ایرنا/ آذربایجان‌غربی با برخورداری از مرز مشترک با سه کشور و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم بین‌المللی، امروز در کانون راهبرد ترانزیتی ایران قرار گرفته است؛ جایی که توسعه شبکه ریلی، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام جاده‌ای و مدرن‌سازی پایانه‌های مرزی می‌تواند این استان را از یک گذرگاه مرزی به هاب صادراتی و حلقه اتصال ایران به بازارهای منطقه و اروپا تبدیل کند.

آذربایجان‌غربی با برخورداری از ۱۲ هزار کیلومتر انواع راه، هفت پایانه مرزی رسمی، ۹۶۷ کیلومتر مرز مشترک و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم بین‌المللی، از جایگاه ویژه‌ای در توسعه تجارت، ترانزیت و اقتصاد کشور برخوردار است.

سالانه بین پنج تا ۶ میلیون مسافر و حدود چهار میلیون تن کالا از پایانه‌های مرزی استان جابه‌جا می‌شود و روزانه نیز بین یک‌هزار و ۵۰۰ تا یک‌هزار و ۸۰۰ دستگاه کامیون از مرزهای استان تردد می‌کنند.

با این ظرفیت ها آذربایجان‌غربی فراتر از یک محدوده جغرافیایی، به عنوان «دروازه اروپا» و یکی از راهبردی‌ترین حلقه‌های اتصال ایران به بازارهای جهانی شناخته می‌شود که به دلیل موقعیت منحصربه‌فرد مرزی، پتانسیل بی‌بدیلی برای نقش‌آفرینی در تعاملات اقتصادی با کشورهای عربی (از مسیر عراق)، حوزه قفقاز (از طریق نخجوان) و کشورهای اروپایی (از دروازه ترکیه) دارد.

با این حال، تبدیل این پتانسیل جغرافیایی به ثروت و قدرت اقتصادی، مستلزم عبور از الگوی سنتی مرزداری و حرکت به سمت «دیپلماسی نوین اقتصادی» است؛ رویکردی که هسته اصلی آن را تسهیل فرآیندهای تجاری، حذف تشریفات زائد گمرکی و تقویت همگرایی مرزی با همسایگان تشکیل می‌دهد.

تمرکز ویژه دولت بر این منطقه، ضرورت این چرخش راهبردی را دوچندان کرده است. سفر اخیر رئیس‌جمهور به آذربایجان‌غربی و تأکید صریح وی بر مدرن‌سازی پایانه ها، هوشمندسازی شبکه حمل‌ونقل و رفع موانع مقرراتی، نشان‌دهنده اراده حاکمیتی برای یک جراحی ساختاری در پایانه‌های مرزی است.

در سطح استانی نیز، مدیریت ارشد آذربایجان‌غربی هم‌سو با این کلان‌نگری دولت، راهبرد خود را بر عبور از گلوگاه‌های لجستیکی متمرکز کرده است.با این حال، واقعیت‌های اجرایی نشان می‌دهد تحقق این چشم‌انداز ملی بدون گره‌گشایی از پروژه‌های نیمه‌تمام مواصلاتی ناممکن است.

پروژه‌های کلیدی همچون راه‌آهن ارومیه-سلماس-خوی، آزادراه ارومیه-تبریز، بزرگراه خوی-قطور-رازی و توسعه راه‌های مواصلاتی مرزی، نیازمند تخصیص ویژه و فوری اعتبارات ملی هستند؛ سرمایه‌گذاری استراتژیکی که می‌تواند زنجیره ارزش ترانزیت کشور را کامل کرده و شمال‌غرب ایران را به یک هاب صادراتی بی‌رقیب تبدیل کند.

عبور از دیپلماسی سنتی مرزها
رئیس‌جمهور در سفر روز جمعه خود به استان با تأکید بر نقش راهبردی آذربایجان‌غربی در اتصال ایران به کریدورهای بین‌المللی، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی، اصلاح فرآیندهای پایانه‌های مرزی و تسهیل تردد کالا و مسافر را از اولویت‌های اصلی دولت برای تقویت جایگاه ترانزیتی کشور عنوان کرد.

مسعود پزشکیان با اشاره به ظرفیت ژئوپلیتیکی این استان در همجواری با چند کشور همسایه و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم منطقه‌ای، گفت: توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل باید با رویکردی علمی، آینده‌نگر و مبتنی بر نیازهای بلندمدت برنامه‌ریزی شود تا ضمن کاهش هزینه‌ها، مزیت رقابتی ایران در حوزه ترانزیت تقویت شود.

وی با تأکید بر ضرورت شناسایی و رفع موانع حقوقی، اجرایی و مقرراتی در پایانه‌های مرزی، افزود: اصلاح ساختار نظام حمل‌ونقل و مدیریت پایانه‌های مرزی باید با نگاه یکپارچه و بر اساس بررسی دقیق گلوگاه‌ها و بهره‌گیری از تجربیات موفق جهانی انجام گیرد.

رئیس‌جمهور همچنین سرمایه‌گذاری در توسعه شبکه ریلی را یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش مصرف سوخت، کاهش بار ترافیکی جاده‌ها و افزایش بهره‌وری در حوزه حمل‌ونقل دانست و اضافه کرد: تدوین نقشه راه توسعه مسیر ریلی ارومیه، سلماس و خوی و حرکت به سمت حمل‌ونقل پاک با استفاده از خطوط ریلی برقی و انرژی‌های تجدیدپذیر باید در دستور کار قرار گیرد.

پزشکیان با اشاره به الگوی رایج حمل‌ونقل در دنیا تصریح کرد: در نظام حمل‌ونقل کشورهای پیشرفته، میان حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی و دریایی تناسب برقرار است و سهم اصلی جابه‌جایی بار ابتدا بر عهده حمل‌ونقل دریایی و پس از آن بر عهده راه‌آهن قرار دارد.

رئیس جمهور توسعه خطوط ریلی استان را از موضوعات مهم برنامه‌ریزی آینده دانست و گفت: یکی از موضوعاتی که باید برای آن نقشه راه مشخصی تدوین شود، توسعه مسیر ریلی ارومیه، سلماس و خوی است تا این شبکه بتواند به‌صورت پیوسته شهرهای استان را به یکدیگر متصل کند.

پزشکیان افزود: اگر چنین شبکه‌ای ایجاد شود، مردم به جای استفاده از خودروهای شخصی، اتوبوس و دیگر وسایل نقلیه جاده‌ای، می‌توانند از قطار برای ترددهای روزانه استفاده کنند و این موضوع علاوه بر کاهش مصرف سوخت، ایمنی و رفاه بیشتری نیز به همراه خواهد داشت.

رئیس جمهور با اشاره به ظرفیت‌های استان برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اظهار داشت: اگر بتوانیم این شبکه ریلی را برقی کنیم و برق مورد نیاز آن را از طریق پنل‌های خورشیدی تأمین کنیم، بخش قابل توجهی از مصرف سوخت‌های فسیلی حذف خواهد شد و هوای این منطقه نیز از آلودگی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی مصون خواهد ماند.

پزشکیان خاطرنشان کرد: بستر اجرای چنین طرحی در استان فراهم است و اراضی مناسب برای استقرار پنل‌های خورشیدی وجود دارد و باید از این ظرفیت برای ایجاد یک الگوی موفق در حمل‌ونقل پاک استفاده کنیم.

رئیس جمهور تأکید کرد: باید در همین دوره، الگویی مبتنی بر توسعه حمل‌ونقل عمومی، شبکه ریلی و استفاده از انرژی‌های پاک طراحی و اجرا کنیم تا بتوان آن را در دیگر مناطق کشور نیز گسترش داد.

پزشکیان در ادامه بر لزوم تسهیل فرآیندهای گمرکی و مرزی تأکید کرد و گفت: افزایش هماهنگی با کشورهای همسایه، حذف تشریفات تکراری و کاهش زمان توقف کالا و مسافر در پایانه‌های مرزی می‌تواند نقش مهمی در تسریع تجارت و ترانزیت منطقه‌ای ایفا کند.

وی با تأکید بر ضرورت نگاه راهبردی در توسعه زیرساخت‌ها اظهار کرد: هدف دولت دستیابی به پیشرفته‌ترین نظام حمل‌ونقل، کارآمدترین پایانه‌های مرزی و مدرن‌ترین ساختار گمرکی است و برای تحقق این هدف باید با برنامه‌ریزی بلندمدت و مبتنی بر استانداردهای جهانی حرکت کنیم.

شمال‌غرب در مسیر جهش ترانزیتی
استاندار آذربایجان‌غربی با تأکید بر جایگاه راهبردی این استان در اتصال ایران به کریدورهای بین‌المللی، گفت: تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام راه، ریل و پایانه‌های مرزی با حمایت دولت و تخصیص اعتبارات ملی، می‌تواند شمال‌غرب کشور را به یکی از مهم‌ترین محورهای تجارت، صادرات و ترانزیت منطقه‌ای تبدیل کند.

رضا رحمانی در نشست مشترک با رییس جمهور با بیان اینکه آذربایجان‌غربی به‌واسطه هم‌مرزی با سه کشور و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بین‌المللی، نقش مهمی در توسعه تجارت، صادرات و ترانزیت کشور دارد خاطرنشان کرد که تحقق این ظرفیت، مستلزم تکمیل پروژه‌های زیربنایی و رفع گلوگاه‌های موجود در شبکه حمل‌ونقل استان است.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر پروژه‌های مهمی از جمله راه‌آهن ارومیه - سلماس و ادامه آن تا خوی، آزادراه ارومیه - تبریز، بزرگراه خوی - قطور - رازی و طرح‌های توسعه مسیرهای منتهی به پایانه‌های مرزی از مهم‌ترین پروژه‌های نیمه‌تمام استان هستند که تکمیل آنها نیازمند حمایت ویژه و تخصیص اعتبارات ملی است.

استاندار آذربایجان‌غربی به تأکید و توجه رئیس‌جمهور بر توسعه حمل‌ونقل ریلی نیز اشاره کرد و افزود: توسعه شبکه ریلی و تکمیل کریدورهای ترانزیتی علاوه بر افزایش ایمنی و هزینه‌های حمل‌ونقل، جایگاه استان را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دروازه‌های ارتباطی ایران با اروپا و کشورهای همسایه بیش از پیش تقویت می کند.

رحمانی تسریع در توسعه پایانه‌های مرزی، اصلاح فرآیندهای گمرکی و رفع موانع اجرایی، را مهم بیان و اضافه کرد: با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی و حمایت دولت، می‌توان پروژه‌های راهبردی استان را به سرانجام رساند و زمینه را برای رونق سرمایه‌گذاری، توسعه اقتصادی، افزایش صادرات و ایجاد اشتغال پایدار در آذربایجان‌غربی فراهم کرد.

توسعه مرزهای تجاری شمال‌غرب؛ تمرکز بر پسکرانه‌ها، لجستیک و کاهش زمان توقف
مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان‌غربی هم در این زمینه با ارائه گزارشی از حوزه توسعه پسکرانه‌های مرزی، اجرای طرح‌های جامع مرزی، ایجاد مراکز لجستیکی، ساماندهی ترددها و برنامه‌های در دست اجرا برای تسهیل تجارت در مرزها گفت: از مهمترین مطالبات این حوزه تسریع در اجرای طرح‌های جامع پایانه‌های مرزی است که پیش‌تر در شورای ساماندهی مبادی ورودی و خروجی کشور به تصویب رسیده و هم‌اکنون در مرحله برگزاری مناقصه و انتخاب پیمانکار قرار دارد.

ارسلان شکری اجرای طرح‌های توسعه پسکرانه‌های مرزی را از مهم‌ترین برنامه‌های توسعه‌ای استان برشمرد و گفت: اجرای این طرح‌ها نقش مؤثری در افزایش ظرفیت پایانه‌ها، ارتقای سطح خدمات، تسهیل تردد و رونق مبادلات تجاری و ترانزیتی استان خواهد داشت.

مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان‌غربی با اشاره به طرح جامع لجستیکی کشور افزود: بر اساس این طرح، ایجاد مرکز لجستیک مرزی بازرگان به آذربایجان‌غربی اختصاص یافته است، اما با توجه به ظرفیت‌های گسترده مرزی استان، این میزان پاسخگوی نیازهای موجود نبوده و توسعه زیرساخت‌های لجستیکی بیشتری برای استان مورد انتظار است.

وی همچنین از رسیدن پروژه احداث ایست اختیاری پایانه مرزی رازی به مرحله برگزاری مناقصه خبر داد و گفت: پس از انتخاب پیمانکار، عملیات اجرایی این پروژه آغاز خواهد شد.

مدیرکل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان‌غربی با بیان اینکه مسیر منتهی به پایانه مرزی رازی از شرایط مناسب و مسیر هموار برای تردد ناوگان باری برخوردار است، اظهار کرد: با وجود این ظرفیت، میزان تردد روزانه کامیون‌ها از این مرز همچنان محدود بوده و در حال حاضر بین ۱۲۰ تا ۲۰۰ دستگاه در روز است که قابلیت افزایش قابل توجهی دارد.
وی خاطرنشان کرد: مطالعات مکان‌یابی برای احداث ایست اختیاری و پسکرانه پایانه مرزی تمرچین نیز در دست انجام است و پس از نهایی شدن مطالعات، مراحل اجرایی این پروژه نیز دنبال خواهد شد.

به گزارش ایرنا، تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی سال‌های اخیر نشان داده است که مرزها دیگر تنها خطوط جغرافیایی نیستند، بلکه به دروازه‌های راهبردی برای توسعه تجارت، صادرات و تعاملات اقتصادی کشورها تبدیل شده‌اند.

در این میان آذربایجان‌غربی با برخورداری از حدود یک هزار کیلومتر مرز مشترک با ترکیه، عراق و جمهوری خودمختار نخجوان و وجود چندین پایانه مرزی، یکی از مهم‌ترین حلقه‌های ارتباطی ایران با بازارهای منطقه‌ای و حتی اروپایی به شمار می‌رود.

به گزارش ایرنا، وجود پنج پایانه رسمی و یک پایانه غیررسمی مرزی، ظرفیت‌های ترانزیتی و موقعیت جغرافیایی ویژه سبب شده این استان در سال‌های اخیر به یکی از محورهای مهم سیاست‌های اقتصادی و دیپلماسی تجاری کشور تبدیل شود؛ موضوعی که مسئولان استانی و ملی نیز بر آن تأکید دارند.

آخرین خبر آذربایجان غربی در اینستاگرام :
https://instagram.com/wazerbaijan_today