برگزیده

تنگه هرمز آلومینیوم جهان را کمیاب ساخت

فارس

بروزرسانی 1405/02/01 - 22:10

فارس/ اختلال در ترانزیت تنگه هرمز، قیمت آلومینیوم در بورس لندن را به بالاترین سطح چهار سال اخیر رساند.

تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران و متعاقب آن اختلال در ترانزیت تنگه هرمز، تولید آلومینیوم در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس داده‌های مؤسسه بین‌المللی آلومینیوم، تولید این فلز استراتژیک در منطقه در ماه مارس ۲۰۲۶ با کاهش ۶ درصدی مواجه شده است. میانگین تولید روزانه آلومینیوم در کشورهای خلیج فارس در ماه گذشته به حدود ۱۵ هزار و ۹۶۳ تن رسید که نسبت به ۱۶ هزار و ۹۹۷ تن در فوریه، کاهش محسوسی را نشان می‌دهد. علت اصلی این افت، مشکلات فزاینده در تأمین مواد خامی مانند بوکسیت و آلومینا به دلیل اختلال در زنجیره‌های تأمین و بسته شدن تنگه هرمز اعلام شده است

اختلال در تأمین مواد اولیه؛ ضربه اصلی به مصاهر
مؤسسه بین‌المللی آلومینیوم اعلام کرده است که تعدادی از کارخانه‌های ذوب پس از حملات به تأسیسات انرژی یا زیرساخت‌ها، تولید خود را کاهش داده‌اند. برخی دیگر از کارخانه‌ها نیز مجبور شده‌اند به دلیل توقف جریان ورودی مواد خام، به سراغ ذخایر انباشته خود بروند که این وضعیت پایدار نیست. بسته شدن تنگه هرمز که یکی از مهمترین آبراه‌های جهان برای حمل نفت و مواد معدنی است، زنجیره‌های تأمین جهانی را مختل کرده و حتی کشورهایی مانند استرالیا که تأمین‌کننده اصلی آلومینا محسوب می‌شود، از این بی‌نظمی متأثر شده‌اند. مؤسسه مذکور هشدار داده است که راه‌اندازی مجدد خطوط تولید ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد، به ویژه اگر تأسیسات دچار آسیب جدی شده باشند. این به معنای ادامه فشار بر عرضه آلومینیوم در بازه زمانی طولانی‌تر خواهد بود.

افزایش قیمت در بورس لندن
در سوی مقابل، قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن به بالاترین سطح خود در چهار سال اخیر صعود کرده است. نگرانی از کمبود عرضه، موتور محرک این افزایش قیمت بوده و انتظار می‌رود با توجه به تداوم اختلالات، روند صعودی قیمت‌ها حفظ شود. در سطح جهانی، تولید آلومینیوم اولیه در مارس ۲۰۲۶ حدود ۶.۳ میلیون تن بوده که میانگین تولید روزانه ۲۰۳.۳ هزار تن را نشان می‌دهد. این رقم رشد سالانه اندکی معادل ۰.۹۴ درصد داشته است، هرچند تولید روزانه نسبت به ماه قبل کاهش یافته است. چین با سهم ۶۰.۲ درصدی، همچنان بزرگترین تولیدکننده آلومینیوم جهان است. اروپا با ۹.۹ درصد در رتبه دوم و کشورهای خلیج فارس با ۷.۹ درصد در جایگاه سوم قرار دارند. این آمار نشان‌دهنده اهمیت استراتژیک منطقه خلیج فارس در بازار آلومینیوم جهانی، علی‌رغم چالش‌های کنونی است. سهم بالای خلیج فارس در واردات آمریکا و اتحادیه اروپاتولید آلومینیوم کشورهای خلیج فارس حدود ۹ درصد از ظرفیت جهانی را تشکیل می‌دهد، اما به دلیل کیفیت و صادرات گسترده، سهم آن در بازارهای بزرگ بسیار بیشتر است. بر اساس گزارش استاندارد اند پورز، صادرات آلومینیوم خلیج فارس در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۱ درصد از واردات آلومینیوم اولیه آمریکا و ۱۶ درصد از واردات محصولات تخت (شیت) این کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین صادرات این منطقه ۱۹ درصد از واردات آلومینیوم اولیه اتحادیه اروپا (به ویژه ایتالیا و هلند) و حدود ۲۵ درصد از واردات ژاپن از آلومینیوم اولیه را تشکیل می‌دهد. این ارقام نشان می‌دهد که هرگونه اختلال در تولید خلیج فارس، مستقیماً بر زنجیره تأمین صنایع خودروسازی، هوافضا، ساختمان و بسته‌بندی در این اقتصادهای بزرگ تأثیر خواهد گذاشت

چشم‌انداز؛ تداوم فشار بر عرضه و قیمت
با توجه به ادامه تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه و عدم قطعیت درباره بازگشایی تنگه هرمز، انتظار می‌رود تولید آلومینیوم در خلیج فارس حداقل در کوتاه‌مدت تحت فشار باقی بماند. کارشناسان صنعتی معتقدند که شرکت‌های بزرگ آلومینیوم منطقه نظیر «الإمارات جهانی آلومینیوم» و «الومینیوم بحرین» ممکن است مجبور به اعلام موارد فورس ماژور یا کاهش بیشتر تولید شوند. در جریان جنگ، دو کارخانه بزرگ آلومینیوم در منطقه (امارات جهانی آلومینیوم در ابوظبی و آلومینیوم بحرین) هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند. این حملات خسارت سنگینی به تأسیسات وارد کرد و شرکت‌ها مجبور به اعلام حالت قوه قاهره (توقف قراردادها) شدند. در نتیجه، تولید منطقه حدود ۳ میلیون تن کاهش یافت و قیمت جهانی آلومینیوم در بورس لندن به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسید. در چنین شرایطی، مصرف‌کنندگان جهانی آلومینیوم باید خود را برای قیمت‌های بالاتر و ریسک بیشتر در تأمین این فلز حیاتی آماده کنند.