مهر/ توافق راهبردی ایران و عراق برای اتصال ریلی خسروی به بغداد، امیدها را برای تکمیل اَبَرپروژه راه‌آهن کرمانشاه زنده کرد.

راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی سال‌هاست در صدر فهرست پروژه‌های کلان، راهبردی و تحول‌آفرین غرب کشور قرار دارد؛ اَبَرپروژه‌ای که هر بار با پیش کشیدن مباحثی چون توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل ترانزیتی، ارتقای حجم مبادلات تجاری میان ایران و عراق، شکوفایی اقتصاد مرزی و یا تسهیل و ایمن‌سازی سفر میلیون‌ها زائر عتبات عالیات، دوباره نام آن بر سر زبان‌ها می‌افتد. با این حال، قطار این مسیر حیاتی همچنان در ایستگاه وعده‌های پی‌درپی و تأخیر در تخصیص اعتبارات متوقف مانده است.

این طرح ملی که از ابتدا قرار بود کرمانشاه را از یک ایستگاه پایانی و بن‌بست در شبکه ریلی کشور، به دروازه‌ای طلایی برای ورود ایران به کریدورهای ترانزیتی بین‌المللی تبدیل کند، پس از گذشت سال‌ها همچنان چشم‌انتظار تزریق مستمر منابع مالی و اتخاذ تصمیم‌های قاطع و شجاعانه برای عبور از مرز و رسیدن به نقطه صفر خسروی است.

واقعیت امر این است که راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی صرفاً یک پروژه عمرانی معمول برای اتصال چند شهر به شبکه ریلی کشور نیست؛ بلکه این خط، شریان اصلی و بخش جدایی‌ناپذیر از یک کریدور پهناور است که می‌تواند جمهوری اسلامی ایران را از کوتاه‌ترین مسیر غرب کشور به عراق و در امتداد آن، به بازارهای بکر و مسیرهای ارتباطی استراتژیک منطقه متصل نماید.

اهمیت بی‌بدیل این پروژه زمانی بیش از پیش آشکار می‌شود که بدانیم استان کرمانشاه در مجاورت مرزهای بسیار مهم و فعال تجاری و مسافری با کشور عراق قرار دارد و مرز تاریخی خسروی نیز به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین، اصیل‌ترین و مجهزترین گذرگاه‌های رسمی میان دو کشور، کمترین فاصله را با بغداد و شهرهای کلیدی و زیارتی عراق داراست. به همین دلیل، تکمیل و بهره‌برداری از این خط ریلی می‌تواند به‌طور هم‌زمان چندین هدف کلان اقتصادی، تجاری، مسافری، زیارتی و حتی ژئوپلیتیکی را برای کشور محقق سازد.

ایده بلندپروازانه اتصال ریلی ایران به عراق از مسیر کرمانشاه و خسروی البته موضوع و رویای تازه‌ای نیست. ریشه تاریخی این طرح به توافقات صورت‌گرفته در سال ۱۳۵۵ میان دولت‌های وقت ایران و عراق بازمی‌گردد؛ توافق‌نامه‌ای که در آن، احداث کریدور ریلی اراک ـ کرمانشاه ـ خسروی ـ بغداد با دقت پیش‌بینی شده بود. اما وقوع جنگ تحمیلی هشت‌ساله و تحولات پرشتاب سیاسی و امنیتی منطقه، اجرای این طرح استراتژیک را برای سال‌های متمادی به تعویق انداخت.

پس از پایان جنگ و آغاز دوران سازندگی، بار دیگر ضرورت غیرقابل‌انکار تکمیل این مسیر مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گرفت.

در نهایت، بخش‌های مختلف راه‌آهن غرب کشور با سرعتی لاک‌پشتی و به تدریج به بهره‌برداری رسیدند؛ به‌گونه‌ای که خط اراک ـ ملایر در سال ۱۳۸۹ و مسیر ملایر ـ کرمانشاه سرانجام در سال ۱۳۹۷ به شبکه ریلی کشور متصل شدند. اما حلقه مفقوده و پایانی این زنجیره ارزش، یعنی مسیر کرمانشاه تا خسروی، همچنان نیمه‌کاره رها شده است.

در این میان، سابقه طولانی و فرسایشی این پروژه خود به یکی از مهم‌ترین، تلخ‌ترین و بحث‌برانگیزترین بخش‌های داستان راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی تبدیل شده است.

پروژه‌ای که عملیات اجرایی آن با هیاهوی فراوان از سال ۱۳۸۰ آغاز شده، امروز پس از گذشت بیش از دو دهه همچنان با گره‌های کور مالی و موانع اجرایی دست‌وپنجه نرم می‌کند. همین وضعیت تأسف‌بار موجب شده است که راه‌آهن غرب کشور بارها در گزارش‌های رسانه‌ای به‌عنوان نمادی بارز و نمونه‌ای عینی از پروژه‌های طولانی‌مدت، فرسایشی و معطل‌مانده زیرساختی مطرح شود؛ پروژه‌ای که ظرفیت‌های بالقوه آن بسیار فراتر از مرزهای استان کرمانشاه است، اما روند اجرای آن هرگز با سرعتی متناسب با اهمیت راهبردی‌اش پیش نرفته است.

در همین راستا، استاندار کرمانشاه در دیدار با معاون وزیر راه و شهرسازی، با انتقاد صریح و جدی از کندی عملیات اجرایی راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی، بر ضرورت شتاب‌بخشی به این پروژه راهبردی تأکید کرد و توضیح داد که با وجود تأمین و اختصاص منابع مالی مناسب، پیشرفت طرح به‌هیچ‌وجه رضایت‌بخش نیست. بر اساس مصوبات حیاتی سفر ریاست‌جمهوری، مقرر شده طی سه سال، ۶ هزار میلیارد تومان برای تکمیل قطعه کرمانشاه ـ اسلام‌آباد غرب اختصاص یابد که بخش عمده‌ای از آن نیز محقق شده است و با توجه به پیشرفت ۸۷ درصدی در بخش زیرسازی، دستور تقویت فوری ماشین‌آلات کارگاهی و افزایش سرعت اجرای پروژه صادر شده است.

اکنون اما پس از گذشت سال‌ها انتظار، شرایط جدید حاکم بر منطقه و ارتقای جایگاه ژئوپلیتیک کرمانشاه، بیش از گذشته ضرورت و فوریت تکمیل این مسیر را برجسته کرده است. افزایش روزافزون مناسبات تجاری و اقتصادی ایران و عراق، رشد خیره‌کننده و میلیونی تردد زائران اربعین حسینی، اثبات ظرفیت‌های بی‌نظیر مرزهای خسروی و پرویزخان، توسعه چشمگیر تجارت با اقلیم کردستان عراق و همچنین نیاز مبرم کشور به گسترش مسیرهای ترانزیتی برای مقابله با تحریم‌ها، همگی گواه روشنی بر این مدعا هستند که راه‌آهن کرمانشاه ـ خسروی می‌تواند و باید به یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین حلقه‌های اتصال شبکه ریلی ایران به غرب آسیا تبدیل شود.

از سوی دیگر، فاصله کوتاه و طلایی خسروی با بغداد و شهرهای زیارتی عراق، این مسیر را از منظر جابه‌جایی و حمل‌ونقل مسافر نیز به گزینه‌ای بی‌بدیل و کم‌نظیر تبدیل کرده است. فاصله حدود ۲۰۷ کیلومتری خسروی تا بغداد، مسافت ۳۰۰ کیلومتری تا کربلای معلی، فاصله ۳۸۰ کیلومتری تا نجف اشرف و ۳۳۰ کیلومتری تا سامرا، در کنار نزدیکی این مرز به شاهراه تجاری پرویزخان، ظرفیت فوق‌العاده‌ای برای شکل‌گیری یک کریدور ترکیبی و بی‌نقص مسافر و بار ایجاد می‌کند. در صورت تکمیل و راه‌اندازی این خط، قطار می‌تواند بخش عظیمی از سفر میلیون‌ها زائر خسته از جاده‌ها و همچنین حجم قابل‌توجه و ارزآوری از کالاهای صادراتی و ترانزیتی را به خود اختصاص دهد و انقلابی در اقتصاد منطقه ایجاد کند.

آخرین خبر کرمانشاه در اینستاگرام :
https://www.instagram.com/kermanshah.today