دیدهبان ایران/ معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار در جریان بازدید از مجمتع آموزش مهارتی نیروی هوایی ارتش(نهاجا) دوران خدمت وظیفه عمومی را مهمترین نقطه اتصال پسران جوان به اکوسیستم اشتغال دانست.
سید مالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در جریان بازدید از مجمتع آموزش مهارتی نیروی هوایی ارتش(نهاجا) دوران خدمت وظیفه عمومی را مهمترین نقطه اتصال پسران جوان به اکوسیستم اشتغال دانست و بر ضرورت تلفیق آموزشهای مهارتی، شبکهسازی انسانی و مدلهای کسبوکار جمعی (تعاونی) برای عبور از چالشهای ساختاری بازار کار و چالش پیری جمعیت تأکید کرد.
وی در این بازدید، با ادای احترام به شهید امیر سرتیپ خلبان نصیرزاده، وزیر فقید دفاع در دولت چهاردهم و تجلیل از دوراندیشی و مدیریت راهبردی سردار شهید سرلشکر باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، این دو بزرگوار را معماران اصلی تحول بنیادین در نظام مهارتآموزی سربازان برشمرد.
وی با تأکید بر اینکه نگاه ژرف و حمایتهای بیدریغ این فرماندهان عالیرتبه، بسترساز جریان نوین توانمندسازی نیروی انسانی در نیروهای مسلح بوده است، تصریح کرد: پیگیریهای مجدانه و توجه ویژه آنان به این امر، خدمت سربازی را از یک دوره صرفاً وظیفهمحور، به عرصهای برای شکوفایی استعدادها و آمادهسازی برای ورود به بازار کار تبدیل کرد و الگویی ماندگار برای کشور به یادگار گذاشت.
حسینی با تأکید بر ضرورت پاسداشت این میراث گرانبها، تصریح کرد: مستندسازی دقیق و ثبت تاریخ شفاهی این مجاهدتها و تلاشهای خستگیناپذیر، نه تنها ادای دینی به زحمات این خادمان ملت است، بلکه چراغ راهی برای تداوم مسیر توسعه، مهارتافزایی و اشتغالزایی جوانان در گامهای آتی خواهد بود.
وی با تحلیلی از صحنه تحولات کلان منطقه و ایستادگی رزمندگان در برابر جبهه هژمون نظامی و اقتصادی غرب، گفت: ایستادگی در برابر اقتصادی ۳۰ هزار میلیارد دلاری با ظرفیتهای اقتصادی موجود، واقعیتی است که تاریخ آینده عظمت مجاهدت سربازان مدافع وطن را در دشوارترین شرایط تحریم و سختیهای جبهه جنگ و تلاش های کینه توزانه برای محاصره همه جانبه، قضاوت خواهد کرد؛ مقاومتی که ارزش خدمات زیرساختی و توسعه فناوری در حوزه دفاعی را بیش از پیش نمایان میکند.
بسته شدن پنجره جمعیتی در سال ۱۴۳۰؛ زنگ خطری برای بازار کار
حسینی بحران دموگرافیک و تغییرات جمعیتی را یکی از پرچالشترین مسائل پیشروی نظام حکمرانی دانست و تصریح کرد: براساس دادههای رسمی، با تداوم نرخ رشد کنونی (حدود ۱.۴)، در سال ۱۴۳۰ پنجره جمعیتی کشور بسته خواهد شد و تعداد متوفیان از موالید پیشی میگیرد. این کاهش نرخ جایگزینی، تنها دغدغهای برای آینده نیست؛ ما همین امروز هم تبعات کاهش جمعیت و تحول نگرشی نسلهای جدید (نسل Z و آلفا) را در بدنه بازار کار لمس میکنیم.
وی افزود: هماکنون بیش از ۱۵۰ هزار فرصت شغلی خالی در بخشهای تولیدی و خدماتی کشور وجود دارد که نیروی متقاضی برای آنها یافت نمیشود. در بخش حملونقل جادهای و سنگین، متوسط سن فعالان به ۴۶ سال رسیده و سهم متولدین دهه هفتاد در این حوزه مهم لجستیکی به کمتر از ۱۸ درصد تقلیل یافته است؛ شرایطی که در مشاغل سخت دیگر مانند دامپروری، حفاری، امور ساختمانی و بخشهای صنعتی نیز به شدت مشاهده میشود.
سه راهبرد ناگزیر پیشرو: نیروی کار خارجی، اتوماسیون صنعتی و تغییر رویکرد به مشارکت اقتصادی زنان
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار در تشریح راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت حاکمیت در مواجهه با کسری نیروی کار اظهار کرد: سیاستگذاری در این حوزه از حالت انتخاب خارج شده و به مجموعهای از الزامات بدل شده است. نخستین مسیر، ساماندهی هدفمند نیروی کار خارجی برای مشاغل خاص و کم متقاضی از سوی نیروی کار داخلی است؛ واقعیتی که عدم پرداختن به آن صنایع زیربنایی ما را به مخاطره میاندازد.
وی دومین راهکار حیاتی را تغییر ریل در سیاستهای صنعتی کشور عنوان کرد و افزود: ما پیش از این پروژهها را بر مبنای اشتغالزاییِ صرفاً نیروی کار ساده اولویتبندی میکردیم، اما مکلفیم برای دهه های پیش رو سیاست صنعتی را به سمت فناوریهای خودران، مکانیزاسیون و اتوماسیون تمامعیار هدایت کنیم تا جای خالی اپراتورهای فنی با تجهیزات پیشرفته پوشش داده شود.
حسینی همچنین با اشاره به سهم ۱۳ درصدی نرخ مشارکت اقتصادی زنان، بر ظرفیتهای متناسب با فرهنگ و توسعه مشاغل مبتنی بر خانه تأکید کرد و گفت: ارزشگذاری بر کار خانگی و نگهداری از اعضای خانواده ضرورتی ساختاری است، اما اگر متناسب با تغییرات بازار تدبیر نکنیم، اجبارِ اقتصادی خود را تحمیل خواهد کرد.ما باید ملزومات مشارکت اقتصادی پررنگ تر زنان با لحاظ حساسیت های حاکم بر ساختار فرهنگی و اجتماعی جامعه را به سرعت فراهم کنیم.
سرمایه اجتماعی دوران سربازی و پیشنهاد تأسیس «باشگاه و تعاونی فارغالخدمتها»
حسینی با تبیین کارکرد مجتمعهای مهارتآموزی نیروهای مسلح ادامه داد: دوره خدمت سربازی، راهبردی ترین گلوگاهی است که میتواند رفتار جوان را پیش از ورود رسمی به اقتصاد سامان دهد. در شرایطی که نسل جدید نگاهش به اشتغال صرف کسب درآمد نیست و معناگرایی و جنبه های هویتی نیز برایش حائز اهمیت است، آموزش مهارتهای فنی به همراه مهارتهای نرم مانند سواد مالی و سواد رسانهای، پایههای اشتغال پایدار را میکند.
وی مهمترین دستاورد دوران خدمت را «شبکه ارتباطی و پیوندهای رفاقتی» دانست و پیشنهاد داد: در دنیا بالاترین نرخ راهاندازی کسبوکارها بر بستر شبکههای انسانی حاصل میشود. دوران خدمت، شبکهای متنوع از جغرافیای سرتاسر ایران خلق میکند که تجانسی پایدار دارند. ما باید سازوکار ایجاد باشگاه، شبکه و تعاونی های فارغالخدمتها را پایهگذاری کنیم تا این پیوندها پس از ترخیص گسسته نشود. این شبکه گسترده میتواند بهترین زمینه برای تأسیس شرکتهای تعاونی و زنجیرههای توزیع و لجستیک کالا در سراسر کشور باشد.
حمایت از کسبوکارهای خرد و زنجیره تأمین
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تشریح ظرفیتهای تعاونی در ارتش گفت: یکی از الگوهای موفق، راهاندازی تعاونیهای کار دانشجویی و در اینجا تعاونیهای سربازان است؛ مدلی که جوانان در یک فضای آزمایشگاهی و حمایتی، ریسک تجربه کار جمعی و حتی چالشهای مالی اولیه را تجربه کرده و پس از پایان خدمت، با آمادگی کامل وارد بازار واقعی شوند.
حسینی در پایان با اشاره به زنجیره عظیم نیازهای لجستیکی، تأمینی و خدماتی مجموعه های متشکل و سازمانی تاکید کرد: مجموعه های متشکل و سازمانی دارای تنوع گستردهای از نیازها در حوزههای مصرفی، تجهیزاتی و کالاهای واسطه ای هستند. این ظرفیت مصرفی میتواند بازار تضمینشدهای برای شرکتهای کوچک و متوسط (SMEs) و تعاونیهای نوپای شکلگرفته از همین جوانانِ مهارتدیده باشد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آمادگی کامل دارد تا در تعاملی پایدار، سازوکارهای تسهیلاتی، سیاستی و مشاورهای لازم را برای توانمندسازی این جوانان و حفظ پایداری سرمایه انسانی کشور به میدان بیاورد.
