آگاهی عمومی؛ حلقه مفقوده در مهار آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع

ايرنا

بروزرسانی 1405/04/02 - 10:06

آگاهی عمومی؛ حلقه مفقوده در مهار آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع

ایرنا/ عرصه‌های طبیعی، مراتع و جنگل‌ها از ارزشمندترین سرمایه‌های کشور به شمار می‌آیند اما این سرمایه با گرم شدن هوا و هر از گاهی، به واسطه بی‌احتیاطی و سهل‌انگاری انسان‌ها، دچار آتش‌سوزی و خسارات زیاد می‌شود.

منابع طبیعی به ویژه جنگل‌ها، نقش مهمی در تولید اکسیژن، حفظ خاک، تنظیم آب‌وهوا، تأمین زیستگاه جانوران و جلوگیری از فرسایش زمین دارند.

اگر این منابع از بین بروند، زندگی انسان‌ها و سایر موجودات با مشکلات جدی روبرو می‌شود و یکی از تهدیدهای بزرگ برای جنگل‌ها، آتش‌سوزی است. آتش می‌تواند در مدت کوتاهی هزاران هکتار از جنگل‌ها و مراتع را نابود کند و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به محیط زیست وارد سازد.

بسیاری از آتش‌سوزی‌ها بر اثر بی‌احتیاطی انسان‌ها، رها کردن آتش روشن، انداختن ته‌سیگار یا سوزاندن زباله‌ها رخ می‌دهد. به همین دلیل، رعایت نکات ایمنی و دقت در هنگام حضور در طبیعت بسیار ضروری است.

بنابراین آگاه‌سازی مردم نقش مهمی در حفاظت از منابع طبیعی دارد؛ وقتی افراد درباره‌ اهمیت جنگل‌ها و پیامدهای تخریب آن‌ها آموزش ببینند، بیشتر در حفظ محیط زیست همکاری می‌کنند. آموزش در مدارس، رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و برنامه‌های فرهنگی می‌تواند مردم را به رفتار مسئولانه‌تر تشویق کند.

پرواضح است که حفاظت از منابع طبیعی و جنگل‌ها وظیفه‌ای همگانی است و هر فرد باید با رعایت اصول ایمنی، جلوگیری از ایجاد آتش‌سوزی و مشارکت در آموزش و فرهنگ‌سازی، در حفظ این سرمایه‌های ملی سهیم باشد.

تجربه نشان می‌دهد که تجهیزات اطفای حریق، هرچند ضروری هستند، اما به تنهایی قادر به مهار بحران نیستند. راهکار اصلی آگاهی‌بخشی هدفمند است و برای تحقق این امر، آموزش همگانی، استفاده از ظرفیت آموزش‌وپرورش برای نهادینه‌سازی اخلاق زیست‌محیطی در میان نسل جوان، استفاده از رسانه‌ها برای تبیین پیامدهای تخریب جنگل برای جوامع محلی، به‌طوری که مردم خود را دیده‌بان و حافظ جنگل بدانند و جلب حمایت از سازمان‌های مردم‌نهاد برای اجرای برنامه‌های آموزشی میدانی و تجهیز جوامع محلی به دانش پیشگیری از حریق، ضروری است.

بر این اساس، حفاظت از منابع طبیعی نباید صرفاً به عنوان یک وظیفه سازمانی برای نهادهای دولتی نگریسته شود؛ بلکه باید به یک مطالبه ملی تبدیل شود، بنابراین برای دستیابی به این مهم، تدوین سیاست‌های تشویقی برای مشارکت‌کنندگان در حفاظت، سخت‌گیری در اعمال قوانین علیه عوامل مخرب، و سرمایه‌گذاری بر روی سیستم‌های پایش ماهواره‌ای (برای شناسایی زودهنگام کانون‌های حریق) ضروری است.

سخن آخر اینکه، صیانت از جنگل‌ها در واقع صیانت از حق حیات نسل‌های آینده است و این مهم جز با تلفیق مدیریت علمی و آگاهی عمومی محقق نخواهد شد.

به گزارش ایرنا، از مساحت ۲ میلیون و ۹۳۷ هزار هکتاری استان کردستان، بیش از ۶۰ درصد آن شامل یک میلیون و ۵۸۷ هزار هکتار آن را مراتع و جنگل تشکیل می دهد؛ در مجموع ۶۷ هزار خانوار روستایی استان بهره بردار بخش مراتع هستند و بهره برداران کردستانی ۶.۵ درصد علوفه کشور را تولید می کنند.