قرعه کشی خودرو؛ بازی یا شفافیت

خراسان/شورای رقابت استفاده از قرعهکشی را برای فروش خودروهایی که تقاضای آنها از عرضه بیشتر است الزامی کرد؛ آن هم در شرایطی که عرضه های بدون قرعه کشی، شائبه عدم شفافیت را به همراه داشته است.
تازهترین مصوبه شورای رقابت نشان میدهد که خودروسازان در طرحهای فروشی که تقاضا از عرضه بیشتر است، موظف به برگزاری قرعهکشی هستند. همچنین شاخص «رقابتپذیری قیمتی» خودروها بر اساس مقایسه با نمونههای خارجی محاسبه و اعلام خواهد شد.
قرعه کشی خودرو باقی ماند
به گزارش خراسان، اگر بخواهیم یکی از بیماری های مزمن بازار خودرو ی داخلی را نام ببریم، قطعاً خرید پردردسر یکی از مهم ترین آن ها برای خریداران بوده است. موضوعی که هم برای خریداران و هم برای خودروسازان و هم برای سیاستگذار یک دردسر به تمام معنا تلقی می شود. نمونه بارز آن، پدیده های ثبت نام در طرح های خودروسازان در سال های اخیر است که از آن در رسانه ها به نام لاتاری خودرو یاد شده است. ثبت نام یا بهتر بگوییم لشکرکشی ۱۱ میلیون نفر برای خرید تعداد محدودی (حدود ۳۰ هزار دستگاه خودرو) در آذر پارسال مصداق بارز این چالش است.
البته ظاهراً چاره ای هم نیست. تا زمانی که خودرو یک کالای سرمایه ای است و عرضه نسبت به تقاضا کمبود دارد، به روزرسانی قیمت خودروها درگیر مسائل مختلف است و از همه مهم تر، انتظارات تورمی همزمان با موج های ارزی، بازار دارایی ها از جمله خودرو را درمی نوردد، نباید انتظار داشت این ماجرا به این راحتی تمام شود.
با این حال، دستورالعمل اخیر شورای رقابت که در واقع به روزرسانی مصوبه بهمن ۱۴۰۱ است، به طور صریح قرعه کشی را برای همه خودروسازان چه خودروهای داخلی و چه مونتاژی، در صورت مازاد تقاضا الزامی کرده است. در نسخه ابتدایی، این موضوع قید نشده بود و نتیجه همان شد که در فرایند برگزاری طرح هایی به صورت «ثبت نام تا تکمیل ظرفیت» دیدیم. مثلاً همین طرح اخیر ایران خودرو که در چند دقیقه تمام شد، عمده مردم ناراضی بودند و شائبه تخلف وعدم شفافیت در فرایند ثبت نام نیز از سوی برخی از رسانه ها مطرح شد.
بازار خودرو همچنان انحصاری است
این مصوبه همچنان بازار خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی را انحصاری تشخیص داده و این خودروها را مشمول دستورالعمل تنظیم بازار خودرو دانسته است. در عین حال، خودروهای سواری برقی و همچنین خودروهای وارداتی از شمول این دستورالعمل خارج شدهاند.
شرط تصویب خودکار قیمت خودروسازان
بر اساس ضوابط قیمتگذاری هیئت تعیین و تثبیت قیمتها، قیمت خودروها توسط خودروسازان محاسبه و برای بررسی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان ارائه میشود. سازمان حمایت موظف است حداکثر ظرف یک ماه درباره قیمتهای پیشنهادی اعلام نظر کند. در صورت عدم اعلام نظر در این بازه زمانی، قیمتهای ارائه شده از سوی عرضهکنندگان تأییدشده تلقی خواهد شد.
خودروهای به صرفه معرفی می شوند
طبق مصوبه اخیر، برای خودروهای مشمول، شاخص رقابت پذیری قیمتی در نظر گرفته شده است که برای هر خودرو بر مبنای مقایسه با خودروهای خارجی مشابه محاسبه میشود. نکته مهم در این جا این است که خودروهایی که پایینترین رتبه رقابتپذیری را کسب کنند، امکان دریافت قیمت جدید را نخواهند داشت.
محدودیت ۴۸ ماهه خرید از یک خودروساز
حداقل سن متقاضیان برای ثبتنام خرید خودرو ۱۸ سال تعیین شده است. همچنین افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از شرکتهای ایرانخودرو یا سایپا خودرو خریداری کرده باشند، امکان ثبتنام مجدد نزد همان خودروساز را ندارند.
طرحهای فروش بدون اعلام تعداد خودرو، ممنوع!
خودروسازان موظف شدهاند در کلیه عرضه های خود، اطلاعاتی از جمله مشخصات خودروها و تعداد عرضه را اعلام کنند. بر اساس این مصوبه، پیشفروش خودروهایی که قیمت آنها تعیین نشده است نیز ممنوع خواهد بود.


















