جنایت جنگی در مناطق غیرنظامی بوشهر؛ از فرودگاه تا مدرسه و بیمارستان

فرودگاه بین‌المللی بوشهر که طی دهه‌ها به عنوان یک مرکز صِرف غیرنظامی برای جابجایی مسافران، خدمات هوایی و ارتباطات منطقه‌ای فعالیت کرده، بارها و بارها مورد هدف حملات موشکی و پهپادی دشمن قرار گرفته است.

این فرودگاه که هیچ‌گونه کاربرد نظامی در ساختار خود ندارد، در چندین مرحله از این جنگ، هدف حملات مستقیم قرار گرفت که منجر به خسارات بسیار سنگین شده است.

از جمله خسارات فاحش وارده، نابودی کامل ساختمان هواشناسی فرودگاهی بوشهر است؛ مرکزی که نقش حیاتی در امنیت پروازهای غیرنظامی و پیش‌بینی شرایط جوی برای ایمنی مسافران ایفا می‌کرد.

همچنین، ترمینال اصلی فرودگاه بوشهر که مرکز اصلی تردد مسافران و پذیرش مسافر از داخل و خارج استان بوده، در اثر حملات اخیر به شدت آسیب دیده و بخش‌های وسیعی از آن به ویرانی کشیده شده است.

هدف قرار دادن فرودگاه‌های غیرنظامی، ایستگاه‌های هواشناسی و مراکز خدمات مسافری، برخلاف تمامی کنوانسیون‌های بین‌المللی و قوانین جنگ است و تخریب این زیرساخت‌ها نه تنها باعث اختلال در تردد هوایی و جابجایی مسافران شد، بلکه خدمات امدادی و لجستیک در منطقه را نیز با چالش‌های جدی مواجه کرد.

البته خسارت ها تنها محدود به فرودگاه و تاسیسات هواشناسی محدود نمی شد و حملات دشمن موجب ورود آسیب های جدی به بزرگترین بیمارستان شهر، تعداد زیادی از مدارس و مراکز آموزشی و علمی و ... شد.

آسیب دشمن به تاسیسات غیرنظامی

غلامرضا بیات، یکی از شهروندان بوشهری اظهار کرد: در دوران جنگ اخیر دشمن بدون هیچ ملاحظه ای نقاط مختلف شهر بوشهر را مورد هدف قرار داد و شاهد جنایات جنگی در مناطق غیرنظامی بودیم.

بیات بیان کرد: در این دوران شاهد حملات مکرری به مدارس، فرودگاه، تاسیات عمومی و دولتی بودیم و دشمن حتی به بیمارستان هم رحم نکرد و بزرگترین بیمارستان بوشهر تحت تاثیر حملات دشمن قرار گرفت.

وی تاکید کرد: این اقدامات دشمن با هدف تحت تاثیر قراردادن مردم بوشهر بود ولی مردم با حضور مستمر در میدان حمایت خود را از نظام و انقلاب نشان دادند و اعلام کردند که زیر بمباران هم صحنه را خالی نمی کنند.

مهدی شمسی، یکی دیگر از شهروندان بوشهری بیان کرد: هر چند دشمن بسیاری از مناطق غیرنظامی از جمله صنایع و فرودگاه و ... را هدف قرار داد ولی ما مردم صحنه را خالی نمی کنیم و ترسی از دشمن نداشته و نداریم.

شمسی با اشاره به خسارت های وارد شده به مدارس و بیمارستان و فرودگاه، گفت: این اقدامات دشمن یک جنایت است و هویت و سرشت دشمن آمریکایی صهیونیستی را بیش از پیش نمایان ساخت.

خسارت به زیرساخت‌های شهری

محمد مظفری، فرماندار بوشهر با تشریح خسارت‌های واردشده به شهرستان در جریان جنگ ۴۰ روزه گفت: بر اساس برآوردهای انجام‌شده، هزاران واحد مسکونی، خودروهای شخصی، مراکز آموزشی و بخشی از زیرساخت‌های خدماتی شهرستان دچار آسیب شدند.

مظفری اظهار کرد: در جریان این حوادث، حدود پنج هزار واحد مسکونی و ۲ هزار خودروی شخصی خسارت دیدند. همچنین شماری از مدارس، مراکز آموزشی، خوابگاه‌های دانشجویی، ساختمان‌های اداری و دو فرودگاه شهرستان، شامل فرودگاه بوشهر و فرودگاه جزیره خارگ، آسیب دیدند.

وی با بیان اینکه این خسارت‌ها ضرورت توجه به حفاظت از زیرساخت‌های خدماتی و عمومی را بیش از گذشته نشان می‌دهد، افزود: مردم بوشهر در طول تاریخ همواره در برابر بحران‌ها و سختی‌ها با انسجام و همبستگی ایستادگی کرده‌اند و این روحیه در جریان حوادث اخیر نیز به‌خوبی نمایان بود.

فرماندار بوشهر با اشاره به پیشینه تاریخی مقاومت مردم استان گفت: نام‌هایی همچون میرمهنا، رئیسعلی دلواری، خالو حسین دشتی، احمدخان تنگستانی و دیگر چهره‌های ماندگار این دیار، بیانگر سابقه طولانی ایستادگی مردم بوشهر در مقاطع مختلف تاریخی است.

مظفری نقش رسانه‌ها را در ثبت واقعیت‌ها و انعکاس آثار اجتماعی این حوادث مهم دانست و تصریح کرد: مستندسازی خسارت‌ها، اطلاع‌رسانی دقیق و پیگیری روند بازسازی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به حفظ حافظه تاریخی این رویدادها و تسریع روند جبران خسارت‌ها کمک کند.

آسیب به ۱۱ نقطه فرودگاه بوشهر

عباس اسماعیلی، مدیرکل فرودگاه‌های استان بوشهر در برنامه جنایات و مکافات با حضور اصحاب رسانه با تشریح خسارت‌های واردشده به فرودگاه اظهار کرد: در جریان حملات، ۱۱ نقطه از دو باند پروازی دچار آسیب شد و ساختمان هواشناسی فرودگاهی و ترمینال اصلی نیز خسارت جدی دیدند.

اسماعیلی با بیان اینکه فرودگاه بوشهر یک مرکز خدماتی برای جابه‌جایی مسافران است، گفت: بخش‌هایی از زیرساخت‌های عملیاتی و خدماتی این مجموعه در جریان حملات آسیب دید، اما نیروهای فنی و عملیاتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن عملیات بازسازی و آماده‌سازی سطوح پروازی را آغاز کردند.

وی با اشاره به اینکه یکی از هواپیماهای مسافربری فعال در فرودگاه نیز در جریان این حوادث آسیب دید، افزود: با انجام تعمیرات لازم، از هفته آینده فرودگاه دوباره آماده ارائه خدمات خواهد شد و تا زمان بازسازی کامل ترمینال اصلی، از ظرفیت ترمینال خارجی برای پذیرش و اعزام مسافران استفاده می‌شود.

مدیرکل فرودگاه‌های استان بوشهر از برنامه‌ریزی برای حفظ بخشی از آثار باقی‌مانده این حادثه خبر داد و گفت: بخشی از هواپیمای آسیب‌دیده به‌عنوان نمادی از این رخداد در محوطه فرودگاه نگهداری خواهد شد تا یادآور اتفاقات آن دوره باشد.

وی ابراز امیدواری کرد: با همکاری دستگاه‌های اجرایی، روند بازسازی کامل فرودگاه و توسعه زیرساخت‌های آن در آینده با سرعت بیشتری دنبال شود.

ثبت مستندات برای نسل‌های آینده

رضا حیدرپور، مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان بوشهر نیز از برنامه‌ریزی برای ثبت و حفظ آثار و مستندات مربوط به جنگ ۴۰ روزه خبر داد و گفت: هدف این است که نسل‌های آینده با بخشی از رویدادهای این دوره و تأثیر آن بر زندگی مردم استان آشنا شوند.

حیدرپور اظهار کرد: از نخستین روزهای وقوع این حوادث، جمع‌آوری اسناد، تصاویر و گزارش‌های مرتبط با خدمات دستگاه‌های اجرایی و خسارت‌های واردشده در دستور کار قرار گرفت تا این اطلاعات به‌عنوان بخشی از تاریخ معاصر استان حفظ شود.

وی افزود: گروه‌های تخصصی تصویربرداری به شهرستان‌های مختلف اعزام شدند و هزاران قطعه عکس از اماکن عمومی، صنعتی و خدماتی تهیه کردند که در آینده در قالب نمایشگاه‌ها و برنامه‌های فرهنگی در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.

حیدرپور ادامه داد: یکی دیگر از برنامه‌ها، حفظ بخشی از آثار باقی‌مانده در برخی نقاط آسیب‌دیده و جانمایی المان‌های فرهنگی در مکان‌های مرتبط با شهدای استان است تا این فضاها به محلی برای آشنایی دانش‌آموزان، دانشجویان و علاقه‌مندان با تاریخ معاصر تبدیل شوند.

وی تأکید کرد: ثبت این رویدادها تنها به معنای حفظ بناها نیست، بلکه ثبت تجربه‌های مردم، تلاش نیروهای امدادی و خدمات‌رسان و روایت همدلی جامعه در روزهای دشوار نیز بخشی از این مأموریت فرهنگی محسوب می‌شود.

جنگ ۴۰ روزه، علاوه بر خسارت‌های انسانی و اقتصادی، بخشی از زیرساخت‌های خدماتی و عمومی استان بوشهر را نیز تحت تأثیر قرار داد. فرودگاه بوشهر، ساختمان هواشناسی فرودگاهی، مدارس، منازل مسکونی و دیگر مراکز عمومی از جمله مکان‌هایی بودند که دچار خسارت شدند.

در کنار اقدامات بازسازی، ثبت روایت‌های مردمی و تجربه‌های این روزها نیز می‌تواند بخشی از حافظه تاریخی استان را برای نسل‌های آینده حفظ کند؛ روایتی از روزهایی که بوشهر، با وجود دشواری‌ها، تلاش کرد چرخه زندگی و خدمت‌رسانی به مردم را دوباره به جریان بازگرداند.