رکنا/ انتشار ویدئوی سیگار کشیدن دانش‌آموزان پسر در سرویس بهداشتی مدرسه، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که چرا در مدارس، برخورد با ظاهر دانش‌آموزان پررنگ‌تر از پیشگیری از آسیب‌هایی مانند مصرف دخانیات است؟
انتشار ویدئویی از استعمال دخانیات توسط چند دانش‌آموز پسر در سرویس بهداشتی مدرسه، موضوع مصرف سیگار و دیگر محصولات دخانی در میان نوجوانان را به یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌ها و نظام آموزشی تبدیل کرده است؛ مسئله‌ای که هر از گاهی در اظهارات مسئولان و گزارش‌های رسانه‌ای مطرح می‌شود؛ اما همچنان آمار ملی به‌روز و شفافی از ابعاد آن در مدارس کشور در دسترس نیست.
پرسش اساسی است که آموزش‌وپرورش برای پیشگیری از گرایش دانش‌آموزان به دخانیات چه برنامه‌ای دارد و آیا نظام تربیتی مدارس به اندازه‌ای که بر ظاهر و انضباط دانش‌آموزان حساس است، برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی نیز برنامه‌ریزی کرده است؟
آمار مصرف دخانیات در نوجوانان؛ داده‌هایی که سال‌ها از امروز عقب‌اند
بر اساس پیمایش جهانی دخانیات نوجوانان ایران در سال ۲۰۱۶، در میان دانش‌آموزان ۱۳ تا ۱۵ ساله، ۳.۴ درصد مصرف فعلی سیگار و ۱۱.۲ درصد مصرف فعلی قلیان را گزارش کرده بودند. در همین پیمایش، میزان مصرف فعلی سیگار در پسران ۴.۸ درصد و در دختران ۲.۱ درصد ثبت شد. همچنین ۱۴.۳ درصد پسران و ۸.۵ درصد دختران مصرف فعلی قلیان را گزارش کردند.
این ارقام نشان می‌دهد که مصرف دخانیات در میان نوجوانان، حتی در سال‌های گذشته نیز مسئله‌ای قابل چشم‌پوشی نبوده است؛ با این حال، این داده‌ها مربوط به سال ۱۳۹۵ هستند و نمی‌توان آن‌ها را تصویر دقیقی از وضعیت دانش‌آموزان در سال ۱۴۰۵ دانست.
بر اساس اظهارات رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات وزارت بهداشت در خرداد ۱۴۰۴، آخرین مطالعه ملی مورد استناد این نهاد درباره نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ ساله نیز مربوط به سال ۱۳۹۵ است. در همین اظهارات اعلام شد که مصرف سیگار در میان دختران این گروه سنی، از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵، ۱۳۳ درصد افزایش یافته است؛ آماری که بیانگر رشد مصرف در یک بازه زمانی مشخص است، نه اینکه ۱۳۳ درصد دختران سیگار مصرف می‌کنند.
بنابراین، در شرایطی که تصاویر استعمال دخانیات در محیط مدرسه بار دیگر منتشر می‌شود، نبود آمار ملی جدید، ارزیابی دقیق ابعاد مسئله و سنجش اثربخشی برنامه‌های پیشگیرانه را دشوار می‌کند.
