• https://isna.ir/xdX7g2
• ۱ مهر ۱۴۰۵ - ۰۰:۵۵
• شناسهٔ خبر: 1405070100011
• 1. صفحه نخست
  2. استان‌ها
  3. لرستان

عضو هیئت علمی دانشگاه:

دفاع مقدس را باید از روایت‌های کلیشه‌ای به روایت‌های انسانی و مستند رساند

لرستان (ایسنا) - عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور لرستان تأکید کرد: نسل امروز تشنه شنیدن روایت‌های مستند، واقعی و بی‌روتوش از دفاع مقدس است و برای ارتباط مؤثر با این نسل باید از قالب‌های خطابی و کلیشه‌ای فاصله گرفت.

غلام‌عباس حسنوند در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ضرورت بازخوانی میراث دفاع مقدس برای نسل امروز، اظهار کرد: دفاع مقدس پیش از آنکه صرفاً یک رویداد نظامی باشد، میراثی تمدنی و هویتی و بخشی از شناسنامه هویت و اقتدار ملی ملت ایران است.

وی افزود: خودباوری ملی، میراث اخلاقی و تجربه مدیریتی سه مؤلفه مهم این میراث هستند؛ خودباوری به معنای ایستادگی یک ملت در برابر نابرابری‌ها، میراث اخلاقی در قالب ایثار و ترجیح منافع جمعی بر منافع فردی و میراث مدیریتی نیز در اعتماد به جوانان و سپردن مسئولیت‌های مهم به نیروهای خلاق و توانمند نمود پیدا می‌کند.

حسنوند با بیان اینکه آشنایی نسل امروز با دفاع مقدس در بسیاری موارد در سطح اسامی، تصاویر و کلیات باقی مانده است، گفت: نسل جدید، نسلی پرسشگر و اهل تحلیل است و نمی‌توان با ادبیات صرفاً رسمی و احساسی با آن ارتباط برقرار کرد. تجربه نشان داده است هر زمان روایت‌های مستند، منصفانه و بی‌پیرایه ارائه شده، جوانان از آنها استقبال کرده‌اند.

ضرورت استفاده از زبان هنر برای انتقال مفاهیم دفاع مقدس

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور لرستان ادامه داد: برای انتقال مفاهیم دفاع مقدس باید از قالب‌های خطابی عبور کنیم و به سراغ هنر، گفت‌وگو و ابزارهای جدید برویم. پادکست، کتاب صوتی، مستندهای تحقیقی و تولیدات هنری می‌توانند زمینه ارتباط مؤثرتر با نسل جدید را فراهم کنند.

وی تأکید کرد: روایت دفاع مقدس نباید فقط به فرماندهان و عملیات‌ها محدود شود، بلکه باید نقش پزشکان، امدادگران، زنان، نیروهای مردمی و خانواده‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد. همچنین باید در مدارس و دانشگاه‌ها فضایی برای طرح آزادانه پرسش‌ها و نقدها ایجاد شود.

حسنوند با اشاره به ضرورت خروج از کلیشه‌ها در معرفی رزمندگان، گفت: نباید رزمندگان را انسان‌هایی دست‌نیافتنی معرفی کرد. آنان جوانانی عادی بودند که درس می‌خواندند، زندگی می‌کردند و دلهره و ترس را تجربه می‌کردند، اما با انتخابی آگاهانه در برابر دشمن ایستادند. همین انتخاب آگاهانه است که می‌تواند برای نسل امروز الگو باشد.

وی افزود: در بازنمایی دفاع مقدس باید به موضوعاتی همچون نبوغ مهندسی، عقلانیت نظامی، مدیریت بحران و نوآوری در شرایط سخت نیز توجه شود؛ موضوعاتی که برای نسل متخصص و دانشگاهی امروز جذابیت دارد.

خانواده شهدا و ایثارگران؛ روایت‌های زنده دفاع مقدس

این استاد دانشگاه با تأکید بر نقش خانواده شهدا، جانبازان و آزادگان در انتقال این میراث، اظهار کرد: این افراد شناسنامه زنده جامعه و روایت‌های ملموس فداکاری هستند. رنج یک آزاده، جراحت یک جانباز و صبوری خانواده شهید، مفاهیمی واقعی و قابل لمس هستند.

وی اضافه کرد: به جای دعوت از این افراد برای تکرار سخنرانی‌های رسمی، زمینه گفت‌وگوی صمیمی و بی‌تکلف آنان با جوانان فراهم شود تا نسل جدید بتواند ابعاد انسانی دفاع مقدس را بهتر درک کند.

تاریخ شفاهی؛ فرصتی که نباید از دست برود

حسنوند با تأکید بر ضرورت سرعت بخشیدن به ثبت تاریخ شفاهی دفاع مقدس، بیان کرد: باید بیش از گذشته به سراغ سربازان عادی، امدادگران، نیروهای مردمی و رزمندگان گمنام برویم؛ چراکه با گذشت زمان بخشی از این سرمایه ارزشمند از دست خواهد رفت.

وی افزود: اسناد، نامه‌ها، تصاویر و خاطرات باید دیجیتالی و در اختیار پژوهشگران، هنرمندان و نسل جوان قرار گیرد و در این مسیر نیز باید از اعمال سلیقه و حذف بخش‌هایی از واقعیت تاریخی پرهیز کرد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور لرستان گفت: ماندگاری هر روایت در صدق و اصالت آن است و هر روز تأخیر در ثبت خاطرات پیشکسوتان می‌تواند به معنای از دست رفتن بخشی از حافظه ملی باشد.

سینما و رسانه باید به سراغ روایت‌های چندلایه بروند

وی درباره وضعیت بازنمایی دفاع مقدس در هنر و رسانه اظهار کرد: سینما و ادبیات آثار ارزشمندی تولید کرده‌اند، اما هنوز تا بازنمایی همه ابعاد این دوره فاصله داریم.

حسنوند افزود: یکی از خلأهای موجود، نگاه سیاه و سفید به جنگ و کم‌توجهی به ابعاد روحی، عاطفی و پیامدهای پس از جنگ است. در فضای مجازی نیز باید تولیدات متناسب با زبان و سلیقه نسل جدید افزایش یابد.

وی تصریح کرد: روایت‌های دفاع مقدس باید چندلایه، پرتعلیق، انسانی و بدون روتوش باشند تا بتوانند برای مخاطب امروز باورپذیر و ماندگار شوند.

دفاع مقدس؛ تجربه‌ای برای حل مسائل امروز

این استاد دانشگاه با اشاره به کاربرد تجربیات دفاع مقدس در چالش‌های امروز، گفت: یکی از درس‌های مهم آن دوران، امکان حل مسائل در شرایط محدودیت است. بسیاری از توانمندی‌های فنی در همان دوران و در شرایط تحریم شکل گرفت.

وی ادامه داد: نسل امروز نیز می‌تواند از روحیه حل مسئله، نوآوری و تاب‌آوری فعال برای مواجهه با مشکلات اقتصادی و اجتماعی استفاده کند. سختی نباید بهانه‌ای برای تسلیم باشد، بلکه می‌تواند زمینه‌ای برای خلاقیت و یافتن راه‌حل‌های جدید باشد.

بدون مشارکت مردم عبور از بحران‌ها ممکن نیست

حسنوند با اشاره به نقش مردم در دوران دفاع مقدس اظهار کرد: جنگ تنها در خط مقدم جریان نداشت و مردم در شهرها، بیمارستان‌ها و پشت جبهه‌ها نیز درگیر دفاع بودند. این تجربه نشان داد که مشارکت مردم و احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت کشور، یکی از عوامل مهم عبور از بحران است.

وی افزود: امروز نیز حل مسائل اجتماعی و اقتصادی بدون مشارکت مردم و تقویت اعتماد عمومی دشوار خواهد بود.

ایثار در جامعه امروز چه معنایی دارد؟

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور لرستان با بیان اینکه ایثار محدود به دوران جنگ نیست، گفت: ایثار در شرایط امروز می‌تواند در قالب مسئولیت اجتماعی، خدمت داوطلبانه، کارآفرینی، مقابله با فساد و ترجیح منافع عمومی بر منافع شخصی نمود پیدا کند.

وی ادامه داد: اگر جوانان بدانند ایثار به معنای بی‌تفاوت نبودن نسبت به جامعه است، این مفهوم می‌تواند در رفتارهای روزمره و مسئولیت‌های اجتماعی آنان بازتولید شود.

آموزش دفاع مقدس باید از حفظ‌کردن فاصله بگیرد

حسنوند با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه آموزش دفاع مقدس در مدارس و دانشگاه‌ها، گفت: آموزش این حوزه نباید صرفاً بر حفظ کردن مطالب استوار باشد، بلکه باید به سمت پژوهش، پرسشگری، گفت‌وگو و تاریخ شفاهی حرکت کند.

وی افزود: دانش‌آموزان و دانشجویان باید بتوانند درباره علل سیاسی و حقوقی جنگ، تصمیمات فرماندهان و شرایط اجتماعی آن دوره مطالعه و پرسش کنند. پژوهش میدانی و گفت‌وگو با شاهدان و پیشکسوتان می‌تواند ارتباط عمیق‌تری میان نسل جدید و تاریخ دفاع مقدس ایجاد کند.

روایت‌های شخصی، جنگ را انسانی‌تر می‌کنند

این استاد دانشگاه درباره اهمیت خاطرات شخصی رزمندگان اظهار کرد: روایت‌های رسمی برای ثبت چارچوب کلی تاریخ ضروری هستند، اما روایت‌های شخصی جزئیات زندگی در میدان را ثبت می‌کنند؛ از ترس و دلهره تا شادی، دوستی، فقدان و لحظات انسانی.

وی گفت: ثبت این خاطرات موجب می‌شود جنگ در ابعاد انسانی آن دیده شود و از تک‌صدایی و فراموشی بخش‌هایی از تاریخ جلوگیری شود.

حسنوند سه اقدام را برای حفظ این میراث ضروری دانست و افزود: تربیت مصاحبه‌گران جوان برای ثبت خاطرات رزمندگان گمنام، راه‌اندازی بانک اطلاعات دیجیتال برای نگهداری اسناد و تصاویر و همچنین تشویق خانواده‌ها به ضبط خاطرات پیشکسوتان از جمله اقداماتی است که باید با جدیت دنبال شود.

دفاع مقدس یک تجربه اجتماعی نیز بود

وی دفاع مقدس را علاوه بر یک تجربه نظامی، یک تجربه اجتماعی دانست و گفت: همبستگی، اعتماد به جوانان، مشارکت عمومی و قرار گرفتن افراد با پیشینه‌های مختلف اجتماعی در کنار یکدیگر از ویژگی‌های مهم آن دوره بود.

حسنوند افزود: توجه به این تجربه اجتماعی می‌تواند زمینه‌ای برای گفت‌وگو درباره مسئولیت اجتماعی، اعتماد عمومی و مشارکت شهروندان در جامعه امروز باشد.

پیام دفاع مقدس به نسل جوان

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور لرستان در پایان گفت: پیام دفاع مقدس برای نسل جوان این است که امنیت و استقلال کشور حاصل فداکاری و تلاش نسل‌های گذشته بوده و باید این میراث را با شناخت درست از تاریخ حفظ کرد.

وی تأکید کرد: جوانان باید به توانایی، هوش و استعداد خود باور داشته باشند و بدانند بسیاری از مشکلات با مسئولیت‌پذیری، انسجام، خلاقیت و تلاش قابل حل است.

حسنوند خاطرنشان کرد: ارتباط نسل جدید با دفاع مقدس زمانی عمیق و ماندگار خواهد شد که این دوره نه با شعار و کلیشه، بلکه با زبان حقیقت، هنر، گفت‌وگو و روایت‌های انسانی برای آنان بازگو شود.

انتهای پیام