فارس/ دوربینهای تلهای در منطقه حفاظتشده کوه بافق، بار دیگر تصاویری از پلنگ ایرانی ثبت کردند؛ گونهای شاخص، کمپیدا و بزرگجثه که حضور آن در این زیستگاه، اهمیت کوه بافق را برای حفاظت از حیاتوحش دو چندان میکند.
دوربینهای تلهای نصبشده به همت محیطبانان و همیاران اداره حفاظت محیط زیست بافق در منطقه حفاظتشده کوه بافق، اخیراً تصاویری از پلنگ ایرانی را ثبت کردند؛ تصاویری که گوشهای از حیات پنهان این گربهسان باشکوه را در کوهستانهای بافق را نوید میدهد.
پلنگ ایرانی از میان هشت زیرگونه شناختهشده پلنگ در جهان، یکی از بزرگترین و سنگینوزنترین زیرگونههاست و از نظر جثه در میان پلنگها جایگاه ویژهای دارد. این گونه به دلیل قدرت بدنی، توانایی بالا در پیمایش مسیرهای طولانی و سازگاری با شرایط مختلف محیطی، توانسته در زیستگاههای گوناگون کشور به حیات خود ادامه دهد.یکی از ویژگیهای قابل توجه پلنگ ایرانی، سازگاری آن با محیطهای متفاوت است؛ از مناطق خشک و کویری گرفته تا ارتفاعات و مناطق کوهستانی. گزارشهای حضور این گونه در ارتفاعات بسیار بالا نیز نشاندهنده توان سازگاری آن با شرایط متنوع طبیعی است.
زندگی حدود ۱۰ قلاده پلنگ در کوه بافق
محمود دهقانی زاده، سرپرست حفاظت از محیط زیست شهرستان بافق پیرامون این موضوع به خبرنگار فارس گفت: منطقه حفاظتشده کوه بافق با وسعت حدود ۸۸ هزار هکتار، یکی از زیستگاههای مهم حیاتوحش استان یزد است؛ پهنهای گسترده با ارتفاعات، درهها و پناهگاههای طبیعی که شرایط مناسبی برای زیست گونههای مختلف جانوری فراهم کرده است.دهقانی زاده افزود: بر اساس پایشهای انجامشده، حدود ۱۰ قلاده پلنگ در منطقه حفاظتشده کوه بافق شناسایی شدهاند و بافق از مناطق دارای بیشترین جمعیت پلنگ در استان یزد به شمار میرود.
حضور این تعداد پلنگ در یک زیستگاه کویری و کوهستانی، اهمیت این منطقه را در حفاظت از این گونه نشان میدهد. وجود پناهگاههای طبیعی، دسترسی به منابع آب و حضور طعمههای طبیعی، از عوامل مؤثر در تداوم زیست پلنگ در کوه بافق است.
شکارچی خاموش کوهستان
پلنگ برای تأمین انرژی مورد نیاز خود به شکار طعمههای طبیعی وابسته است. حضور طعمههای مختلف در زیستگاه، بهویژه گونههایی که در زنجیره غذایی این منطقه قرار دارند، نقش مهمی در بقای پلنگ دارد.این جانور معمولاً بهصورت انفرادی زندگی میکند و قلمرو مشخصی دارد. توانایی بالا در بالا رفتن از صخرهها، حرکت در مناطق سنگلاخی و پنهانشدن در میان پوشش طبیعی، از ویژگیهایی است که آن را به شکارچی موفقی در زیستگاههای کوهستانی تبدیل کرده است.از آنجا که پلنگ حیوانی محتاط و کمپیداست، دوربینهای تلهای ابزار مهمی برای شناسایی و پایش جمعیت آن محسوب میشوند و این دوربینها بدون ایجاد مزاحمت برای حیوان، در مسیرهای رفتوآمد و نقاط مناسب نصب میشوند و با عبور جانور، تصاویر آن را ثبت میکنند.
آب و طعمه؛ دو نیاز مهم حیاتوحش
در منطقه حفاظتشده کوه بافق بیش از ۲۰ آبشخور برای تأمین آب مورد نیاز حیاتوحش ایجاد شده است. وجود منابع آب در زیستگاههای خشک، بهویژه در فصلهای گرم سال، اهمیت زیادی برای تداوم حضور گونههای جانوری دارد.از سوی دیگر، حفظ طعمههای طبیعی پلنگ نیز اهمیت مستقیمی در بقای این گونه دارد؛ زیرا ادامه زنجیره غذایی و دسترسی شکارچیان به طعمه، یکی از پایههای پایداری جمعیت گوشتخواران در طبیعت است.
حفاظت از پلنگ، حفاظت از یک زنجیره طبیعی است
حضور پلنگ در کوه بافق تنها به بقای یک گونه محدود نمیشود؛ این گربهسان بخشی از زنجیره پیچیده حیات در این زیستگاه است و حفاظت از آن با حفظ طعمهها، منابع آب، پوشش طبیعی و امنیت زیستگاه ارتباط مستقیم دارد.جلوگیری از شکار غیرمجاز، حفاظت از طعمههای طبیعی، مراقبت از منابع آب و ادامه پایش با دوربینهای تلهای، از اقداماتی است که میتواند به شناخت بهتر و حفاظت از جمعیت پلنگ ایرانی در منطقه کمک کند.
کوه بافق با گسترهای حدود ۸۸ هزار هکتار، یکی از پهنههای مهم حیاتوحش استان یزد است؛ منطقهای که در سکوت کوهستانهای آن، پلنگ ایرانی همچنان به زندگی خود ادامه میدهد.ثبت تصویر این گربهسان باشکوه در قاب دوربینهای تلهای، تنها یک عکس از یک جانور نیست؛ تصویری از بخشی از حیات پنهان کوه بافق است؛ حیاتی که تداوم آن به امنیت زیستگاه، حفظ منابع طبیعی و ادامه تلاش محیطبانان و همراهی مردم محلی وابسته است.
