تنش آبی در کهگیلویه و بویراحمد؛ مدیریت مصرف، راه نجات منابع آب

تغییر الگوی بارندگی، افزایش دمای هوا، تبخیر بیشتر و افت منابع آب زیرزمینی همچنان از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی استان به شمار می‌رود.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد بارندگی‌های امسال نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته، اما همچنان فاصله محسوسی با میانگین بلندمدت وجود دارد؛ موضوعی که ضرورت مدیریت مصرف آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی را بیش از گذشته نمایان می‌کند.

افزایش بارندگی پایان خشکسالی نیست

علی کرمی، مدیرکل هواشناسی کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: میانگین بارندگی سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تاکنون به ۷۲۹.۵ میلی‌متر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۷۰ میلی‌متر افزایش داشته است.

کرمی افزود: بیشترین میزان بارش در شهرستان‌های گچساران، لنده و لیکک ثبت شده و بیشتر نقاط استان نسبت به سال گذشته شرایط بهتری را تجربه کرده‌اند.

وی با بیان اینکه افزایش بارندگی‌ها اتفاقی مثبت برای منابع آب استان است، تصریح کرد: با این حال تغییرات اقلیمی موجب نوسان شدید بارش‌ها شده و برنامه‌ریزی برای مدیریت منابع آب باید بر اساس شرایط بلندمدت و ن بارندگی های مقطعی انجام شود.

بارندگی‌های امسال کمبودهای سال‌های گذشته را جبران نکرده است

آرش مصلح، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد نیز اظهار کرد: میانگین بارش‌های سال آبی جاری به ۱۹۵ میلی‌متر رسیده که نسبت به سال گذشته ۱۱۰ درصد افزایش یافته است.

مصلح افزود: با وجود این افزایش، میزان بارندگی هنوز ۱۲ درصد کمتر از میانگین بلندمدت ۴۰ ساله استان است و بنابراین نمی‌توان پایان خشکسالی را اعلام کرد.

وی با اشاره به وضعیت سد کوثر گفت: بارندگی‌های اخیر موجب ورود حدود ۱۰ میلیون مترمکعب آب به مخزن سد شده و میزان آبگیری این سد اکنون به حدود ۶۲ درصد رسیده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد تأکید کرد: اگرچه شرایط سدها نسبت به سال گذشته بهتر شده، اما آثار خشکسالی‌های چند سال اخیر همچنان بر منابع آب زیرزمینی و سطحی استان باقی مانده و مدیریت مصرف باید با جدیت دنبال شود.

۱۸ شهر و بیش از ۲۵۰ روستا همچنان در تنش آبی

در همین حال، رضا رضایی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد هم از تداوم تنش آبی در بخش‌هایی از استان خبر داد.

رضایی افزود: هم‌اکنون ۱۸ شهر و بیش از ۲۵۰ روستای استان با تنش آبی مواجه هستند و ۱۱۸ روستا نیز از طریق هفت تانکر سیار آبرسانی می‌شوند.

وی بیان کرد: اجرای طرح‌های اضطراری، اصلاح شبکه، حفر چاه، توسعه خطوط انتقال و مدیریت توزیع آب با سرعت در حال انجام است، اما همراهی مردم در مدیریت مصرف، مهم‌ترین عامل برای حفظ پایداری شبکه آبرسانی در فصل گرماست.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد از مشترکان خواست از شست‌وشوی خودرو و معابر با آب شرب، آبیاری فضای سبز در ساعات گرم روز و هرگونه مصرف غیرضروری خودداری کنند تا امکان تأمین پایدار آب برای همه شهروندان فراهم شود.

تغییر اقلیم؛ تهدیدی فراتر از یک سال کم‌بارش

کارشناسان معتقدند آنچه امروز منابع آبی کهگیلویه و بویراحمد را تهدید می‌کند، تنها کاهش بارندگی نیست، بلکه تغییر الگوی اقلیم است؛ پدیده‌ای که باعث شده بارش‌های آرام و مستمر جای خود را به بارندگی‌های کوتاه‌مدت و سیلابی بدهد.

در چنین شرایطی بخش قابل توجهی از آب باران به صورت رواناب از دسترس خارج شده و فرصت کافی برای تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی فراهم نمی‌شود. از سوی دیگر افزایش دمای هوا و تبخیر بیشتر نیز فشار مضاعفی بر منابع آبی استان وارد کرده است.

بر همین اساس، کارشناسان تأکید دارند که امنیت آبی آینده تنها با اتکا به بارندگی‌های مقطعی تأمین نخواهد شد و مدیریت مصرف، اصلاح الگوی کشت، توسعه روش‌های نوین آبیاری، کاهش هدررفت آب و مشارکت همگانی، مهم‌ترین راهکارهای عبور از چالش‌های ناشی از تغییر اقلیم و تضمین تأمین آب برای نسل‌های آینده خواهد بود.