آفتاب: اما دکتر کورش جعفريان متخصص تغذيه و رژيمهاي غذايي ضمن اشاره به برخي مضرات اين نوشيدني، تاکيد ميکند که سرانه مصرف نوشابه در ايران، دو برابر ميانگين جهاني است، اما مصرف مواد مغذي و سالم در کشور ما با استانداردهاي جهاني فاصله معناداري دارد.
گفتوگوي «جامجم» با اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران در پي ميآيد.
سرانه مصرف نوشابه در ايران در مقايسه با ميانگين مصرف جهاني چگونه است؟
مطابق آمارهاي موجود، مصرف نوشابه در ايران دو برابر ميانگين جهاني است که چنين ميزان مصرف بالايي، تهديدي براي سلامت شهروندان به حساب ميآيد و خود نشاني از نبود فرهنگ صحيح مصرف مواد سالم در کشور است.
چه عواملي باعث شده سرانه مصرف نوشابه در ايران، دو برابر ميانگين جهاني باشد؟
ببينيد عوامل بسيار مختلفي وجود دارد که باعث شده ايرانيها نسبت به مصرف نوشابه، تمايل داشته باشند. مثلا الگوي مصرفي تغذيه در ايران به گونهاي شده است که قيمت نوشيدني مثل نوشابه شامل تخفيف شده است، اما در مقابل قيمت لبنيات روز به روز بالاتر ميرود، در حالي که بايد اين فرآيند کاملا برعکس باشد.
جالب است با وجود آنکه در کشورهاي توسعه يافته سعي ميکنند قيمت لبنيات را پايين بياورند تا تمايل عمومي نسبت به مصرف لبنيات بالاتر برود، اما در کشور ما چنين اقدامي انجام نميشود؛ طوري که ميبينيم مدام قيمت لبنيات افزايش مييابد. لذت بخش بودن مصرف نوشابه نيز يکي ديگر از عوامل مصرف بالاي نوشابه در کشور ماست.
علاوه بر آن، متاسفانه گاهي به دليل اينکه لبنيات موجود در کشور از سلامت کافي برخوردار نيست، مردم به سمت لبنيات کشيده نميشوند و در واقع ترس از مصرف لبنيات آلوده نيز خود به خود بر بالاتر رفتن مصرف نوشيدنيهاي ناسالمي همچون نوشابه تاثير گذاشته است.
همچنين نبايد بحث تبليغات را هم ناديده بگيريم. در واقع ما نه تنها نتوانستهايم با آموزش و فرهنگسازي، مصرف نوشابه در کشور را کاهش دهيم، بلکه حتي با تبليغات اين نوشيدني مضر، بر ميزان مصرف نوشابه نيز افزودهايم.
چگونه ميتوان در اين زمينه به مردم آموزش داد؟
براي اين کار راههاي مختلفي وجود دارد. يکي از مهمترين راهکارها، ذائقهسازي در همان دوران کودکي است؛ يعني ذائقه کودک را به سمت مواد مغذي و سالم ببريم تا از خوردن نوشابه اجتناب کند.
همين طور بايد تلاش کنيم تا فرهنگ نوشيدن آب در کشور عمومي شود، اما متاسفانه در جامعه ما گاهي خوردن نوشابه جايگزين مصرف آب طبيعي ميشود.
سرانه مصرف نوشابه در ايران، در مقايسه با ساير مواد غذايي چگونه است؟
مصرف نوشابه در ايران بسيار بيشتر از ميانگين جهاني است، اما جالب است که مصرف لبنيات ما نصف استانداردهاي دنياست؛ يعني مصرف لبنيات و نوشابه در کشور ما با يک فاصله چهار برابري نسبت به ميانگينهاي جهاني روبهروست.
الگوي مصرف بيرويه پفک در کشور ما مشابه مصرف بيحدوحصر نوشابه در ايران است؛ طوري که ميتوانيم بگوييم ۹۰درصد بچههاي زير دو سال در کشور ما، پفک مصرف ميکنند.
همچنين مصرف گوشت قرمز در کشور ما هم بالاتر از ميانگين جهاني است ولي مصرف سبزيجات با ميانگينهاي جهاني تقريبا برابر است، هرچند متاسفانه ميانگين مصرف سبزيجات در جهان بسيار پايين است.
سرانه مصرف بالاي نوشابه در کشور ما در درازمدت چه تاثيراتي بر سلامت شهروندان خواهد گذاشت؟
سرانه مصرف بالاي نوشابه در کشور در درازمدت موجب سوءتغذيه شهروندان خواهد شد.
چاقي و سوءتغذيه سلولي، يکي از عمده عوارض مصرف بالاي نوشابه در ايران خواهد بود. اين مساله باعث ميشود که شکم فرد سير شود، ولي در واقع سلولهاي فرد سير نيست.
مصرف زياد نوشابه باعث ميشود انرژي فرد تامين شود، اما ويتامينهاي حياتي براي سلامتش تامين نشود که متاسفانه بسياري از مردم به اين مسائل توجه نداشته و همچنان بر مصرف بالاي نوشابه اصرار دارند.