آخرین خبر/ اتفاقات و حواشی دیدار تیم‌های تراکتور و ملوان و گزارش‌های منتشرشده درباره توهین‌های قومیتی در جریان این مسابقه، مایه تأسف و نگرانی است. آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، پرهیز از قضاوت‌های شتاب‌زده، بررسی دقیق واقعیت‌ها و جلوگیری از تبدیل رقابت ورزشی به ابزاری برای دامن‌زدن به اختلافات قومی و منطقه‌ای است.
مردم گیلان، به‌ویژه مردم شریف و ریشه‌دار بندرانزلی، همواره نماد نجابت، مهمان‌نوازی، عزت و وفاداری به ایران عزیز بوده‌اند. بندرانزلی شهری است که گیلک‌ها، آذری‌ها و اقوام دیگر سال‌ها در کنار یکدیگر زندگی کرده‌اند و پیوندهای عمیق انسانی، فرهنگی و اجتماعی میان آنان، سرمایه‌ای ارزشمند برای این سرزمین است. احترام متقابل میان مردم این شهر، نه محصول شعارهای مقطعی، بلکه حاصل سال‌ها همزیستی، شناخت و بلوغ اجتماعی است.
از همین رو، نسبت‌دادن رفتارهای نادرست به مردم یک شهر و زیر سؤال بردن هویت و فرهنگ آنان، بر پایه چند تصویر یا روایت محدود و بدون بررسی جامع ماجرا، اقدامی غیرمسئولانه است. همان‌طور که هرگونه توهین قومی و زبانی محکوم است، اتهام‌زنی، تحریک احساسات عمومی و تعمیم رفتار احتمالی افراد به یک جامعه نیز پذیرفتنی نیست.
متأسفانه، در سال‌های اخیر بارها شاهد بوده‌ایم که برخی حواشی فوتبال، به‌جای آنکه در چارچوب مقررات ورزشی مدیریت شوند، به عرصه‌ای برای تحریک عواطف قومی و بهره‌برداری‌های رسانه‌ای و سیاسی تبدیل شده‌اند. پیوندزدن حواشی استادیومی با مسائل قومیتی و تعمیم رفتار احتمالی چند نفر به مردم یک منطقه، اقدامی غیرمسئولانه است که می‌تواند به اختلافات دامن بزند و فضای ورزش را از مسیر اصلی خود خارج کند.
هواداران ملوان بندرانزلی در طول سالیان گذشته، در ورزشگاه‌های مختلف کشور، بارها در کنار هواداران تیم‌های بزرگ و پرطرفدار حضور داشته‌اند؛ گاه میزبان بوده‌اند و گاه میهمان. آنان در دیدار با تیم‌های مطرح فوتبال ایران، بارها شایستگی خود را در میزبانی و میهمان‌نوازی نشان داده‌اند. مردم بندرانزلی با فرهنگ ریشه‌دار، روحیه مهمان‌نوازی و تعلق خاطر به فوتبال، بخشی از هویت پرافتخار ورزش ایران هستند و نمی‌توان سابقه و منش یک جامعه را با چند روایت محدود زیر سؤال برد.
با این وصف، هجمه اخیر از سوی برخی عوامل و نزدیکان تیم تراکتور و موضع‌گیری برخی چهره‌ها که ظاهراً پیش از بررسی دقیق ابعاد ماجرا و شنیدن روایت‌های مختلف، بر پایه چند خبر و تصویر به صدور بیانیه‌هایی با رنگ‌وبوی قومی و غیرورزشی روی آورده‌اند، پرسش‌برانگیز است. انتظار می‌رود کسانی که از تریبون عمومی برخوردارند، به‌جای تشدید حساسیت‌های قومی، در مسیر آرام‌کردن فضا، روشن‌شدن حقیقت و حفظ حرمت مردم گام بردارند.
خطاب من به این عزیزان روشن است: در این مسابقه، دو تیم فوتبال ایرانی؛ ملوان بندرانزلی و تراکتورسازی از تبریز مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ نه مردم شریف گیلان در برابر مردم نجیب آذربایجان.
بی‌تردید هر دو تیم محبوب دل هواداران خود هستند و هر دو منطقه از سرمایه‌های ارزشمند فرهنگی و انسانی ایران به شمار می‌روند؛ اما محبوبیت یک تیم، مجوزی برای تعمیم رفتار احتمالی برخی افراد به یک شهر یا قوم نیست.
بازی با کلمات، تحریک احساسات عمومی و برخوردهای پوپولیستی، نه در شأن عوامل و مدیران هیچ باشگاه بزرگی است و نه شایسته کسانی که از جایگاه سیاسی و اجتماعی خود سخن می‌گویند. اگر برخی عوامل یک تیم برای عبور از حاشیه‌ها یا مشکلات احتمالی درون‌تیمی به حمایت عاطفی هواداران متوسل می‌شوند، راه درست، دامن‌زدن به اختلافات قومی نیست؛ همان‌طور که هیچ چهره سیاسی نباید از یک اتفاق ورزشیِ بررسی‌نشده، فرصتی برای جلب محبوبیت یا نمایش موضع‌گیری خود بسازد.
اجازه ندهیم رقابت نود دقیقه‌ای دو باشگاه، به دستاویزی برای ایجاد فاصله میان مردمی تبدیل شود که در طول تاریخ، در شادی‌ها، سختی‌ها و دفاع از ایران در کنار یکدیگر ایستاده‌اند.
بندرانزلی در تاریخ پرافتخار خود، به‌ویژه در دوران دفاع مقدس، بارها وفاداری خود را به ایران نشان داده است. مردمان این شهر در روزهای دشوار، در کنار دیگر ایرانیان برای دفاع از میهن ایستاده‌اند و در برابر تهدیدها و حملات دشمن نیز از سرزمین خود و تمامیت ایران دفاع کرده‌اند. مردم انزلی در دفاع از ایران هیچ‌گاه کوتاه نیامده‌اند و امروز نیز در دفاع از عزت، هویت و حرمت شهر و مردم خود، با همان روحیه ملی و مسئولانه ایستادگی خواهند کرد.
از فدراسیون فوتبال و وزارت ورزش و جوانان انتظار می‌رود با بررسی بی‌طرفانه و مستند اتفاقات این مسابقه، در صورت احراز تخلف، برخوردی قانونی، شفاف و بازدارنده با عوامل آن داشته باشند. در عین حال، باید مانع از آن شد که فضای فوتبال به بستری برای توهین، تفرقه‌افکنی و تخریب شأن مردم یک منطقه تبدیل شود.
دکتر مرتضی فلاح کرکان
