تجارت نیوز/ طبق برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی و اوپک، تولید نفت ایران در سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. با این حال آمار تولید نفت مجموع کشورهای عضو اوپک نسبت به ماه گذشته افزایشی بوده است.
در پی اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز، بازار جهانی نفت با نوسانات قابل‌توجهی در سطح تولید و عرضه کشورهای نفت‌خیز خلیج فارس مواجه شده و بسیاری از تولیدکنندگان، بسته به شرایط صادراتی و محدودیت‌های پیش‌آمده، فراز و فرودهایی را در میزان تولید خود تجربه کرده‌اند.
در این میان، ایران نیز به‌دلیل محدودیت در مسیرهای صادراتی، با کاهش تولید نفت روبه‌رو شده است. این روندی است که برآوردهای نهادهای بین‌المللی از جمله آژانس بین‌المللی انرژی و اوپک آن را نشان می‌دهد. با این حال، تاکنون آمار رسمی و شفافی از سوی مراجع داخلی درباره کاهش تولید نفت کشور در این دوره منتشر نشده و اطلاعات دقیقی درباره ابعاد تولید نفت در دسترس نیست. از همین رو در غیاب آمار رسمی، گزارش‌های بین‌المللی به یکی از معدود منابع موجود برای بررسی وضعیت تولید نفت ایران تبدیل شده‌اند.
تولید نفت ایران به 1.9 میلیون بشکه در روز رسید
طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، مجموع عرضه نفت خام اعضای اوپک در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ به ۲۱.۱۵ میلیون بشکه در روز رسید که حاکی از افزایشی چشمگیر به میزان ۱.۸۹ میلیون بشکه در روز نسبت به سطح ۱۹.۲۶ میلیون بشکه‌ای ماه آگوست است.
اما بر اساس برآورد این گزارش، عرضه نفت خام ایران در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ با افتی معادل ۲۲۰ هزار بشکه در روز مواجه شده و از ۲.۱۶ میلیون بشکه در روز در ماه آگوست به ۱.۹۴ میلیون بشکه در روز رسیده است. با وجود این کاهش عرضه، آژانس بین‌المللی انرژی ظرفیت تولید پایدار نفت خام کشور را در سطح ۳.۸۰ میلیون بشکه در روز ارزیابی کرده است که نشان‌دهنده پتانسیل مازاد بهره‌برداری‌نشده قابل توجه در صورت تغییر شرایط بازار است.
بررسی سایر اعضا در این گزارش حاکی از آن است که محرک اصلی افزایش عرضه، عربستان سعودی بوده که تولید خود را با رشدی معادل ۲.۳۳ میلیون بشکه در روز از ۵.۹۷ میلیون به ۸.۳۰ میلیون بشکه در روز رسانده است، هرچند همچنان ۲.۱۸ میلیون بشکه کمتر از هدف تعیین‌شده خود تولید می‌کند. از طرف دیگر عراق نیز با رشد ۵۲۰ هزار بشکه‌ای عرضه به سطح ۴.۱۰ میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که کشورهایی نظیر کویت با کاهش ۵۵۰ هزار بشکه‌ای و لیبی با افت ۹۰ هزار بشکه‌ای، روندی نزولی در عرضه سپتامبر ثبت کردند.
بر اساس گزارش اوپک، مجموع تولید نفت خام کشورهای عضو اوپک پلاس در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۳۹.۰۷ میلیون بشکه در روز رسید که این رقم در مقایسه با ماه آگوست حدود ۹۰۳ هزار بشکه در روز افزایش داشته است. این رشد مجموع عرضه به طور عمده ناشی از جهش تولید در بخش اعضای اصلی اوپک با ثبت افزایش ماهانه ۹۲۰ هزار بشکه‌ای بوده است، در حالی که تولید اعضای غیراوپک حاضر در توافق در همین بازه ۱۸ هزار بشکه در روز افت داشته است.
تولید نفت خام ایران در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ طبق ارزیابی منابع ثانویه به یک میلیون و ۹۵۷ هزار بشکه در روز رسید که در مقایسه با رقم دو میلیون و ۵۶ هزار بشکه در روز ماه آگوست، کاهشی معادل ۹۹ هزار بشکه در روز را نشان می‌دهد. با احتساب این رقم، میانگین تولید نفت ایران در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ به ۲ میلیون و ۱۶۸ هزار بشکه در روز رسیده که نسبت به فصول پیشین روندی نزولی را تجربه کرده است. این باید گفت تولید نفت ایران در ژانویه به 3.4 میلیون بشکه در روز رسیده بود و میزان صادرات حدود 1.5 میلیون بشکه در روز گزارش می‌شد. اما اکنون کل میزان تولید نفت نزدیک به رقم میزان صادرات در ماه ژانویه رسیده است.
در میان سایر تولیدکنندگان این ائتلاف، بیشترین افزایش ماهانه مربوط به عربستان سعودی با رشد ۷۴۴ هزار بشکه‌ای و رسیدن به سطح ۸ میلیون و هزار بشکه در روز بوده و پس از آن عراق با افزایش ۳۸۶ هزار بشکه‌ای به رقم سه میلیون و ۹۲۰ هزار بشکه در روز دست یافته است. در سوی دیگر، کشورهایی نظیر کویت با کاهش ۱۴۰ هزار بشکه‌ای و روسیه با افت ۳۸ هزار بشکه‌ای، مهم‌ترین عوامل تعدیل‌کننده و کاهنده این رشد عرضه در ماه سپتامبر به شمار می‌روند.
در پایان باید گفت روش جمع‌آوری داده این دو سازمان متفاوت است و بخشی از داده‌ها از آمار رسمی کشورها و بخشی از منابع ثانویه ازجمله ردیابی نفتکش‌ها به دست می‌آید. از این رو، همواره اختلاف میان دو آمار ارائه‌شده وجود دارد. اما نکته مورد توجه آنجاست که هر دو آمار کاهش تولید نفت ایران به 1.9 میلیون بشکه در روز را تایید می‌کنند.
