آخرین خبر/ اختلال گسترده در سامانه‌های بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات که از اواخر خردادماه آغاز شد، همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های شبکه بانکی کشور در هفته‌های اخیر به شمار می‌رود. هرچند مسئولان از بازگشت بخش عمده خدمات بانکی خبر می‌دهند، اما گزارش‌های میدانی و اظهارات برخی مشتریان نشان می‌دهد بخشی از خدمات الکترونیکی هنوز به پایداری کامل نرسیده است.

ماجرا از زمانی آغاز شد که کاربران این چهار بانک با مشکلاتی در دسترسی به اینترنت‌بانک، موبایل‌بانک، خدمات کارت به کارت و برخی تراکنش‌های غیرحضوری مواجه شدند. اختلالی که در ساعات اولیه موجب نگرانی مشتریان و افزایش مراجعات حضوری به شعب بانکی شد.

از اختلال در تراکنش‌ها تا نگرانی مشتریان
در روزهای ابتدایی بروز این مشکل، گزارش‌هایی درباره ناموفق بودن تراکنش‌ها، بلوکه شدن موقت مبالغ و اختلال در انتقال وجه منتشر شد. با این حال، مسئولان شبکه بانکی تأکید کردند که اطلاعات و سپرده‌های مشتریان در امنیت کامل قرار دارد و هیچ آسیبی به داده‌های بانکی وارد نشده است.

پس از گمانه‌زنی‌های مختلف درباره علت بروز این اختلال، مسئولان حوزه بانکی و فناوری اطلاعات اعلام کردند که منشأ مشکل، حمله به زیرساخت ارتباطی و هسته خدماتی مشترک این چهار بانک بوده است؛ زیرساختی که توسط شرکت خدمات انفورماتیک ارائه می‌شود و بخشی از خدمات کلیدی شبکه بانکی کشور را پشتیبانی می‌کند.

منشأ حمله همچنان در هاله‌ای از ابهام
در تازه‌ترین اظهارنظرها، میثم ظهوریان عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از برگزاری جلسه‌ای با حضور وزیر اقتصاد، مسئولان بانک مرکزی و مدیران عامل بانک‌های درگیر خبر داده و اعلام کرده است که با وجود بررسی‌های گسترده توسط نهادهای مختلف، منشأ اصلی و دلیل این حمله هنوز به طور دقیق مشخص نشده است.

به گفته وی، حتی تغییر بخشی از تجهیزات سخت‌افزاری نیز تاکنون نتوانسته به رفع کامل مشکل منجر شود؛ موضوعی که ابعاد فنی این اختلال را پیچیده‌تر از برآوردهای اولیه نشان می‌دهد.

خدمات بانکی چگونه به مدار بازگشت؟
همزمان با اجرای عملیات بازیابی، روند بازگشت خدمات بانکی نیز به‌صورت مرحله‌ای در دستور کار قرار گرفت. در نخستین گام، خدمات کارتی بانک‌های تجارت و صادرات به مدار بهره‌برداری بازگشت و امکان انجام تراکنش‌های خرید و کارت به کارت برای مشتریان فراهم شد. در ادامه نیز بخش قابل توجهی از خدمات بانک ملی و بانک توسعه صادرات مجدداً فعال شد.

بر اساس اعلام عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، سامانه‌های بین‌بانکی کشور دچار اختلال نشده‌اند و از ظرفیت این سامانه‌ها برای ارائه خدمات ضروری به مشتریان استفاده شده است. به گفته وی، در حال حاضر خدمات پایه هر چهار بانک فعال شده و بخش قابل توجهی از مشکلات اولیه برطرف شده است.

وضعیت بانک‌ها؛ کدام بانک‌ها از بحران عبور کرده‌اند؟
طبق گزارش ارائه‌شده در جلسه مشترک مسئولان اقتصادی، مشکل بانک توسعه صادرات به طور کامل رفع شده است. همچنین بانک تجارت با استفاده از راهکار اختصاصی خود توانسته بخش عمده خدمات بانکی را مجدداً در اختیار مشتریان قرار دهد.

در مقابل، بانک‌های ملی و صادرات که از سامانه مشترک «هور» استفاده می‌کنند، همچنان در حال طی مراحل پایدارسازی و بازیابی کامل خدمات هستند. برآورد مسئولان بانک صادرات نیز حاکی از آن است که به جز خدمات مرتبط با چک، سایر خدمات این بانک تا پایان هفته به طور کامل فعال خواهد شد.

نشت اطلاعات رخ نداده است
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های کاربران در جریان این اختلال، احتمال دسترسی مهاجمان به اطلاعات بانکی مشتریان بود. با این حال مسئولان بانکی و نمایندگان مجلس تأکید کرده‌اند که برخلاف حمله سایبری به بانک سپه در جریان جنگ ۱۲ روزه، در این حادثه هیچ‌گونه نشت اطلاعات مشتریان رخ نداده و داده‌های بانکی مردم محفوظ مانده است.

بازگشت کامل خدمات تا دو هفته آینده
با وجود بازگشت بخش عمده خدمات بانکی، برخی مشتریان در روزهای اخیر همچنان از بروز مشکلات موردی در انجام کارت به کارت، استفاده از برخی خدمات غیرحضوری و کندی سامانه‌ها خبر داده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد فرآیند پایدارسازی کامل زیرساخت‌ها همچنان ادامه دارد.

در همین حال، میثم ظهوریان اعلام کرده است که برآورد مسئولان فنی این است که روند رفع کامل اختلالات و بازگشت همه خدمات به شرایط عادی حداکثر طی دو هفته آینده به پایان برسد.

زنگ هشدار برای زیرساخت بانکی کشور
کارشناسان معتقدند رخداد اخیر را می‌توان یکی از مهم‌ترین اختلالات شبکه بانکی کشور در سال‌های اخیر دانست؛ رویدادی که علاوه بر ایجاد مشکلات کوتاه‌مدت برای مشتریان، بار دیگر ضرورت تقویت زیرساخت‌های امنیت سایبری، توسعه سامانه‌های پشتیبان و افزایش تاب‌آوری شبکه بانکی در برابر تهدیدات سایبری را مورد توجه قرار داد.

در همین راستا، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس به وابستگی بخشی از زیرساخت سخت‌افزاری بانکداری کشور به مین‌فریم‌های شرکت IBM آمریکا اشاره کرده و این موضوع را یکی از ریسک‌های قابل توجه حوزه بانکداری الکترونیک دانسته است.

اکنون اگرچه شبکه بانکی از مرحله بحرانی عبور کرده، اما ارزیابی نهایی از ابعاد این حادثه، منشأ دقیق حمله و میزان آمادگی زیرساخت‌های بانکی برای مقابله با تهدیدات مشابه، نیازمند انتشار گزارش‌های فنی و رسمی بیشتری از سوی نهادهای مسئول خواهد بود.

خبرنگار: امیر حدادی

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله