دشت شهرکرد با اجرای طرح‌های آبخیزداری دیگر کانون ریزگردهای محلی نیست

ايرنا

بروزرسانی 1405/03/28 - 09:51

دشت شهرکرد با اجرای طرح‌های آبخیزداری دیگر کانون ریزگردهای محلی نیست

ایرنا/ مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری گفت: با اجرای طرح‌های آبخیزداری و اقدامات احیایی از نظر گیاهی در سال‌های اخیر، دشت شهرکرد از وضعیت بحرانی خارج شده و دیگر به‌عنوان کانون ریزگردهای محلی شناخته نمی‌شود.

دشت شهرکرد در سال‌های گذشته به دلیل خشکسالی، افت سطح آب‌های زیرزمینی و کاهش پوشش گیاهی در معرض تبدیل شدن به یکی از کانون‌های تولید ریزگردهای محلی قرار گرفته بود، امروز به گفته مسولان منابع طبیعی از وضعیت بحرانی فاصله گرفته است.

اجرای طرح‌های آبخیزداری، احیای پوشش گیاهی و مشارکت بهره‌برداران محلی از جمله اقداماتی است که در سال‌های اخیر برای نجات این دشت انجام شده است.

به مناسبت ۲۷ خرداد روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی در گفت وگو با مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری، آخرین وضعیت دشت شهرکرد و برنامه‌های استان برای مقابله با بیابان‌زایی را بررسی کرده‌ایم.

اصغر احمدی روز پنجشنبه در گفت وگو با ایرنا افزود: طی ۲ تا سه سال گذشته و با مشارکت دامداران و اجرای طرح‌های آبخیزداری، وضعیت پوشش گیاهی در دشت شهرکرد به‌طور محسوسی بهبود یافته و روند بیابانی شدن در این منطقه کنترل شده است.

وی با بیان اینکه دشت شهرکرد یکی از دشت‌های ممنوعه و بحرانی استان بود اظهار داشت: با هدایت روان‌آب‌های سطحی و اجرای اقدامات احیایی، سطح پوشش گیاهی افزایش یافته و وضعیت این عرصه نسبت به سال‌های گذشته پایدارتر شده است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری گفت: اقدامات انجام‌شده موجب تقویت سفره‌های زیرزمینی و بهبود سطح ایستابی آب شده و این موضوع به‌طور مستقیم بر وضعیت چاه‌های کشاورزی و اراضی دشت اثرگذار است.

اثر آبخیزداری بر منابع زیرزمینی

احمدی ادامه داد: در سال‌های گذشته مَرغزار شهرکرد در معرض تبدیل شدن به کانون ریزگردهای محلی قرار داشت، اما با اجرای عملیات آبخیزداری و مدیریت رواناب‌ها، این روند مهار شده است.

وی با اشاره به نقش عوامل انسانی در بیابان‌زایی گفت: چرای بی‌رویه دام، تخریب پوشش گیاهی، تغییر کاربری اراضی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده منابع طبیعی هستند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری افزود: برای مقابله با این روند، مجموعه‌ای از اقدامات بیولوژیک، بیومکانیک و مکانیکی از جمله نهال‌کاری، بذرکاری و احداث بندهای خاکی، سنگی و ملاتی در استان در حال اجراست.

مشارکت مردم، شرط موفقیت طرح‌ها

وی همچنین بر نقش مشارکت مردم و جوامع محلی تأکید کرد و گفت: بدون همراهی بهره‌برداران و دامداران، اجرای طرح‌های احیایی و حفاظت از منابع طبیعی امکان‌پذیر نخواهد بود.

چالش خشکسالی و ضرورت مدیریت منابع

احمدی با اشاره به شرایط خشکسالی و کاهش بارندگی در سال‌های اخیر اظهار داشت: تغییر الگوی بارش از برف به باران و افزایش رواناب‌ها، اهمیت اجرای طرح‌های آبخیزداری را دوچندان کرده است.

وی افزود: در صورت تامین اعتبارات و مدیریت جامع حوضه‌های آبخیز، می‌توان اثرات خشکسالی و تخریب منابع طبیعی را تا حد زیادی کاهش داد، که با افزایش اعتبارات می‌توان طرح‌های بیشتری در راستای جلوگیری از بیابانی شدن اجرا کرد.

وضعیت فرسایش خاک در استان

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری با اشاره به شرایط توپوگرافی استان گفت: به دلیل شیب زیاد اراضی و ماهیت زاگرسی منطقه، میزان فرسایش خاک در استان حدود ۱۶.۷ تن در هکتار در سال است که از میانگین ۱۵ تن در هکتار کشور بالاتر است.

احمدی افزود: به همین منظور اجرای طرح‌های احیای، توسعه پوشش گیاهی و جنگل‌کاری در دستور کار قرار گرفته است و در قالب طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، سهم استان چهارمحال و بختیاری تولید ۱۰ میلیون اصله نهال تعیین شده که تاکنون بین ۶.۵ تا ۷ میلیون اصله نهال در نهالستان‌های دولتی و خصوصی تولید شده و این روند با حمایت مالی قابل ادامه است.

وی ادامه داد: توسعه پوشش گیاهی و اجرای طرح‌های درخت‌کاری از مهمترین راهکارهای کاهش فرسایش خاک، تقویت منابع طبیعی و مقابله با روند بیابان‌زایی به شمار می‌رود.

احمدی با تاکید بر لزوم مدیریت چرا گفت: ظرفیت واقعی مراتع استان حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار واحد دامی است، در حالی که میزان دام مازاد چند برابر این ظرفیت است و این موضوع فشار سنگینی بر منابع طبیعی وارد می‌کند.

مدیرکل منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری خاطر نشان کرد: مدیریت چرا با مشارکت و همکاری دامداران می‌تواند نقش مهمی در احیای مراتع و جلوگیری از تخریب بیشتر منابع طبیعی داشته باشد همچنین برخورد با متخلفان از جمله دامداران بدون پروانه و مازاد بر پروانه از جمله اقدامات این اداره کل است.

شهرکرد مرکز چهارمحال و بختیاری بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارد. خشکسالی در ۲ دهه گذشته ۱۰۰ درصد استان را تحت تاثیر قرار داده است.