیر توسعه، محیط‌زیست و معماری اصیل روستا دستخوش تغییرات و مداخلات انسانی نشود. اولویت ما حفظ بافت سنتی و رعایت ظرفیتِ تحملِ روستا در پذیرش گردشگر است.

لاریجانی همچنین بر اهمیت روایت‌گری در این پرونده تأکید کرد و افزود: مستندسازی خاطرات اهالی، رویدادهای بومی و احیای مشاغل سنتی و صنایع دستی، روحِ زندگی را در پرونده ثبت جهانی می‌دمد. ما به دنبال معرفی دوباره صنایع‌دستی و سوغات خاصِ شانه تراش به دنیا هستیم.

نماینده فرماندار در نظارت راهبردی این پرونده، ظرفیت‌های «اکوتوریسم» و «گردشگری کشاورزی» را از نقاط قوت شانه تراش دانست و خاطرنشان کرد: حضور مستمر طبیعت‌گردها در کنار اقامتگاه‌های بوم‌گردی و معماری سنتی، نشان‌دهنده پتانسیل بالای این منطقه است. ثبت جهانی این روستا می‌تواند جرقه‌ای برای سایر روستاهای مازندران باشد تا به سمت توسعه پایدار و حفظ هویت بومی خود حرکت کنند.

توانمندسازی و تفاهم‌نامه همکاری شهرداری تنکابن و دهیاری شانه‌تراش

شهردار تنکابن همچنین بر افزایش و تداوم دوره‌های آموزشی با موضوعات کارآفرینی، توانمندسازی اهالی به‌ویژه بانوان ، مدیریت پسماند، احیای هنرهای سنتی و ارتقای بسته‌بندی صنایع‌دستی تأکید کرد و یا یادآور شد: این نشست از گامی عملیاتی برای مدیریت یکپارچه این پروژه به حساب می‌آید، در همین راستا قرار است هفته آینده با هدف شتاب‌بخشی به فرآیند ثبت جهانی تفاهم‌نامه همکاری مشترک بین شهرداری تنکابن و دهیاری روستای شانه‌تراش،منعقد شود.

به گزارش ایرنا، «شانه‌تراش» امروز در حالِ نوشتنِ فصلی تازه از تاریخ خود است. مشقِ جهانی‌شدن برای این روستا، یعنی عبور از نگاه‌های سنتیِ عمرانی و رسیدن به «مدیریتِ هویت». اگر این الگو با موفقیت برای تنکابن به ثمر برسد با توجه به انگیزه بالای اهالی این روستا و تلاشی که طی ۱۰ سال گذشته به صورت خودجوش انجام شده، می‌توان به شکوفایی اقتصادی این روستا و اینکه سرمشقی برای دیگر روستاهای منطقه شود،امیدوار بود. شانه‌تراش درحالی به شکلی منسجم و هدفمند برای حفظ و معرفی هویت بومی و محلی خود همچنین قرارگرفتن در میان روستاهای جهانی گام برمی‌دارد که دیگر روستاهای غرب استان با روستا فروشی و توسعه ناپایدار دست‌به‌گریبان هستند.