خراسان/ کاهش ناگهانی واردات نفت توسط چین و استفاده از ذخایر عظیم استراتژیک، شوک عرضه ناشی از جنگ و اختلال در تنگه هرمز را تا حد زیادی خنثی کرد.

با آغاز جنگ و تهدید بسته شدن تنگه هرمز، بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند قیمت نفت به سرعت به مرز ۲۰۰ دلار برسد؛ اما بازار، برخلاف این پیش‌بینی‌ها، واکنش ملایم‌تری نشان داد. پشت این آرامش نسبی، تصمیمی حساب‌شده از سوی بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان قرار دارد: عقب‌نشینی چین از بازار.
بازاری که انتظار انفجار داشت
در روزهای ابتدایی جنگ، فضای بازار انرژی آکنده از نگرانی بود. اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز ـ مسیری که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند ـ می‌توانست یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انرژی تاریخ را رقم بزند.
تحلیلگران در آن زمان سناریوهایی از جهش شدید قیمت‌ها ارائه می‌کردند. برخی حتی نفت ۲۰۰ دلاری را محتمل می‌دانستند. اما اکنون با گذشت چند ماه، قیمت‌ها در محدوده حدود ۹۰ تا ۱۰۰ دلار نوسان می‌کند.
نقش غیرمنتظره چین در آرامش بازار
یکی از مهم‌ترین دلایل این آرامش نسبی، رفتار متفاوت چین در بازار نفت بوده است. برخلاف انتظار، پکن به جای افزایش خرید برای جبران کمبود احتمالی، واردات نفت خود را کاهش داد.
بر اساس داده‌های گمرکی، واردات نفت چین که طی سال‌های اخیر به طور متوسط حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز بود، در ماه مه به حدود ۷.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافت؛ کمترین سطح در نزدیک به یک دهه.
این کاهش واردات به تنهایی حدود ۷۴ درصد از افت تجارت جهانی نفت خام را تشکیل می‌دهد.
ذخایر عظیم؛ سلاح پکن در بحران انرژی
پشت این تصمیم، یک پشتوانه مهم قرار دارد: ذخایر عظیم نفتی چین.
برآوردها نشان می‌دهد مجموع ذخایر استراتژیک و تجاری نفت این کشور به حدود ۱.۴ میلیارد بشکه می‌رسد. همین ذخایر به چین اجازه داده در دوره بحران، به جای رقابت برای خرید نفت گران‌تر، از منابع داخلی خود استفاده کند.
به گفته تحلیلگران، این اقدام عملاً بخشی از شوک عرضه جهانی را جذب کرده است.
چین؛ متعادل‌کننده جدید بازار نفت
برخی مؤسسات مالی اکنون چین را بازیگر اصلی در متعادل کردن بازار نفت می‌دانند.
بر اساس تحلیل سوسیته ژنرال، اختلال حدود ۱۴ درصدی در عرضه جهانی نفت به دلیل مشکلات تنگه هرمز تنها باعث افزایش حدود ۳۰ درصدی قیمت‌ها شده است.
این در حالی است که در بحران نفتی سال ۱۹۷۳، اختلالی بسیار کوچک‌تر در عرضه جهانی باعث جهش بیش از ۱۳۰ درصدی قیمت‌ها شد.
اما این وضعیت تا چه زمانی ادامه دارد؟
با وجود نقش مهم چین در مهار قیمت‌ها، بسیاری از کارشناسان معتقدند این وضعیت نمی‌تواند برای همیشه ادامه یابد.
اقتصاد بزرگ چین همچنان به جریان پایدار انرژی نیاز دارد و پالایشگاه‌های این کشور نمی‌توانند برای مدت طولانی با ظرفیت پایین فعالیت کنند.
درس‌های بحران انرژی برای چین
پکن پیشتر تجربه تلخی از بحران انرژی داشته است. در سال ۲۰۲۱ کمبود زغال‌سنگ و محدودیت‌های قیمتی باعث تعطیلی برخی نیروگاه‌ها و قطعی گسترده برق شد.
از آن زمان، چین سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در ذخایر انرژی، برقی‌سازی و حتی فناوری تبدیل زغال‌سنگ به مواد شیمیایی انجام داده تا وابستگی خود به نفت وارداتی را کاهش دهد.
بازاری که هنوز از خطر عبور نکرده است
با این حال تحلیلگران هشدار می‌دهند اگر درگیری‌ها ادامه یابد یا اختلال در عرضه طولانی‌تر شود، فشارها دوباره به بازار نفت بازخواهدگشت.
ذخایر استراتژیک باید دوباره پر شوند، موجودی‌های جهانی نمی‌توانند برای همیشه پایین بمانند و پروژه‌های جدید نفتی نیز بدون قیمت‌های بالاتر پیش نخواهند رفت.
به همین دلیل، هرچند چین فعلاً ترمز جهش قیمت نفت را کشیده است، اما آینده بازار انرژی همچنان در هاله‌ای از عدم قطعیت قرار دارد.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله