ایمنا/ در اولین روز از ماه مهر با نواخته شدن زنگ مهر و مقاومت، میهمان مردمان شجاع «تنگ تامرادی» محل درگیری عشایر بویراحمد با قشون رضا شاه شدیم و همراه با مسئولان پای درددل و مطالبات مردم منطقه نشستیم.
صبح روز چهارشنبه، یکم مهر_ از ساعت ۸:۰۰ صبح به دعوت روابط عمومی آموزش و پرورش استان برای پوشش «زنگ مهر و مقاومت» در مدرسه ۹ دی یاسوج دعوت شدیم.
قبل از رسیدن ما و مسئولان دختران دانشآموز همراه با معلمان و اولیاء خود، در مدرسه حضور داشتند و برخی از دانشآموزان با کمک معلمان در حال تکمیل غرفههایی بودند و برخی هم کار چیدن صندلی و بساط پذیرایی را برعهده داشتند.
پس از ورود مسئولان استانی از جمله استاندار، معاون عمرانی، فرماندار بویراحمد، مدیرکل آموزش و پرورش، علی آقامحمدی عضو تشخیص مصلحت نظام نیز وارد حیاط مدرسه شد.
زنگ مهر و مقاومت با دستان مادر شهیده قلیپور
علاوه بر عضو تشخیص مصلحت نظام، این آیین یک میهمان ویژه داشت، مادر شهیده «پوران قلیپور»، مدیر مدرسه شجره طیبه میناب که در جنگ رمضان در مدرسه محل خدمت خود، به شهادت رسید.
بعد از قرائت قرآن و سرود جمهوری اسلامی، نوبت به مدیرکل آموزش و پرورش که رسید با یاد شهدای مدرسه شجره طیبه، بغض گلوی همه را گرفته بود، صدای لرزان و پر از بغض آقای مدیرکل، بیش از همه در قاب تصویر بود.
بعد از سخنرانی مسئولان نوبت به صدای زنگ رسید، چکش نواختن زنگ با احترام به مادر شهیده قلیپور داده شد، زنگ را که نواخت دست بر شانه استاندار گذاشت و برای مسئولان نظام دعای خیر کرد.
از برنامه زنگ مهر و مقاومت که فارغ شدیم، همراه با میهمان کشوری و استاندار و سایر مسئولان، یاسوج را به سمت منطقه خوش آب و هوای «تنگ تامرادی» ترک کردیم.
پس از عبور آرام، با احتیاط و لذتبخش از جاده مارپیچ آسفالت به آبشار تنگ تامرادی رسیدیم، به محض پیاده شدن، نوازنده ساز دمید و ضرب دُهل در گوش صخرههای خشن تنگ تامرادی پیچید، به استقبال آمدند و دختری با لباس محلی خوشآمد گفت و به سیاهچادر برپاشده در دامن آبشار دعوت شدیم.
روایت عجیب پیرمرد بویراحمدی از شکست قشون شاه در تنگ تامرادی
با ورود به سیاهچادر عشایر «چقه و زناره» بر تن و برنو بهدست، نیز وارد شدند و یکی از آنها که مویی در گذر تاریخ و خاطره در زیست عشایری بر سر و صورت داشت و کلاهنمدی بر سر، قطار بر کمر و برنو به دست، به کتوشلوارهای اتو کشیده، طعنه میزد، شروع به صحبت کرد.
مرد عشایری که تا کلاس ششم ابتدایی قدیم درس خوانده بود، با لهجه شیرین لُری خوشآمد گفت و قصه حماسه تنگ تامرادی و شکست مفتضحانه لشکر تا دندان مسلح پهلوی در مقابل برنو بهدستان بویراحمدی را روایت کرد.
او دلیل نبرد عشایر بویراحمدی را اخذ باج و خراج ظالمانه از مردم دانست و تصریح کرد: قشون شاه در چند مرحله مقابله با عشایر منطقه متحمل خسارات فراوان جانی و مالی شد.
پیرمرد بویراحمدی گفت: قشون شاه در نهایت برای مبارزه با عشایر به سرکردگی «کی لهراسب» به منطقه تنگ تامرادی رسید، یاران لهراسب باطولی بهدلیل آشنایی با بافت کوهستانی منطقه با تقسیم نیرو در چهار جهت منطقه راه بر قشون شاه بستند و با آنکه تعداد آنها خیلی کمتر از لشکر شاه بود، فرمانده لشکر را به هلاکت رساندند و قشون را به تسلیم واداشتند.
وی مدعی بود که در نبرد بویراحمدیها با لشکر شاه، از شروع تا پایان و در مناطق مختلف از مرز فارس تا تنگ تامرادی از جمع ۱۲ هزار نیروی اعزامی، کمتر از دو هزار سرباز سالم برگشتند.
پیرمرد بویراحمدی خاطرنشان کرد: پس از ختم غائله و شکست قشون شاه، تا رسیدن فصل سرما، بوی تعفن لاشههای سرباز و چهارپایان در درههای منطقه به مشام میرسید.
پیرمرد عشایری پس از روایت حماسه تنگ تامرادی به بیان مطالبات پرداخت و ضعف زیرساختهای ارتباط اینترنتی، جاده دسترسی روستاها، آب آشامیدنی، آب کشاورزی، عدم توجه به زیرساختهای گردشگری، نبود شبکه گازرسانی در برخی روستاها را از جمله مشکلات دانست.
پس از توضیح اقدامات انجام شده توسط فرماندار بویراحمد، یدالله رحمانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد، نیز بر پیگیری مطالبات مردم منطقه توسط مسئولان استانی و شهرستانی تاکید کرد.
پس از پایان برنامه در آبشار تنگ تامرادی، کاروان خودرویی برای حضور در جمع مردم منطقه «تمنک» تنگ تامرادی، به راه افتادند، پس از چند دقیقه چرخهای خودروی سوزوکی حامل تیم رسانه با جاده آسفالت خداحافظی کرد و دل به جاده خاکی سپرد.
چشمانتظاری برای آسفالت شدن ۵ کیلومتر جاده بعد از ۲۵ سال
خودروها گاه در انبوه گرد و خاک گم میشدند، سرعت بسیار پایین بود، وجود باغهای مرکبات و مزارع کاشت خیار و گوجه، در کنار ردیفهای شالیزار، نشان میداد اینجا زندگی اگر با رنج و زحمت، اما شیرین و دلچسب و پر از امید، جریان دارد.
رخنمایی درخت نخل به ما میگفت که از منطقه سردسیری و خوش آب و هوای تنگ تامرادی در حال رسیدن به مرز گرمسیری منطقه هستیم، منطقهای که فاصله آن با شهرستان رستم ۲۵ دقیقه است.
به جمع مردم روستای «تمنک» رسیدیم، جلوی خانه یکی از اهالی فرش پهن کرده بودند و مسئولان نشستند و مردم هم به رسم ادب روبروی آنها، هر کس نامهای در دست داشت، چیزی میگفت و چیزی میخواست، از درخواست اشتغال و تسهیلات بانکی بگیر تا فریاد برای آب، جاده، گاز و اینترنت؛ اما همه متفقالقول بر اتصال منطقه به استان فارس تاکید داشتند.
امیرحسین رضوی، بخشدار سپیدار که خود از فرزندان تنگ تامرادی است، اظهار کرد: تنگ تامرادی دارای ۳۲ روستا و هزار و ۹۰۰ سکنه است، که از این تعداد روستا سه روستا دارای کد دهیاری هستند.
وی افزود: نبود راه ارتباطی آسفالت یکی از مشکلات اساسی این منطقه است، مشکلی که باعث شده اکثر افراد به شهر مهاجرت کنند و برخی روستاها از سکنه خالی شوند.
رضوی تصریح کرد: ساخت جاده ارتباطی از دهه ۸۰ آغاز شد، اما همچنان جاده خاکی است و برخی از ابنیه ساخته شده در سالهای گذشته بر اثر بارندگی تخریب شدهاست.
وی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از مطالبات اصلی مردم اتصال منطقه به استان فارس است که از اینجا تا «رستم ممسنی» ۲۵ دقیقه فاصله داریم.
بخشدار سپیدار گفت: با وجود منابع آبی مناسب در منطقه، اما برخی روستاها از شبکه قدیمی و فرسوده آبرسانی که از خدمات جهاد سازندگی به یادگار مانده رنج میبرند.
وی افزود: با وجود آب کافی و خاک مرغوب برای کشاورزی، نبود زیرساختها بهویژه جهت پمپاژ آب به اراضی کشاورزی، این ظرفیت را نیز دچار چالش کردهاست.
رضوی تصریح کرد: ۱۲ روستای منطقه گازرسانی شدهاست و برخی از روستاها به دلیل پراکندگی و جمعیت، از این نعمت محروم هستند.
در ادامه عباس بهشتیروی، فرماندار شهرستان بویراحمد گفت: این روستاها دارای ظرفیت بینظیر در زمینه کشاورزی، گردشگری و دامداری هستند و اگر منطقه تنگ تامرادی را از تاریخ بویراحمد حذف کنیم، ۷۰ درصد از هویت تاریخی شهرستان حذف میشود.
وی به پراکندگی روستاها اشاره کرد و افزود: ملاک برای خدماترسانی روستاهای بالای ۲۰ خانوار جمعیت است، اما با این وجود روستاهای زیر ۲۰ خانوار نیز برخی خدمات برخوردار هستند.
بهشتیروی تصریح کرد: اعتبار برای اجرای زیرسازی و آسفالت جاده ارتباطی روستاها در نظر گرفته شده و مسیر پنج کیلومتری با پرداخت مطالبات پیمانکار قبلی، آغاز شود.
یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به مطالبات مطرح شده توسط اهالی این منطقه، بیان کرد: برای حل مشکل آب آشامیدنی، طی تماس با مدیر عامل شرکت آبفا، مقرر شد با همکاری فرماندار شهرستان بویراحمد، طرح اصلاح شبکه آب و آبرسانی بررسی شود و انجام کار در دستور کار قرار بگیرد.
وی تصریح کرد: جاده ارتباطی این منطقه در کمیته برنامهریزی شهرستان مطرح شده و زیرسازی و آسفالت پنج کیلومتر مسیر ارتباطی، انجام میشود.
رحمانی خاطرنشان کرد: اتصال منطقه تنگ تامرادی به استان فارس و منطقه کوپن از دیگر مطالبات مردم است که این موضوع جهت بررسی و مطالعه با محوریت راهداری استان از طرف معاونت عمرانی صورت میگیرد.
وی افزود: مشکل اینترنت منطقه نیز با راهاندازی دکل توسط مجموعه ارتباطات و فناوری استان با هماهنگی معاونت عمرانی استانداری انجام شود.
از نفس افتادن دلبر ژاپنی در تنگ تامرادی
پس از اتمام نشست با اهالی روستا برای بازگشت به یاسوج، دوبار دل به جاده خاکی سپردیم، در بین راه ماشین در یک شیب تند خاموش شد، بعد از تلاش راننده روشن شد، اما صدای موتور بلند شد و پس از طی مسافت کوتاه خاموش شد و دیگر روشن نشد.
کاپوت ماشین را که بالا کشیدیم، بوی سوختگی میآمد، گیج روغن را که کشیدیم، آثاری از روغن نبود، راننده پراید وانت که دهیار یکی از روستاها بود، به کارشناسی سوزوکی ژاپنی پرداخت و به این نتیجه رسیدیم که خودرو یاتاقان زده و باید یدککش زحمت حمل دلبر خاموش ژاپنی را بکشد.
