تصویری که جنجال ساخت؛ زمین پاکتراشیشده تنکابن جنگل بود یا ملک شخصی؟
ایرنا/ انتشار تصویری از یک زمین وسیع پاکتراشیشده در ارتفاعات تنکابن، طی روزهای گذشته موجی از نگرانی و واکنش در فضای مجازی ایجاد کرد. بسیاری آن را نمونهای دیگر از تخریب جنگلهای شمال دانستند، اما بررسیهای میدانی و اسناد قضایی، روایت متفاوتی از این ماجرا ارائه میدهد؛ روایتی که بر غیرملی بودن زمین و طی شدن فرآیندهای قانونی تأکید دارد.
انتشار یک تصویر آن هم بدون پرداختن به حزئیات ماجرا کافی بود تا بار دیگر حساسیت افکار عمومی نسبت به تغییر چهره طبیعت شمال کشور را برانگیزاند. تصویری از زمینی وسیع و عاری از درخت در دامنه ارتفاعات تنکابن که در شبکههای اجتماعی دست به دست شد و این پرسش را پیش کشید که آیا بخشی از جنگلهای هیرکانی قربانی ساختوساز و زمینخواری شدهاند؟
محل مورد بحث، قطعه زمینی در دامنه تپهای مشرف به روستاهای آخوندمحله و نارنجداربن در دهستان گلیجان از توابع بخش مرکزی تنکابن است. در نگاه نخست، وسعت عرصه و نبود پوشش درختی در آن، ذهن مخاطب را به سمت پاکتراشی جنگل سوق میدهد؛ موضوعی که در سالهای اخیر بارها در نقاط مختلف شمال کشور خبرساز شده است.
در همین ارتباط رئیس اداره منابع طبیعی تنکابن با حضور در محل زمین و توضیح وضعیت حقوقی این زمین به خبرنگار گفت که پرونده زمین سالها پیش در مراجع قضایی جریان داشته است. درواقع مالکان زمین نسبت به ملی اعلام شدن عرصه اعتراض کرده بودند و در نهایت براساس آرای صادرشده از شعبه اول دادگستری ساری و شعبه چهاردهم دادگاه تجدیدنظر مازندران، زمین مورد نظر از شمول اراضی ملی خارج و بهعنوان مستثنیات شناخته شد.
مهدیه خلعتبری توضیح داد که پس از صدور رأی قطعی، نقشههای منابع طبیعی نیز اصلاح شده و عرصه مذکور در ردیف اراضی غیرملی قرار گرفته است.
او با اشاره به تفاوت میان اراضی ملی و مستثنیات میگوید منابع طبیعی صرفاً متولی اراضی ملی است و درباره مالکیت اشخاص ورود نمیکند. یعنی مالکان اراضی مستثنیات میتوانند پس از دریافت مجوزهای لازم از دستگاههای ذیربط، مطابق ضوابط قانونی نسبت به بهرهبرداری از ملک خود اقدام کنند.
این مقام مسئول همچنین درباره قطع درختان در این اراضی توضیح میدهد که برای گونههای باغی مانند پرتقال، کیوی و صنوبر، فرآیند مشخصی از طریق سامانههای مربوطه تعریف شده است و در مورد گونههای جنگلی نیز صدور مجوز منوط به طی مراحل قانونی و بررسیهای کارشناسی خواهد بود.
بررسیهای مواردی از این دست و دستاندازی به اراضی ملی هربار این موضوع را ثابت میکند و که نیروی انسانی و تجهیرات بهروز این نهاد با توجه به گستردگی اراضی ملی که اهمیت اکولوژیک بالایی دارند تا چه اندازه حیاتی است.
از سوی دیگر ماجرای زمین پاکتراشیشده در گلیجان، در حالی به یکی از بحثهای داغ روزهای اخیر تنکابن تبدیل شد که بررسیهای میدانی و اسناد قضایی، روایت متفاوتی از آنچه در فضای مجازی مطرح شده بود ارائه کرد. با این حال، حساسیت افکار عمومی نسبت به تغییرات کاربری و کاهش پوشش درختی در غرب مازندران، موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت.
این حساسیت تنها به این پرونده محدود نمیشود. روز گذشته نیز موضوع اراضی «تِکیش» تنکابن که در نهایت دست سودجویان به مفع منابع ملی قطع شد مورد بررسی و توجه رسانهای قرار گرفت؛ مسئلهای که نشان میدهد هرگونه تغییر در عرصههای طبیعی، جنگلی و باغی منطقه، اکنون با دقت بیشتری از سوی رسانهها، فعالان محیط زیست و افکار عمومی رصد میشود.
در چنین شرایطی، شفافسازی مستمر، انتشار بهموقع مستندات و پاسخگویی دستگاههای مسئول میتواند از شکلگیری ابهامات و قضاوتهای شتابزده جلوگیری کند. تجربه پروندههای اخیر نشان میدهد که در کنار رعایت الزامات قانونی، اعتماد عمومی نیز نیازمند اطلاعرسانی دقیق و روایتگری شفاف از سوی متولیان امر است.

















