معدنکاوی و جادهسازی؛ تهدید جدی برای پوشش گیاهی چهارمحال و بختیاری

ایرنا/ پژوهشگر بخش جنگل و مرتع مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: چرای مفرط دام، تغییر کاربری اراضی، فعالیتهای معدنی و جادهسازیهای غیرضروری از مهمترین عوامل تهدیدکننده پوشش گیاهی و تنوع زیستی این استان به شمار میرود.
امین زراعتکار، با اشاره به تغییرات چند دهه اخیر در استان افزود: افزایش جمعیت، توسعه فعالیتهای کشاورزی و صنعتی و تغییر کاربری اراضی از مهمترین عوامل تخریب پوشش گیاهی و منابع طبیعی استان است.
وی اظهار داشت: از گذشته تاکنون چهارمحال و بختیاری به طور سنتی استانی ییلاقی است و چرای مفرط دام در سالهای گذشته فشار زیادی بر مراتع وارد کرده است؛ به گونهای که بسیاری از گونههای گیاهی ارزشمند و انحصاری استان در معرض تهدید قرار گرفتهاند.
پژوهشگر بخش جنگل و مرتع مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی چهارمحال و بختیاری با تاکید بر ضرورت اصلاح الگوی دامداری گفت: کاهش فشار چرا بر مراتع و مدیریت اصولی بهرهبرداری از منابع طبیعی از مهمترین راهکارهای حفاظت از پوشش گیاهی استان است.
معدنکاوی و جادهسازی؛ تخریب خاموش تنوع زیستی
زراعتکار معدنکاوی و جادهسازیهای غیرضروری را از دیگر عوامل مهم تخریب پوشش گیاهی استان چهارمحال و بختیاری دانست و گفت: در سالهای اخیر توسعه فعالیتهای معدنی و احداث برخی جادهها موجب تخریب و آسیب به رویشگاههای طبیعی شده است.
این کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری افزود: برخی جادههایی که ضرورت چندانی برای احداث نداشتهاند، سبب تخریب زیستگاههای ارزشمند گیاهی شده و در مواردی حتی جمعیت برخی گونهها را به شدت کاهش دادهاند.
گونه گیاهی بُنسرخ و کلوس در معرض خطر
وی با اشاره به وضعیت برخی گیاهان دارویی و خوراکی استان گفت: گیاه بُنسرخ در شرایط مطلوبی قرار ندارد و میزان رویش آن در استان به شدت کاهش یافته است.
پژوهشگر بخش جنگل و مرتع مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی چهارمحال و بختیاری افزود: کاهش جمعیت این گیاه به اندازهای است که بخشی از نیاز بازار از استانهای همجوار از جمله کرمانشاه و کهگیلویه و بویراحمد تأمین میشود.
وی ادامه داد: گیاه کلوس یا کرفس کوهی نیز به دلیل ارزش اقتصادی بالا و برداشتهای بیرویه با تهدید جدی مواجه است.
زراعتکار تصریح کرد: برداشت این گیاه از اواخر زمستان آغاز میشود و در بسیاری موارد به صورت ریشهکنی انجام میگیرد که همین موضوع روند زادآوری طبیعی آن را مختل کرده است.
این کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری با تاکید براینکه رویشگاههای گیاه کلوس از جمله مناطق ارزشمند استان هستند که نیازمند حفاظت جدی و برنامهریزی بلند مدت هستند هشدار داد: اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، در یک دهه آینده چیزی به نام کلوس وحشی در رویشگاههای طبیعی استان باقی نخواهد ماند.
استانی کوچک با تنوع گیاهی کمنظیر
زراعتکار در ادامه با اشاره به جایگاه ویژه چهارمحال و بختیاری در تنوع گیاهی کشور گفت: این استان با وجود آنکه تنها حدود یک درصد از مساحت کشور را در اختیار دارد و از نظر وسعت بیستودومین استان کشور به شمار میرود، اما از نظر تنوع گیاهی در جمع ۱۰ استان غنی کشور قرار دارد.
وی اظهار داشت: عوامل اکولوژیکی، پستی و بلندیها، شرایط توپوگرافی و قرار گرفتن اقلیمهای مختلف در کنار یکدیگر موجب شده این استان از نظر فلور و پوشش گیاهی از غنای بالایی برخوردار باشد.
پژوهشگر بخش جنگل و مرتع مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: حدود ۲۶ درصد گونههای گیاهی استان انحصاری هستند؛ به این معنا که تنها در ایران و در چهارمحال و بختیاری رویش دارند و این موضوع اهمیت حفاظت از رویشگاههای طبیعی استان را دوچندان میکند.
وی افزود: بسیاری از گونههای گیاهی موجود در استان تنها در این منطقه یافت میشوند و از این رو هرگونه تخریب زیستگاه میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به تنوع زیستی استان وارد کند.
تنها یک پارک ملی برای استانی با این همه تنوع گیاهی
زراعتکار با اشاره به ظرفیتهای طبیعی استان گفت: با وجود تنوع بالای گیاهی، چهارمحال و بختیاری تنها یک پارک ملی دارد و این میزان حفاظت برای چنین استانی کافی نیست.
وی افزود: پارک ملی تنگ صیاد اگرچه بخشی از گونههای ارزشمند استان را تحت پوشش قرار داده است، اما پاسخگوی حفاظت از همه ظرفیتهای زیستی چهارمحال و بختیاری نیست.
این کارشناس تاکید کرد: در شمالغرب استان چهارمحال و بختیاری مناطق بسیار ارزشمند و حساسی وجود دارد که به عنوان نقاط داغ تنوع زیستی شناخته میشوند و لازم است برای حفاظت از آنها تدابیر ویژهای اندیشیده شود.
زراعتکار اظهار داشت: برخی مناطق شمالغرب چهارمحال و بختیاری به دلیل برخورداری از گونههای خاص و انحصاری گیاهی ظرفیت تبدیل شدن به پارک ملی را دارند.
۴۶ گونه از این تعداد در ایران شناسایی شده که از این تعداد ۱۶ گونه انحصاری استان چهارمحال و بختیاری است.
















