انگور گتوند؛ نوبرانه‌ای که اشتغال و صادرات را همزمان می‌چیند

مهر

بروزرسانی 1405/03/31 - 18:18

انگور گتوند؛ نوبرانه‌ای که اشتغال و صادرات را همزمان می‌چیند

مهر/ برداشت انگور نوبرانه از تاکستان‌های شهرستان گتوند آغاز شده، محصولی که علاوه بر رونق اقتصادی منطقه، برای ده‌ها نفر نیز فرصت شغلی ایجاد کرده است.

در روزهایی که گرمای زودرس جنوب بر زمین‌های خوزستان سایه انداخته، تاکستان‌های گتوند به بار نشسته‌اند و دانه‌های سرخ و طلایی انگور یکی پس از دیگری از دل باغ‌ها راهی بازار می‌شوند. محصولی که در میان باغ‌های این شهرستان جلوه‌ای از تلاش کشاورزان و ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده کشاورزی خوزستان را به نمایش گذاشته است.

اگرچه نام خوزستان بیشتر با نخلستان‌های خرما و مزارع برنج شناخته می‌شود اما در گوشه‌هایی از این استان، تاکستان‌هایی وجود دارد که هر ساله محصولی باکیفیت روانه بازار می‌کنند. انگور گتوند به دلیل زمان زودهنگام برداشت به عنوان یکی از نوبرانه‌های بازار شناخته می‌شود و همین ویژگی، جایگاه ویژه‌ای برای آن در میان محصولات باغی کشور ایجاد کرده است.

با این حال، توسعه تاکستان‌ها در کنار فرصت‌های اقتصادی، چالش‌ها و الزامات خاص خود را نیز دارد؛ از مدیریت منابع آب گرفته تا توسعه روش‌های نوین آبیاری و بازاررسانی مناسب. موضوعی که مسئولان و کشاورزان بر آن تأکید دارند و آن را مسیر اصلی پایداری تولید در منطقه می‌دانند.

برداشت نوبرانه از تاکستان‌های گتوند

در همین زمینه سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی گتوند از آغاز عملیات برداشت انگور نوبرانه در سطح ۴۲ هکتار از باغ‌های این شهرستان خبر داد.

علی حفیظی اظهار کرد: در حال حاضر ۴۲ هکتار از اراضی باغی این شهرستان به کشت انگور اختصاص یافته است که با توجه به شرایط مطلوب اقلیمی منطقه، پیش‌بینی می‌شود امسال با میانگین عملکرد ۱۵ تن در هر هکتار، محصولی باکیفیت و بازارپسند برداشت شود.

وی با اشاره به مزیت رقابتی این محصول افزود: انگور گتوند به دلیل زمان زودهنگام برداشت به عنوان یکی از مرغوب‌ترین محصولات نوبرانه کشور شناخته می‌شود و همین موضوع باعث شده بازار مناسبی برای آن شکل بگیرد.

حفیظی، درباره ارقام تولیدی در این تاکستان‌ها توضیح داد: ارقام تولیدی شامل یاقوتی و عسکری است که علاوه بر بازارهای داخلی استان خوزستان به بازار بزرگ پایتخت نیز ارسال می‌شود و بخشی از آن نیز مورد توجه خریداران عمده قرار می‌گیرد.

وی در ادامه به نقش این باغات در رونق اشتغال منطقه اشاره کرد و گفت: توسعه تاکستان‌های شهرستان نه تنها در مسیر تأمین امنیت غذایی حرکت می‌کند بلکه در حوزه اشتغال‌زایی نیز اثر قابل توجهی داشته است.

حفیظی بیان کرد: در حال حاضر زمینه اشتغال حدود ۳۰ نفر به صورت دائم و بیش از ۱۳۰ نفر به صورت فصلی در این باغات فراهم شده است و در فصل برداشت نیز شمار کارگران فصلی افزایش می‌یابد.

وی افزود: برداشت انگور در شهرستان گتوند از نیمه نخست خردادماه آغاز شده و به دلیل کیفیت بالای دانه‌ها و رنگ مطلوب محصول، مورد استقبال گسترده خریداران و صادرکنندگان قرار گرفته است.

نقش روش‌های نوین آبیاری در افزایش تولید

در میان باغ‌های انگور گتوند، برخی کشاورزان با استفاده از روش‌های نوین آبیاری تلاش کرده‌اند هم مصرف آب را مدیریت کنند و هم کیفیت محصول را افزایش دهند.

علی جعفری، یکی از کشاورزان گتوند، درباره وضعیت تاکستان خود گفت: انگورهای باغ ما از ارقام یاقوتی و عسکری هستند و در مجموع حدود ۳۲ هکتار از زمین‌های ما زیر کشت انگور قرار دارد.

وی افزود: حدود ۹۰ درصد محصول ما از نوع یاقوتی و حدود ۱۰ درصد نیز عسکری است که هر کدام بازار خاص خود را دارند و در زمان برداشت مشتریان زیادی برای خرید آن مراجعه می‌کنند.

این کشاورز ادامه داد: آبیاری در باغ ما به صورت سیستم قطره‌ای و کاملاً مکانیزه انجام می‌شود و همین موضوع باعث شده مصرف آب به شکل قابل توجهی کاهش پیدا کند.

جعفری توضیح داد: استفاده از آبیاری قطره‌ای علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف آب، کیفیت محصول را نیز افزایش داده است و خوشه‌های انگور از نظر اندازه و یکنواختی شرایط بهتری پیدا کرده‌اند.

وی گفت: اگر حمایت‌های لازم برای توسعه این روش‌ها ادامه پیدا کند، بسیاری از باغداران منطقه می‌توانند با مصرف آب کمتر محصول بیشتری تولید کنند.

افزایش عملکرد تاکستان‌ها با آبیاری تحت فشار

مسئول باغبانی اداره جهاد کشاورزی گتوند نیز معتقد است استفاده از روش‌های نوین آبیاری نقش مهمی در افزایش عملکرد تاکستان‌ها داشته است.

مریم بشیری اظهار کرد: پیش از اجرای سیستم آبیاری تحت فشار، میزان برداشت در هر هکتار از تاکستان‌ها حدود ۹ تا ۱۰ تن بود اما پس از اجرای این روش، میانگین تولید در هر هکتار به حدود ۱۵ تن افزایش پیدا کرده است که نشان‌دهنده تأثیر قابل توجه این شیوه آبیاری در افزایش بهره‌وری است.

بشیری توضیح داد: آبیاری تحت فشار علاوه بر افزایش عملکرد، به مدیریت بهتر منابع آب نیز کمک کرده و باعث شده کشاورزان بتوانند با مصرف آب کمتر، محصول بیشتری تولید کنند.

وی گفت: توسعه این روش‌ها یکی از سیاست‌های مهم بخش کشاورزی در منطقه است و تلاش می‌شود باغداران بیشتری به سمت استفاده از فناوری‌های نوین هدایت شوند.

بازار داخلی و صادراتی انگور خوزستان

در کنار تولید، بازاررسانی و صادرات نیز یکی از موضوعات مهم برای باغداران استان به شمار می‌رود.

مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خوزستان درباره وضعیت صادرات انگور استان اظهار کرد: بخش قابل توجهی از محصول انگور، پس از تأمین نیاز بازار داخلی، روانه بازار کشور همسایه عراق می‌شود و عمده صادرات این محصول به این کشور انجام می‌گیرد.

رقیه سلطانی افزود: سالانه حدود ۶۰۰ هزار تن انواع محصولات باغی در استان خوزستان برداشت می‌شود که از این میزان، ۶۵۶ هکتار به کشت انگور اختصاص دارد.

وی ادامه داد: انگورهای برداشت شده بر اساس ارقام مختلف از جمله یاقوتی و عسکری تفکیک می‌شوند و پس از آن به صورت دستی بسته‌بندی شده و روانه بازارهای مصرف می‌شوند.

سلطانی درباره فرآیند صادرات گفت: با توجه به شرایط منطقه و محدودیت‌های موجود، اولویت صادراتی با کشور عراق است و تلاش می‌شود مازاد تولید استان به این بازار ارسال شود.

وی تأکید کرد: توسعه بازارهای صادراتی می‌تواند نقش مهمی در افزایش درآمد باغداران داشته باشد و در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، ظرفیت صادرات این محصول نیز افزایش خواهد یافت.

توسعه کشت‌های نوین برای پایداری تولید

کارشناسان حوزه کشاورزی معتقدند برای پایداری تولید در شرایط اقلیمی خوزستان، استفاده از روش‌های نوین کشت و مدیریت منابع آب ضروری است.

محمد علیزاده، کارشناس امور زراعت اظهار کرد: شاید نام خوزستان بیشتر با نخل و شالی گره خورده باشد اما این سرزمین با اقلیم متنوع خود ظرفیت بالایی برای تولید محصولات باغی از جمله انگور دارد.

وی افزود: در مناطق مستعد استان، باغ‌های انگور با ارقام مختلف ایجاد شده‌اند و این محصول توانسته جلوه‌ای دیگر از توانمندی کشاورزی خوزستان را به نمایش بگذارد.

علیزاده توضیح داد: انگور علاوه بر مصرف تازه، در تولید فرآورده‌های مختلف نیز کاربرد دارد و همین موضوع می‌تواند به ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی کمک کند.

وی در ادامه به توسعه روش کشت انگور در سایبان اشاره کرد و گفت: جهاد کشاورزی خوزستان در راستای کشاورزی پایدار، توسعه کشت انگور در سایبان را با جدیت دنبال می‌کند.

این کارشناس ادامه داد: در این روش با ایجاد پوشش‌های سایبان بر فراز تاکستان‌ها، خوشه‌های انگور از تابش شدید خورشید محافظت می‌شود و میزان تبخیر آب نیز کاهش می‌یابد.

علیزاده بیان کرد: نتیجه استفاده از این روش، تولید انگوری با کیفیت بالاتر، افزایش عملکرد در واحد سطح و کاهش مصرف آب است.

وی افزود: همچنین این شیوه به محافظت بهتر از محصول در برابر تنش‌های محیطی کمک می‌کند و می‌تواند به پایداری تولید در شرایط اقلیمی خوزستان کمک کند.

این کارشناس امور زراعت گفت: هدف از اجرای این طرح‌ها، تولید محصولی با کیفیت بالا و در عین حال حفظ منابع طبیعی استان است تا کشاورزی منطقه بتواند در بلندمدت پایدار باقی بماند.

تاکستان‌های گتوند این روزها روایتگر تلاش کشاورزانی‌اند که با بهره‌گیری از دانش روز و روش‌های نوین، در تلاشند محصولی باکیفیت‌تر و اقتصادی‌تر تولید کنند.

اگر توسعه فناوری‌های نوین آبیاری، بهبود زیرساخت‌های صادراتی و حمایت از باغداران با جدیت ادامه یابد، انگور خوزستان می‌تواند جایگاه پررنگ‌تری در بازارهای داخلی و منطقه‌ای پیدا کند و به یکی از ظرفیت‌های مهم کشاورزی جنوب کشور تبدیل شود.