اقتصاد ایرانی/ بازار ارز در ماه‌های پایانی سال با هم‌زمانی تسویه‌های سال میلادی، بودجه و تحولات آمریکا روبه‌روست؛ کارشناس بازارهای مالی احتمال رشد دلار تا ۳۰۰ هزار تومان را ۴۰ درصد می‌داند.
بازار ارز در نیمه دوم سال با مجموعه‌ای از متغیرهای اثرگذار روبه‌روست؛ از نزدیک شدن به پایان سال میلادی و افزایش نیاز شرکت‌ها به تسویه تعهدات ارزی گرفته تا ارائه لایحه بودجه به مجلس و تحولات سیاسی آمریکا. همین عوامل باعث شده مسیر قیمت دلار در ماه‌های آینده صرفاً به عرضه و تقاضای روزانه محدود نباشد و مجموعه‌ای از متغیرهای اقتصادی و سیاسی جهت بازار را تعیین کنند.
قیمت دلار در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ زودتر از پیش‌بینی‌ها به محدوده ۲۷۰ هزار تومان رسید. حالا این پرسش مطرح است که آیا تسویه‌حساب‌های جهانی و افزایش تقاضای شرکت‌های داخلی برای تأمین مواد اولیه می‌تواند قیمت دلار را از محدوده فعلی فراتر ببرد و در کریدور بالاتر بنشاند؟
چرا سرعت رشد دلار در نیمه اول ۱۴۰۵ بیشتر بود؟
جواد فلاحیان، کارشناس بازارهای مالی و تحلیلگر اقتصادی، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز درباره تفاوت روند قیمت دلار در سال جاری با سال‌های گذشته گفت: «مهم‌ترین تفاوت بازار ارز در سال ۱۴۰۵، سرعت بالاتر رشد قیمت دلار در نیمه نخست سال نسبت به دوره‌های مشابه گذشته بوده است. دلیل اصلی این اتفاق نیز تحولات سیاسی، موضوع محاصره اقتصادی و مسائل مرتبط با تنگه هرمز است که فشار قابل‌توجهی بر بازار ارز وارد کرد.»
او افزود: «پیش از این پیش‌بینی می‌شد قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۵ به محدوده ۲۷۰ هزار تومان برسد؛ اما این اتفاق در نیمه نخست سال رخ داد و قیمت دلار زودتر از انتظار به این سطح قیمتی رسید.»
پایان سال میلادی و بودجه؛ دو محرک هم‌زمان
این تحلیلگر اقتصادی درباره عوامل اثرگذار بر قیمت دلار در ماه‌های پایانی سال اظهار کرد: «معمولاً پایان سال میلادی با ارائه لایحه بودجه به مجلس هم‌زمان می‌شود و هر دو موضوع می‌توانند بر انتظارات بازار ارز اثر بگذارند. از یک طرف، تسویه‌حساب‌های پایان سال میلادی و نیاز شرکت‌ها به تأمین ارز می‌تواند تقاضای جدیدی در بازار ایجاد کند و از طرف دیگر، مفروضات ارزی بودجه نیز برای فعالان اقتصادی اهمیت دارد.»
او ادامه داد: «به نظر می‌رسد در شرایط فعلی، بازار ارز نوسانات محدودی را در محدوده‌های موجود تجربه کند و قیمت دلار در نهایت امکان رشد تا محدوده ۳۰۰ هزار تومان را داشته باشد. البته باید توجه داشت که بانک مرکزی مداخلات زیادی در بازار ارز انجام می‌دهد و همین موضوع می‌تواند مانع از رشد شدید قیمت شود.»
سناریوی ۳۰۰ هزار تومان؛ مشروط به سیاست و تنش‌ها
فلاحیان با اشاره به تحولات سیاسی آمریکا و احتمال تغییر فضای روابط خارجی ایران گفت: «در دی‌ماه نیز تحولات مربوط به روی کار آمدن دموکرات‌ها در کنگره و سنا می‌تواند بر انتظارات سیاسی بازار اثرگذار باشد. بخشی از دموکرات‌ها در مواضع خود بر ضرورت پایان جنگ تأکید کرده‌اند و ممکن است فشارهایی به دولت ترامپ برای کاهش تنش‌ها وارد شود.»
او افزود: «اگر از یک طرف مداخلات بانک مرکزی ادامه پیدا کند و از طرف دیگر، نشانه‌هایی از کاهش تنش‌های سیاسی و احتمال توافق دیده شود، این امکان وجود دارد که قیمت دلار در کانال ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان باقی بماند.»
کف قیمتی دلار کجاست؟
این کارشناس بازارهای مالی درباره احتمال بازگشت قیمت دلار به سطوح پایین‌تر توضیح داد: «نکته مهم این است که اقتصاد کشور طی ماه‌های اخیر تا حد زیادی خود را با دلار ۲۷۰ هزار تومانی تطبیق داده است. بنابراین، کاهش شدید قیمت دلار می‌تواند به برخی کسب‌وکارها و بخش‌های اقتصادی آسیب وارد کند.»
او ادامه داد: «به همین دلیل، انتظار ریزش شدید قیمت دلار را نباید داشت. به نظر می‌رسد محدوده ۲۶۰ هزار تومان را باید کف قیمتی بازار در نظر گرفت. البته ممکن است در مقاطعی و تحت تأثیر هیجان ناشی از اخبار سیاسی، قیمت دلار تا محدوده ۲۵۰ تا ۲۵۵ هزار تومان نیز عقب‌نشینی کند، اما با توجه به مفروضات اقتصادی قیمت دلار در کوتاه‌مدت دوباره به کانال ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان بازمی‌گردد.»
احتمال ۴۰ درصدی رسیدن دلار به ۳۰۰ هزار تومان
فلاحیان درباره احتمال رشد قیمت دلار تا پایان سال جاری گفت: «از یک طرف، ممکن است برخی شرکت‌ها و نهادها برای تکمیل موجودی انبارها و تأمین مواد اولیه خود اقدام به خرید ارز کنند. این موضوع می‌تواند تقاضای جدیدی را وارد بازار کند. از طرف دیگر، مداخلات بانک مرکزی همچنان یکی از عوامل محدودکننده رشد قیمت دلار خواهد بود.»
او افزود: «رسیدن دلار به محدوده ۳۰۰ هزار تومان بیش از هر چیز به شرایط سیاسی و تحولات پیش‌رو بستگی دارد. با در نظر گرفتن شرایط فعلی، احتمال وقوع این سناریو را حدود ۴۰ درصد ارزیابی می‌کنم.»
