کانالهای آبیاری بوشهر در کمین جان شهروندان

فارس/ همزمان با افزایش دمای هوا در بوشهر، مسئولان نسبت به خطر مرگبار شنا در کانالهای آبیاری و تأسیسات آبی هشدار دادند.
همزمان با اوج گیری گرمای هوا در استان بوشهر و نزدیک شدن دماسنجها به ۵۰ درجه، برخی شهروندان برای فرار از حرارت طاقتفرسا به حاشیه کانالهای آبیاری و تأسیسات آبی میروند اما این سازهها نه محل تفریح هستند و نه جای شنا. مسئولان آب منطقهای بوشهر هشدار میدهند که ورود به این کانالها میتواند در چند ثانیه به حادثهای جبران ناپذیر ختم شود.
اگرچه با افزایش دمای هوا در بوشهر، وسوسه رفتن به سمت پهنههای آبی بیشتر میشود، با این حال کانالهای آبیاری و زهکشی در شهرستانهای دشتستان و تنگستان، بهرغم ظاهر آرام خود، از خطرناکترین نقاط برای شنا و آبتنی به شمار میروند.
شرکت آب منطقهای بوشهر اعلام کرده است که تأسیسات آبی، بهویژه کانالهای انتقال آب، بندهای انحرافی و دریاچه سدها، صرفاً کاربری فنی دارند و به هیچ عنوان برای شنا، تفریح و حضور شهروندان ایمن نیستند.

ظاهر آرام، باطن مرگبار
آنچه بسیاری از مردم در نگاه نخست میبینند، سطحی آرام و زلال از آب است اما زیر این ظاهر فریبنده، جریانهای تند، دیوارههای لغزنده، عمقهای متغیر و مکشهای ناگهانی، شرایطی ایجاد کرده که حتی شناگران ماهر را هم گرفتار میکند.
علی محمدی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای بوشهر، در جریان بازدید از کانالها با اشاره به همین موضوع گفت: مهمترین اشتباه، اعتماد به آرامش ظاهری آب در کانالهاست در حالی که این شبکهها سازههایی کاملاً تخصصی با رفتار هیدرولیکی خطرناک هستند و کوچکترین بیاحتیاطی در آنها میتواند مرگبار باشد.
به گفته وی، لغزندگی شدید دیوارههای بتنی بهدلیل وجود جلبک، سرعت بالای جریان آب و بروز پدیدههایی مانند جریانهای مکشی، شرایطی را رقم میزند که فرد پس از سقوط به داخل کانال، عملاً فرصت نجات بسیار محدودی خواهد داشت.
دشتستان و تنگستان، نقاط پرخطر استان
مدیرعامل آب منطقهای بوشهر، شبکههای آبیاری دشتستان و تنگستان را از مهمترین کانونهای خطر در استان دانست و افزود: گستردگی این شبکهها، همجواری آنها با مناطق مسکونی و افزایش حجم بهرهبرداری در تابستان، باعث شده است که این محدودهها در زمره پرریسکترین نقاط قرار بگیرند.
محمدی اظهار کرد: تماس روزمره مردم با این تأسیسات، بهتدریج نوعی عادی انگاری خطر ایجاد کرده و همین مسئله احتمال استفاده نادرست و تفریحی از کانالها را بالا برده است.
وی تأکید کرد: خطر فقط به عمق آب مربوط نمیشود، بلکه شیب تند کانال، جلبک گرفتگی، تغییر ناگهانی دبی، وجود نقاط عمیق و جریانهای پنهان، خروج فرد از آب را تقریباً ناممکن میکند، بهویژه زمانی که هیچ نردبان یا راه دسترسی ایمن در محل وجود نداشته باشد.

گردابهایی که فرصت فرار نمیدهند
محمدی با اشاره به خطرات موجود در برخی سازههای آبی از جمله بندهای انحرافی و دریاچه سدها گفت: در این نقاط، جریانهای زیرسطحی و گردابهای شدید شکل میگیرد که با چشم دیده نمیشوند، اما قدرت بسیار بالایی دارند.
وی افزود: این گردابها مانند مکشهای بسیار قوی عمل میکنند و ممکن است در چند لحظه فرد را به زیر آب بکشند بنابراین در این شرایط دیگر موضوع شنا بلد بودن مطرح نیست، بلکه نیروی آب بهگونهای است که عملاً شانس نجات را از انسان میگیرد.

از هشدار میدانی تا پایش شبانهروزی
مدیرعامل شرکت آب منطقهای بوشهر درباره اقدامات پیشگیرانه نیز گفت: نصب تابلوهای هشداردهنده، اطلاع رسانی عمومی و استفاده از ظرفیت گروههای مرجع محلی از جمله فعالان اجتماعی، فرهنگی، ائمه جماعات، ریشسفیدان و داوطلبان بومی در دستور کار قرار گرفته است.
وی ادامه داد: گروههای گشت و بازرسی ادارات منابع آب و شرکت بهرهبرداری از شبکههای آبیاری و زهکشی استان نیز به صورت شبانه روزی نقاط حساس را رصد میکنند، اما هیچ اقدام کنترلی جای آگاهی عمومی و همکاری مردم را نمیگیرد.
محمدی با تأکید بر نقش خانوادهها گفت: مراقبت والدین از فرزندان و حساسیت شهروندان نسبت به این موضوع، بخش مهمی از پیشگیری از حوادث است و نباید این مسئولیت نادیده گرفته شود.
نگرانی مردم از عادی شدن خطر
وی ادامه داد: بررسی میدانی در مناطق اطراف این شبکهها نشان میدهد برای برخی ساکنان، وجود کانالها به بخشی از چشمانداز روزمره تبدیل شده و همین مسئله حساسیت نسبت به خطر را کاهش داده است.
یکی از ساکنان آبپخش در این باره گفت: سالهاست مردم این کانالها را میبینند و شاید همین باعث شده خطر آن کمتر جدی گرفته شود، اما در تابستان و هنگام اوج گرما، نوجوانان بیشتر به سمت آب کشیده میشوند و همین موضوع نگرانکننده است.
یکی دیگر از اهالی روستای نظرآقا نیز با تأکید بر نقش خانوادهها عنوان کرد: کودکان و نوجوانان درک دقیقی از این خطر ندارند و لازم است هشدارها از طریق رسانهها، مدارس و دهیاریها بهطور مستمر تکرار شود.
ضرورت یک مطالبه عمومی برای پیشگیری
مجموع هشدارهای رسمی و روایتهای مردمی نشان میدهد پیشگیری از غرقشدگی در کانالهای آبیاری، تنها با اقدامات اداری محقق نمیشود و نیازمند همراهی گسترده اجتماعی است. در این میان، رسانهها، مدارس، شوراها، دهیاریها، خانوادهها و دستگاههای اجرایی باید با همکاری یکدیگر برای آگاهسازی عمومی وارد میدان شوند تا از وقوع حوادث تلخ در روزهای گرم تابستان جلوگیری شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای بوشهر در پایان با درخواست از مردم برای رعایت هشدارها گفت: هر حادثه غرقشدگی، اندوهی سنگین برای خانوادهها و استان به همراه دارد از این رو از شهروندان انتظار میرود از ورود به کانالهای آبیاری، زهکشی و دریاچه سدها خودداری کنند تا تابستانی ایمنتر رقم بخورد.

















