حرکت توده‌های خاکی در تنگه رانشی ابوالقیس سوادکوه نگران کننده است

ايرنا

بروزرسانی 1405/02/21 - 11:15

حرکت توده‌های خاکی در تنگه رانشی ابوالقیس سوادکوه نگران کننده است

ایرنا/ مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران، بر ضرورت ایمن‌سازی فوری تنگه رانشی ابوالقیس سوادکوه تأکید کرد و نسبت به ادامه حرکت توده‌های خاکی هشدار داد.

صدای آهسته ریزش خاک در دل جنگل‌های مه‌آلود سوادکوه سکوت تنگه ابوالقیس را شکست. رانشی به ارتفاع حدود ۳۰ متر روی باند برگشت محور تهران‌شمال تنها چند صد متر مانده به راهدارخانه اوریم همه‌چیز را در چشم‌برهم‌زدنی دگرگون کرد؛ حادثه‌ای که نه تنها جاده بلکه بخشی از زیرساخت‌های حیاتی منطقه را تهدید می‌کند.

حسینعلی محمدی طی بازدید از محل رانش، اظهار کرد: حضور در شیب تند و خاک ناپایدار منطقه نشان از حساسیت شرایط است، جایی که هر قدم روی خاک خیس ممکن بود یک لغزش دیگر را فعال کند. هوای سرد کوهستان و بوی خاک‌تازه‌ صحنه‌ای می‌ساخت که بیشتر به یک هشدار طبیعی شبیه بود. در راستای رصد و پایش منطقه ماشین‌آلات امدادی مستقر شد؛ آثار رانش همچنان تازه بود و خطوط گسیختگی خاک ادامه‌دار به‌نظر می‌رسید.

اما نگرانی اصلی خود رانش نبود بلکه زیرساخت‌هایی بود که در چند قدمی آن قرار داشت. خط برق ۲۰ کیلوولت لوله ۳۲ اینچی انتقال نفت و نهرهای آب کشاورزی مجموعه‌ای از عناصر حیاتی که با هر حرکت میلی‌متری خاک امکان ایجاد بحرانی چندلایه را افزایش می‌داد.

محمدی در جریان این بازدید با هشدار نسبت به حساسیت مناطق رانشی، گفت: ضرورت ایمن‌سازی بر پایه مطالعات دقیق مورد تاکید است. حالا در تنگه ابوالقیس سوادکوه اهمیت این توصیه بیش از هر زمان دیگری قابل لمس بود. نیروهای فنی و امدادی با تجهیزات پایش و ابزارهای سنجش مشغول رصد لحظه‌به‌لحظه دامنه رانش بودند.

مدیرکل مدیریت بحران استان مازندران، با تاکید بر حساسیت بالای مناطق رانشی، ایمن سازی بر پایه مطالعات تخصصی خاطرنشان کرد.

محمدی با اشاره به تداوم آثار رانش، هشدار داد که احتمال ادامه حرکت توده حرکتی و ناپایداری بیشتر خاک در این منطقه بسیار بالا است. هر حرکت ناچیز خاک می‌توانست تهدیدی برای خطوط انرژی و مسیرهای مواصلاتی شود؛ مسیری که یکی از شریان‌های اصلی ارتباطی شمال کشور است.

در میان صدای دستگاه‌ها تنها چیزی که به گوش می‌رسید نیاز فوری به اقدامات احتیاطی بود؛ تا پیش از آنکه رانش بعدی نه‌تنها دامنه کوه بلکه زیرساخت‌های حیاتی و مسیر ارتباطی تهران‌شمال را هم با خود ببرد. این حادثه به ما یادآوری کرد؛ طبیعت دامنه‌های رانشی نمی‌خوابند؛ تنها آرام می‌گیرند تا زمانی که دوباره بیدار شوند.

همچنین فرماندار سوادکوه بر اهمیت و ضرورت رسیدگی فوری رانش زمین در تنگه ابوالقیس، باند برگشت محور اصلی قائمشهر به تهران باهدف مدیریت بحران و خسارت نخوردن شبکه برق ۲۰ کیلووات، عبور لوله نفت ۳۲ اینچ و نهر آب کشاورزی منطقه تاکید کرد.

رمضان پاریاو در نشست شورای مدیریت بحران مازندران در ساری اظهار کرد: این رانش که در ترانشه‌ای به ارتفاع حدود ۳۰ متر رخ داده، به دلیل مجاورت با مسیر ارتباطی حیاتی، وجود شبکه برق ۲۰ کیلووات، عبور لوله نفت ۳۲ اینچ و نهر آب کشاورزی، وضعیتی ناپایدار و خطرآفرین توصیف شده است.

وی افزود: این رانش در باند برگشت محور اصلی تهران به شمال، در فاصله ۵۰۰ متری راهدارخانه اوریم و در ضلع غربی محور شمال به تهران رخ داده است.

فرماندار سوادکوه تصریح کرد: بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد سطح رانش و آثار به‌جای‌مانده از آن، حاکی از احتمال ادامه‌دار بودن ناپایداری توده حرکتی است.

این مقام مسوول گفت: اهمیت و ضرورت رسیدگی فوری به این رانش به دلایل پنج‌گانه قابل توجیه است که شامل مجاورت مستقیم با محور اصلی تهران-شمال و خطر وقوع حادثه جانی و مالی، انسداد احتمالی مسیر در بالادست توده حرکتی و استقرار شبکه برق ۲۰ کیلووات روی آن، عبور خط لوله نفت ۳۲ اینچ در بالادست توده حرکتی، وجود نهر آب کشاورزی در پاشنه لغزش و در نهایت موانع فیزیکی ناشی از تأسیسات برق و نفت برای هرگونه عملیات پاسخ به بحران است.

پاریاو افزود: دیروزپس از بازدید از محل، هماهنگی‌های اولیه با مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان مازندران، مدیر خطوط لوله و مخابرات نفت شمال، رئیس توزیع برق شهرستان و سایر مدیران کل ذی‌ربط استانی و شهرستانی (از جمله ادارات برق و راهداری سوادکوه) انجام شده است.

فرماندار سوادکوه خاطرنشان کرد: امروز با پیگیری‌های انجام‌شده، معاون راهداری استان به همراه تیم کارشناسی از محل بازدید کرده و روند رفع مشکل را از طریق هماهنگی با دستگاه‌های مرتبط دنبال خواهد کرد.

پاریاوافزود بر اساس برآوردهای اولیه فنی، پیش از هر اقدامی باید نسبت به جابه‌جایی شبکه برق اقدام شود. سپس با هماهنگی شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت، سبک‌سازی توده حرکتی از طریق احداث برم (پله خاکی) در دستور کار قرار گیرد. در مرحله بعد و بسته به شرایط توپوگرافی زمین، احتمالاً احداث دیوار تثبیت دائمی تا سطح لغزش با رعایت ایمنی خط لوله نفت ضروری خواهد بود.

فرماندار سوادکوه تأکید کرد: همه این تحلیل‌ها منوط به نظر تیم مشترک کارشناسان فنی از چهار دستگاه خطوط لوله نفت، راهداری، توزیع برق و امور منابع آب است.

وی با اشاره به بارش سنگین برف در زمستان سال ۱۴۰۴، هشدار داد: پدیده لغزش و رانش در سطح شهرستان سوادکوه و در اغلب نقاط مستعد، فعال شده است. احتمال وقوع رانش‌های جدید در فصل پربارش بهار در مکان‌هایی نظیر رانش خواجکلای زیراب، میارکلای پلسفید، محور الاشت و راه روستایی شورکچال که پیش‌تر حادثه رخ داده، وجود دارد. آمادگی دستگاه‌های امدادی و اجرایی باید تا پایان فصل بارشی حفظ شود.