ایرنا/ توسعه باغ‌های گیلاس در زمین‌های شیب‌دار و کم‌بازده گلستان طی سال‌های اخیر به عنوان راهکاری برای افزایش بهره‌وری زمین‌های کشاورزی، ایجاد اشتغال روستایی و کاهش پیامدهای فرسایش خاک و روان‌آب‌ها مورد توجه قرار گرفته و در برخی مناطق کوهپایه‌ای استان، زمین‌های کم‌حاصل را به باغ‌های اقتصادی تبدیل کرده است.

استان گلستان با دارا بودن حدود ۱۱۰ هزار هکتار زمین شیب‌دار در نوار جنوبی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه باغ‌های مثمر و غیرمثمر دارد که بخش زیادی از این زمین‌ها در گذشته به دلیل محدودیت‌های اقلیمی، شیب زیاد و کاهش بهره‌وری، یا به کشت محصولات کم‌بازده اختصاص داشت یا بدون استفاده باقی مانده بود.

اکنون در روستاهایی همچون تیل‌آباد، وامنان، کاشیدار، سیب‌چال، نراب، فارسیان و خوش‌ییلاق شهرستان آزادشهر، توسعه باغ‌های گیلاس موجب شده بخشی از این زمین‌ها به چرخه تولید بازگردد و برای بهره‌برداران محلی درآمد پایدار ایجاد کند.

تغییر کاربری زمین‌های کم‌درآمد به باغ‌های اقتصادی

یکی از بهره‌برداران باغ‌های گیلاس در روستای وامنان آزادشهر به خبرنگار ایرنا گفت: پیش از ایجاد باغ، بسیاری از این زمین‌ها یا زیر کشت محصولات زراعی کم‌بازده بود یا به دلیل شرایط کوهستانی، درآمد چندانی برای خانوارها ایجاد نمی‌کرد.

مهدی شاملو افزود: تبدیل این زمین‌ها به باغ گیلاس علاوه بر افزایش درآمد خانواده‌ها، زمینه اشتغال اعضای خانوار را فراهم کرده و باعث شده نگاه بهره‌برداران به زمین‌های شیب‌دار تغییر کند.

وی ادامه داد: در گذشته نگرانی از فرسایش خاک و خسارت‌های ناشی از بارندگی‌های شدید و سیلاب در این مناطق وجود داشت، اما ایجاد پوشش دائمی گیاهی در قالب باغ‌های مثمر می‌تواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد.

گلستان ظرفیت توسعه باغ‌های گیلاس را دارد

مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی گلستان با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی استان برای توسعه این محصول پیش‌بینی کرد امسال از ۴۳۰ هکتار باغ بارور گیلاس استان، بیش از سه هزار و ۵۰۰ تن محصول برداشت شود.

نویدرضا فرهانی اظهار کرد: باغ‌های گیلاس گلستان بیشتر در مناطق کوهپایه‌ای شهرستان‌های آزادشهر و مینودشت و همچنین ارتفاعات شکوه و چهارباغ گرگان متمرکز است.

وی افزود: مناطق دارای ارتفاع بیش از ۶۰۰ متر از سطح دریا، به دلیل برخورداری از شرایط مناسب اقلیمی، تامین نیاز سرمایی درخت و پراکنش مطلوب بارش‌ها، ظرفیت مناسبی برای توسعه این محصول دارند.

فرهانی با بیان اینکه پیش از این بخشی از زمین‌های شیب‌دار این مناطق برای کشت گندم، جو و سایر محصولات زراعی مورد استفاده قرار می‌گرفت، گفت: در بسیاری از موارد، درآمد حاصل از این کشت‌ها حتی هزینه‌های تولید را نیز تامین نمی‌کرد، اما تبدیل این زمین‌ها به باغ‌های مثمر مانند گیلاس، زیتون و گیاهان دارویی ارزش اقتصادی بیشتری برای بهره‌برداران ایجاد کرده است.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی گلستان هم تاکید کرد: توسعه باغ‌های گیلاس در زمین‌های شیب‌دار علاوه بر جنبه اقتصادی، آثار زیست‌محیطی نیز دارد و سیستم ریشه‌ای گسترده این درختان می‌تواند در تثبیت خاک و کاهش فرسایش نقش موثری ایفا کند.

وی ادامه داد: ارقام کشت‌شده در استان بیشتر شامل گیلاس تک‌دانه و برخی ارقام محلی است که متناسب با شرایط ارتفاعات و مناطق سردسیر انتخاب شده‌اند.

فرهانی با اشاره به ظرفیت صادراتی این محصول گفت: بخش عمده گیلاس تولیدی گلستان در بازار داخلی مصرف می‌شود و با توجه به نزدیکی گلستان به کشورهای آسیای میانه، توسعه بسته‌بندی، صنایع تبدیلی و یکسان‌سازی تولید می‌تواند زمینه ورود این محصول به بازارهای صادراتی را فراهم کند.

ترسیب کربن؛ پیوند کشاورزی و منابع طبیعی

توسعه باغ‌های مثمر در اراضی شیب‌دار گلستان تنها به بخش کشاورزی محدود نشده و در سال‌های اخیر با اجرای طرح‌های منابع طبیعی و آبخیزداری نیز دنبال شده است.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان گفت: طرح ترسیب کربن از سال ۱۳۹۳ در منطقه تیل‌آباد آزادشهر آغاز شد و پس از موفقیت اولیه، از سال ۱۳۹۶ به حوزه آبخیز اوغان گالیکش گسترش یافت.

رمضان بهترک افزود: در قالب این طرح، تبدیل زمین‌های کشاورزی کم‌بازده به پوشش گیاهی، توسعه باغ‌های گیلاس، سیب و هلو، کشت گیاهان دارویی، زعفران، گل محمدی و اصلاح مراتع با مشارکت جوامع محلی دنبال شده است.

وی اظهار کرد: این طرح در مجموع در مساحتی بیش از ۷۵ هزار هکتار در مناطق تیل‌آباد آزادشهر و حوزه آبخیز اوغان گالیکش اجرا می‌شود و تاکنون ۱۶ روستا را تحت پوشش قرار داده و برای صدها نفر از ساکنان منطقه فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.

استان گلستان دارای گستره وسیعی از اراضی شیب‌دار است که کارشناسان معتقدند تبدیل آنها به باغ‌های مثمر و پوشش‌های گیاهی دائمی می‌تواند علاوه بر افزایش درآمد روستاییان، به کاهش خسارت‌های ناشی از سیلاب، تقویت منابع آب و حفاظت از جنگل‌های بالادست کمک کند.

پس از وقوع سیلاب‌های سال ۱۳۸۰، طرح تبدیل اراضی شیب‌دار به باغ در گلستان با هدف مدیریت روان‌آب‌ها و کاهش فرسایش خاک در دستور کار قرار گرفت و براساس اعلام مسئولان، تاکنون حدود ۳۰ هزار هکتار از این اراضی به باغ‌های مثمر و غیرمثمر تبدیل شده است.

آخرین خبر گلستان در اینستاگرام :
Instagram.com/golestan_today