ایرنا/ مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان با هشدار نسبت به تشدید بحران منابع آب زیرزمینی و فرونشست زمین در استان گفت: ادامه برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی، علاوه بر تهدید منابع آبی، زیرساخت‌های حیاتی، شهرها و حتی آینده توسعه استان را با خطر جدی روبه‌رو کرد و مدیریت مصرف آب دیگر یک انتخاب نیست، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

حمید احسانی روز چهارشنبه در نشست خبری با اصحاب رسانه، با تاکید بر اینکه صرفه‌جویی در مصرف آب دیگر تنها یک توصیه اخلاقی نیست، گفت: امروز مدیریت مصرف آب به یک ضرورت و اجبار تبدیل شده است و اگر در همه بخش‌ها به ویژه کشاورزی، اقدامات مؤثر برای کاهش مصرف انجام نشود، بحران فرونشست، نابودی آبخوان‌ها و تهدید زیرساخت‌های حیاتی استان تشدید خواهد شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان افزود: اگرچه اجرای سیاست‌های مدیریت مصرف ممکن است در کوتاه‌مدت با دشواری‌هایی همراه باشد، اما آغاز این مسیر، هرچند دیرهنگام، بسیار بهتر از ادامه روند گذشته است.

رسانه‌ها واقعیت بحران آب را برای جامعه تبیین کنند
وی با اشاره به نقش رسانه‌ها در مدیریت افکار عمومی افزود: امروز جنگ روایت‌ها تنها محدود به حوزه‌های سیاسی و امنیتی نیست، بلکه در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نیز جریان دارد و هر مجموعه‌ای که بتواند روایت صحیح‌تری از مسایل ارایه کند، موفق‌تر خواهد بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان گفت: اولویت هر فعالیتی توجه به حوزه رسانه‌ای آن باشد، زیرا تا زمانی که ابعاد یک موضوع به‌درستی برای جامعه تبیین نشود، دستیابی به نتایج مطلوب دشوار یا حتی ناممکن خواهد بود.

وی افزود: رسانه‌ها می‌توانند در موضوع آب نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کنند و در فرهنگ‌سازی و تبیین واقعیت‌ها کنار مجموعه آب منطقه‌ای باشند.

استان سمنان همچنان درگیر خشکسالی است
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان با بیان اینکه این استان اقلیمی خشک و کم‌آب دارد، گفت: مجموع برداشت سالانه آب در استان حدود ۷۳۰ تا ۷۴۰ میلیون مترمکعب است که از این میزان، حدود ۸۲ درصد در بخش کشاورزی، حدود ۱۳ درصد در بخش شرب و مابقی در بخش صنعت مصرف می‌شود.

وی افزود: بیش از ۷۵ درصد منابع تأمین آب استان از سفره‌های آب زیرزمینی است. موضوعی که بسیار نگران‌کننده است، زیرا این منابع، ذخایری هستند که طی سال‌های طولانی شکل گرفته‌اند و برداشت از آن‌ها به معنای مصرف سرمایه نسل‌های آینده است. برخلاف منابع آب سطحی که در صورت بارندگی مناسب امکان جبران آن‌ها وجود دارد، جبران آب‌های زیرزمینی به سادگی امکان‌پذیر نیست و برداشت‌های مداوم از این منابع در واقع برداشت از سرمایه‌های بین‌نسلی است.

وی افزود: اگرچه میزان بارندگی استان نسبت به سال گذشته اندکی بهبود یافت، اما هنوز به میانگین بلندمدت نرسیده‌ایم و به همین دلیل استان همچنان در شرایط خشکسالی قرار دارد و امسال ششمین سال متوالی خشکسالی را پشت سر می‌گذارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان ادامه داد: در بسیاری از نقاط پرجمعیت استان از جمله سمنان، دامغان و گرمسار، میزان بارندگی حتی از سال گذشته نیز کمتر بود و به همین دلیل شرایط منابع آبی این مناطق همچنان مطلوب نیست.

وی گفت: هرچند توزیع زمانی بارندگی‌های امسال نسبت به سال گذشته مناسب‌تر بود و برای بخش کشاورزی و مراتع آثار مثبتی به همراه داشت، اما از نظر حجم بارش، شرایط همچنان نگران‌کننده است.

افت شدید سفره‌های آب زیرزمینی در دشت‌های استان
احسانی با اشاره به کاهش مستمر سطح آب‌های زیرزمینی ادامه داد: بررسی‌ها نشان می‌دهد میانگین افت تجمعی سطح آب زیرزمینی در دشت سمنان طی ۳۱ سال گذشته به بیش از ۲۰ متر، در دامغان به حدود ۱۴.۵ متر، در شاهرود به ۱۸ متر و در میامی جنوبی به حدود ۲۴ متر رسید.

وی افزود: پیامد این روند، کاهش کمیت و کیفیت آب چاه‌ها، افزایش نیاز به کف‌شکنی و تعمیق چاه‌ها و در نهایت تشدید بحران منابع آب زیرزمینی است.

فرونشست خطری که زیرساخت‌های استان را تهدید می‌کند
احسانی با اشاره به پیامدهای برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی ادامه داد: مهم‌ترین پیامد این روند، پدیده فرونشست زمین است. موضوعی که به اندازه کافی درباره آن اطلاع‌رسانی نشده و حساسیت لازم نسبت به آن در جامعه وجود ندارد.

وی گفت: براساس نقشه‌های سازمان زمین‌شناسی کشور، دشت‌های سمنان و دامغان در محدوده فرونشست بحرانی و بسیار شدید قرار دارند و مناطق گرمسار و آرادان نیز با وضعیت بسیار نامطلوبی مواجه هستند. همچنین سایر مناطق استان از جمله شاهرود نیز از این مخاطره در امان نیستند و همه نقاط جمعیتی استان به نوعی در معرض خطر فرونشست قرار دارند.

مناطق شهری از خطر فرونشست مصون نیستند
وی افزود: مشاهده شکاف‌ها و ترک‌های زمین در جنوب سمنان و دامغان تنها بخشی از آثار این پدیده است و نباید تصور شود که مناطق شهری از خطر فرونشست مصون هستند، زیرا محدوده فرونشست بسیار گسترده‌تر از نقاطی است که آثار ظاهری آن دیده می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان با بیان اینکه برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی موجب از بین رفتن ساختار آبخوان‌ها می‌شود، تصریح کرد: زمانی که آب موجود در خلل و فرج لایه‌های زمین تخلیه می‌شود، فشار لایه‌های بالایی باعث فشرده شدن سفره‌های آب زیرزمینی و نشست زمین خواهد شد و در چنین شرایطی حتی اگر بارندگی مناسب نیز رخ دهد، ظرفیت ذخیره آب در این آبخوان‌ها از بین می‌رود.

وی گفت: این وضعیت با عنوان «مرگ آبخوان‌ها» یاد می‌شود، زیرا سفره‌های آب زیرزمینی دیگر توان ذخیره و تغذیه مجدد را نخواهند داشت.

احسانی افزود: فرونشست تنها یک تهدید زیست‌محیطی نیست، بلکه تمامی زیرساخت‌های استان از جمله خطوط انتقال آب، راه‌آهن، فرودگاه، جاده‌ها، تأسیسات شهری و حتی ساختمان‌ها را در معرض آسیب قرار می‌دهد و جابه‌جایی لایه‌های زمین می‌تواند موجب شکست خطوط انتقال آب و سایر زیرساخت‌ها شود.

کنترل برداشت از آب‌های زیرزمینی
وی با تاکید بر اینکه وزارت نیرو بحران آب زیرزمینی را به رسمیت شناخته است، گفت: تنها راه مدیریت این بحران، کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی است، زیرا ادامه روند کنونی، آینده منابع آبی استان را با تهدید جدی مواجه می‌کند.

وی افزود: بخشی از افت سفره‌های آب زیرزمینی ناشی از تداوم خشکسالی است، اما بخش مهم‌تر آن به برداشت‌های بیش از ظرفیت منابع آبی بازمی‌گردد و به همین دلیل مدیریت مصرف ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

شناسایی و انسداد چاه‌های غیرمجاز
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان با اشاره به اقدامات انجام شده برای مقابله با برداشت‌های غیرقانونی گفت: فناوری دقیقی برای شناسایی مستقیم چاه‌های غیرمجاز وجود ندارد و این موضوع کار نظارت را دشوار کرده است، زیرا بهره‌برداران این چاه‌ها معمولا با روش‌های مختلف اقدام به پنهان کردن آن‌ها می‌کنند.

وی افزود: آخرین چاه غیرمجاز کشف شده در استان در داخل یک واحد صنعتی و زیر کف یک سوله حفر شده بود که نشان می‌دهد متخلفان برای پنهان کردن این چاه‌ها از روش‌های پیچیده‌ای استفاده می‌کنند.

شناسایی ۸۰ چاه غیرمجاز طی یکسال
احسانی گفت: سال گذشته حدود ۸۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان شناسایی و مسدود شد و از ابتدای امسال نیز حدود ۱۲ حلقه چاه غیرمجاز دیگر شناسایی و پر شده است.

وی افزود: در سطح کشور بیش از ۹۰ هزار حلقه چاه غیرمجاز برقی وجود دارد و وزارت نیرو در تلاش است با قطع برق این چاه‌ها، از ادامه برداشت غیرقانونی جلوگیری کند.

اصلاح پروانه چاه‌های کشاورزی یک ضرورت است
احسانی با اشاره به اصلاح و تعدیل پروانه چاه‌های کشاورزی ادامه داد: بسیاری از پروانه‌های بهره‌برداری در دهه‌های گذشته و براساس شرایط آن زمان صادر شده‌اند، اما امروز توان آبدهی سفره‌های آب زیرزمینی به شدت کاهش یافته و ادامه برداشت با همان میزان گذشته امکان‌پذیر نیست.

وی گفت: وزارت نیرو براساس میانگین آبدهی پنج سال اخیر چاه‌ها و وضعیت منابع آب زیرزمینی، اصلاح پروانه‌ها را در دستور کار قرار داده تا از تشدید کسری مخزن جلوگیری شود.

وی افزود: این تصمیم ممکن است برای برخی بهره‌برداران دشوار باشد، اما اگر امروز برداشت‌ها مدیریت نشود، در آینده نه‌تنها منابع آب، بلکه فعالیت کشاورزی نیز با بحران جدی مواجه خواهد شد.

احسانی تصریح کرد: تاکنون هیچ مدل علمی و اجرایی جایگزینی که بتواند بدون کنترل برداشت‌ها، بحران آب زیرزمینی را مدیریت کند، ارایه نشده است و وزارت نیرو از هر پیشنهاد کارشناسی در این زمینه استقبال می‌کند.

۸۳ درصد چاه‌های کشاورزی سمنان به کنتور هوشمند مجهز شدند
احسانی با اشاره به اجرای طرح نصب کنتورهای هوشمند بر روی چاه‌های کشاورزی گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات مدیریت منابع آب در سال‌های گذشته، نبود ابزار دقیق برای کنترل میزان برداشت از چاه‌ها بود و به همین دلیل امکان نظارت موثر بر میزان برداشت وجود نداشت.

وی افزود: در گذشته کنتورهای مکانیکی روی برخی چاه‌ها نصب شده بود، اما کارایی لازم را نداشت و اکنون استفاده از کنتورهای هوشمند در دستور کار قرار گرفته است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان گفت: در حال حاضر حدود ۸۳ درصد چاه‌های کشاورزی استان و حدود ۸۰ درصد مجموع چاه‌های استان به کنتور هوشمند مجهز شده‌اند و بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، همه چاه‌های کشاورزی، شرب، دستگاه‌های دولتی و سایر بهره‌برداران باید به این سامانه مجهز شوند.

وی گفت: نصب این تجهیزات امکان جمع‌آوری داده‌های دقیق، شناسایی برداشت‌های غیرمجاز و مدیریت بهتر منابع آب را فراهم کرده است و در آینده امکان پایش برخط نیز برای این چاه‌ها فراهم خواهد شد.

آخرین خبر سمنان در اینستاگرام :
https://instagram.com/semnan_today