خراسان/بانک‌ها می‌گویند جرایم دیرکرد را اتوماسیون کسر می‌کند، ما مقصر نیستیم.

با آغاز جنگ رمضان، دولت، بانک مرکزی و شعام برای حمایت از آسیب‌دیدگان اقتصادی جنگی از فعالان خرد و کلان اقتصادی گرفته تا بنگاه‌های تولیدی و سرپرستان خانوار تصمیم گرفتند سازوکار حمایتی مشخصی را اجرایی کنند. بر اساس این تصمیم، بانک مرکزی به شبکه بانکی ابلاغ کرد که تا نیمه اول خرداد ۱۴۰۵ مطالبات خود را معوق کنند و در این بازه زمانی حق ندارند بابت دیرکرد بازپرداخت اقساط و تعدیه دیون از وام‌گیرندگان جریمه دیرکرد مطالبه یا اخذ کنند.
اما بررسی های میدانی از شعب و پیامک های ارسالی برای مخاطبان شبکه بانکی در خراسان رضوی نشان می‌دهد واقعیت اجرا با متن مصوبه فاصله دارد. بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی، فعالان اقتصادی و حتی دریافت‌کنندگان تسهیلات خرد اعلام کرده‌اند که بانک‌ها چه در خفا و چه در عیان، همچنان جریمه دیرکرد را دریافت می‌کنند.
بانک ها آنلاین جریمه می گیرند
به گفته برخی مشتریان شبکه بانکی، پیش از جنگ رمضان اگر تاخیری در پرداخت سررسیدها صورت می‌گرفت، بانک صرفاً پیامک تأخیر برای مشتری ارسال و مهلتی تعیین می‌کرد. اما پس از آغاز جنگ رمضان، رویه تغییر کرده است؛ در سررسیدها نه تنها مبلغ قسط به‌صورت خودکار از حساب مشتری کسر می‌شود، بلکه جریمه دیرکرد نیز به شکل آنلاین برداشت می‌شود.
این مسئله تنها محدود به تسهیلات کلان یا بنگاه‌های اقتصادی نیست. اخیراً کار به جایی رسیده که حتی از وام‌گیرندگان تسهیلات ازدواج نیز بدون تنفس و در بازه زمانی ممنوعه، جریمه دیرکرد کسر شده است. این در حالی است که مصوبه بانک مرکزی و شعام صراحتاً دریافت جریمه در این بازه را ممنوع کرده است. صریح تر آن که، برخلاف مصوبه رسمی، برخی بانک‌ها نه تنها اقساط را بدون اعمال دوره تنفس از حساب وام‌گیرنده کسر می‌کنند، بلکه جریمه دیرکرد را نیز همزمان برداشت می‌کنند.
مشکل از اتوماسیون است
دبیر کمیسیون هماهنگی بانک‌های خراسان رضوی نیز این موضوع را تأیید می‌کند. نظری در گفت‌وگو با خراسان رضوی می‌گوید: متأسفانه سیستم و اتوماسیون شبکه بانکی، مثلاً در بانک ملی، به صورت خودکار از حساب مشتریان کسر می‌کند و این موضوع در اختیار شعب نیست. خود شبکه از تهران رأساً اقدام به کسر می‌کند و دست مدیران شعب نیست.
نظری در گفت وگو با خراسان توضیح می‌دهد که اگر مشتریان و وام‌گیرندگان در پایان مهلت تعیین‌شده یعنی ۹ خرداد به بعد به شعب بانکی مراجعه و بدهی خود را به‌صورت دستی پرداخت کنند، متصدی شعبه جریمه دیرکرد از آن‌ها کسر نمی‌کند؛ اما در پرداخت‌های آنلاین، سیستم مرکزی به‌طور خودکار جریمه را نیز محاسبه و برداشت می‌کند.
مشتریان به شعب مراجعه کنند
دبیر کمیسیون هماهنگی بانک‌های خراسان رضوی تأکید می‌کند: پیشنهاد ما این است که مشتریان اولاً به‌صورت حضوری به شعب مراجعه و اقساط خود را پرداخت کنند و اگر هم مبلغی به‌صورت آنلاین از آن‌ها بابت جریمه تأخیر کسر شده است، با مراجعه به شعب و ارزیابی پرونده، مبالغ جریمه کسرشده به آن‌ها عودت داده می‌شود.وی تصریح می‌کند: مشتریان نگران نباشند، زیرا در هر صورت مبالغ کسرشده به عنوان جریمه به آن‌ها بازگردانده می‌شود یا این که به عنوان پرداختی از اقساط بعدی کسر می‌شود. با این حال در حال پیگیری هستیم که از مرکز جلوی این کار گرفته شود و جریمه دیرکرد توسط سیستم و اتوماسیون کسر نشود.
چالش میان مصوبه و اجرا
آنچه اکنون محل پرسش است، فاصله میان تصمیم سیاست‌گذار و اجرای سیستمی آن در شبکه بانکی است. در شرایطی که هدف از مصوبه بانک مرکزی و شعام، ایجاد تنفس برای خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی در دوران جنگ رمضان بوده، برداشت خودکار جریمه دیرکرد می‌تواند فشار مضاعفی بر وام‌گیرندگان وارد کند؛ به‌ویژه تسهیلات خردی مانند وام ازدواج که جامعه هدف آن عمدتاً جوانان هستند. از سویی برخی مشتریان شبکه بانکی به سامانه های بانکی دسترسی نداشته و یا امکان بررسی دقیق و عنوان مبالغ کسر شده از حساب خود را ندارند و صرفا می دانند بانک بابت وام از حساب آن ها کسر کرده است و نمی دانند بخشی از آن مبلغ کسر شده بابت جریمه بوده است که به شعب مراجعه و پیگیری کنند.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله