آخرين خبر/سومين ماه سال 1400 را در حالي به پايان مي‎رسانيم که اقتصاد و صنعت ايران علاوه بر موانع ناشي از تحريمها، با محدوديتها و مشکلات مربوط به همهگيري "ويروس کرونا" و پيامدهاي "پاندمي کوويد 19" نيز دست به گريباناست. در چنين فضايي، صنعت خودروي ايران با اين که فارغ از اين مشکلات، با شتاب در مسير بوميسازي اين صنعت پيش ميرود؛ گاه و بيگاه درگير نظرات کارشناسي نا آگاهانهاي است که تحريمها را مانع بازدارنده در مسير حرکت به سمت خودکفايي معرفي ميکند و ناخواسته و ندانسته به التهاب در بازار تأمين قطعات دامن ميزند.

براي کسب اطلاعات بيشتر در اين زمينه، در فصل اولِ سالي که با شعار "توليد، مانع زداييها و پشتيبانيها" آغاز شده؛ برآن شديم که وضعيت صنعت قطعه‌سازي ايران و موقعيت تأمين قطعات مورد نياز خودروهاي داخلي را با کارشناسي در ميان بگذاريم که در جايگاه بنيانگذار يکي از گروه‌هاي بازرگاني تأمين کننده ي قطعات خودرو، روند رشد و توسعه ي اين صنعت را طي چند دهه از نزديک زيرنظر داشته و با چالش‌ها و موفقيت‌هاي اين بخش از صنعت خودرو به خوبي آشنايي دارد. آنچه در پي ميآيد؛ فشرده‌ي گفتگوي طولاني خبرنگار ما با آقاي "جليل قصاب" مدير عامل "گروه بازرگاني دينا پارت" است.

جناب آقاي قصاب، بفرماييد که صنعت قطعه‌سازي خودرو در ايران، الان در چه موقعيتي قرار دارد و تحريم‌ها چه تأثيري بر اين بخش از صنعت ما داشته‌است؟

بدون اغراق عرض ميکنم که صنعت قطعه‌سازي ايران نمونه‌ي روشن حرکت صنعت ايران به سمت خودکفايي است و امروزه براي تأمين قطعات مورد نياز خودروهاي داخلي در وضعيتي قرار داريم که در کنار تأمين نياز بازار، کارخانه‌هاي خودروسازي هم از واردات قطعه بي‌نياز شده‌اند. تحريمها، چه آنها که از گذشته وجود داشته و چه آنهايي که در چهار سال اخير به سبب خروج امريکا از برجام اضافه شده؛ مشکلات اقتصادي زيادي را به کشور ما تحميل کرده؛ ولي اين خاصيت را هم داشته که عزم توليدکنندگان و فناوران ايراني را براي عبور از موانع جزم کرده و حرکت به سمت بومي‌سازي و رسيدن به خودکفايي را شتاب بخشيده است. بنا براين قطعه‌سازي ما نه تنها از اين موانع آسيب نديده؛ بلکه با رشد چشمگيري هم همراه بوده؛ به طوريکه امروز، ما 99 درصد از قطعات مورد نياز خودروهاي داخلي را در داخل کشور و با امکانات خودمان توليد ميکنيم.

99 درصد يعني هيچ نيازي به واردات نيست؛ ولي سال گذشته بود که يکي از کارشناسان اعلام کرد 53 قطعه از مجموع قطعات مورد نياز خودرو، در داخل کشور ساخته نميشود.

احتمالأ اطلاعات ايشان به روز نبوده. عدد 53 را من هم به خاطر دارم؛ ولي مربوط به تقريبأ 4 سال پيش است. بعد از گشايش‌هايي که با برجام در اقتصاد ما حاصل شد؛ تعدادي قطعه از چين و هند وارد ميشد. محصولات چيني و هندي که قيمت تمام شده‌ي آنها کمتر از نمونه‌هاي داخلي بود؛ سرعت حرکت صنعت قطعه‌سازي ما را براي مدتي کند کرد. اگر درست به خاطر داشته‌باشم؛ زماني که به دليل خروج امريکا از برجام و افزايش تحريم‌ها، ارتباط تجاري با کشورهاي چين و هند روز به روز کمتر شد؛ تعدادي از قطعات در همين حدودي که شما گفتيد؛ در داخل ساخته نميشد؛ ولي رفع اين کمبود خيلي طول نکشيد. با همت سازندگان داخلي و فعاليت واحد صنعتي و تحقيقاتي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، اين قطعات به تدريج توليد شد؛ به‌طوري که امروزه واقعأ کشور ما از واردات اين قطعات بي‌نياز شدهاست.

پيشرفت قابل توجهي است که در زماني کوتاه به دست آمده. رفع موانع و پشتيباني‌ها چطور انجام شد و آيا اين الگو براي شاخه‌هاي ديگر صنعت و اقتصاد ما قابل استفاده است؟

داخلي‌سازي نيازهاي صنعتي کشور، راهبرد اصلي متوليان صنعت کشور است و در سالهاي اخير متخصصان ايراني با باور کردن توان داخلي و فرصت‌سازي در برابر محدوديت‌هاي تحريم توانسته‌اند به دانش فني تجهيزات پيشرفته دست پيدا کنند.

واقعيت اين است که حرکت به سمت خودکفايي با سياستگذاري و ريل‌گذاري دولت، راه‌اندازي شرکت‌هاي دانشبنيان و بهروز رساني فناوري‌ها دستکم از دو دهه پيش شروع شده؛ ولي اتفاقي که در اين سالها افتاد؛ اين بود که استفاده از پتانسيل بنگاههاي صنعتي متوسط و کوچک و حمايت از توليدکنندگان خرد با سرمايه‌گذاري مناسب باعث اشتغالزايي و افزايش توليد شد. امروزه صدها شرکت تأمين‌کننده‌ي مواد اوليه و قطعات خودرو با هزاران نفر نيروي انساني با بومي سازي فنآوري توليد در حال فعاليت هستند و ارزش توليدات قطعات صنعتي و قطعات خودرو در کشور سالانه بيش از 10 هزار ميليارد تومان است.

اين محصولات از نظر کيفي قابل رقابت با نمونههاي خارجي هستند؟

با قاطعيت عرض ميکنم که در صنعت قطعه‌سازي ايران، با توسعهي خط توليد، همهي مراحل از ريخته‌گري و ذوب گرفته تا قالب‌سازي، ماشين‌کاري، تکميل، آزمايش و بازرسي توسط فناوران و صنعتگران ايراني انجام ميشود و محصولات با بالاترين کيفيت جهاني و متناسب با نياز صنعت خودروسازي به بازار عرضه ميشود؛ به‌طوري که نه تنها نيازي به واردات قطعات خودرو نيست، بلکه قطعات استاندارد توليدي ما به کشورهاي روسيه، ترکيه، عراق، سوريه و ايتاليا هم صادر ميشود.

در زمينهي فناوري‌هاي جديد و مواد اوليه چطور؟

در اين زمينه هم فعاليت‌هاي چشمگيري انجام شده است. شرکت‌هاي دانش‌بنيان ما بسيار فعالاند و با فناوري‌هاي جديد در شاخه‌ي "متالورژي پودر" قطعات آهني و غيرآهني را با قابليت بالا و از طريق روش‌هاي پيشرفته توليد مي‌کنند. اين روش، فرايند کم‌هزينه‌اي است که در آن پودرهاي مختلف با آلياژهاي گوناگون مخلوط ميشود و بعد از فشرده‌شدن در قالب، به وسيله‌ي دستگاه پرس شکل ميگيرد. هر چند در مقايسه با بخشهاي ديگر، اين بخش بسيار جوان است؛ ولي پيشرفت خوبي داشته‌ايم و شتاب رشدمان هم قابل توجه است.

به اين ترتيب که مي‌فرماييد، اين صنعت براي توسعه‌ي فناوري و مواد اوليه، ظاهرأ نيازي به "ارز" براي واردات هم ندارد.

در خصوص مواد اوليه، وضع ما کمي با واردات قطعه‌ي ساخته شده تفاوت دارد. مثلأ در ورقه‌ي بدنه و بخشي از مواد پليمري هنوز اين صنعت ارزبري دارد. در اين مسير هم به سمت خودکفايي در حرکت هستيم. بخشي از پودر مورد نياز "متالورزي پودر" داخل کشور توليد ميشود و مقداري هم وارداتي است. ظرفيت ساخت قالب در ايران براي ساخت بدنه هم به‌تازگي به حدود 900 تن در سال افزايش يافته‌است. در بخش قطعات تزئيني خودرو هم پيشرفت قابل‌توجهي داشتيم و توليد قطعه به مرز خودکفايي رسيدهاست.

با اين توضيحات، شما کمبود قطعات خودرو در بازار را تأييد نمي‌کنيد؟

ما در سيستم توزيع "ديناپارت" هيچ کمبودي احساس نميکنيم.منظورتان چه قطعاتي‌است؟

مثلأ قطعات موتور، مثل "بوش و پيستون" يا قطعات بدنه که خودتان هم به آن اشاره کرديد. جسته و گريخته صحبت‌هايي در مورد کمبود شنيده ميشود.

من کمبودي احساس نميکنم. اين اشاره‌هاي جسته گريخته که البته در صحت آنها ترديد دارم؛ ممکن است به مشکلاتي در خصوص سيستم توزيع برخي شرکت‌هاي توليدکننده مربوط باشد. در سيستم توزيع، ما هيچ گزارش کمبودي از بيش از 100 نمايندگي گروه خودمان دريافت نکرديم. حتي در مورد قطعات بدنه هم ما با راه‌اندازي بخش توليد قطعات بدنه، اين کمبود را در مجموعه‌ي قطعات برطرف کرديم و آمادهايم قطعات بدنه را هم با کيفيت بالا و تضمين برند ديناپارت در اسرع وقت توزيع کنيم.

در مورد قطعات موتور، مثلأ بوش و پيستون چطور؟

نه تنها در مورد بوش و پيستون، بلکه در مجموعه‌ي سيستم توليد، بسته‌بندي و توزيع قطعات خودرو، با جرئت عرض ميکنم که هر نوع کمبودي شايعه‌ي بي‌اساس است. هيچ کمبودي در زمينه‌ي قطعات خودرو در کشور وجود ندارد . بوش و پيستون هم به اندازه‌ي نياز موجود است و اگر کمبودي هم گزارش بشود؛ در اسرع وقت ميتوانيم به نياز بازار پاسخ بدهيم. براي اثبات اين موضوع و توان سرعت‌بخشي در توزيع اين اقلام ، مثلأ در مورد همين بوش و پيستوني که شما مطرح کرديد؛ از همکارانم ميخواهم؛ هديه‌اي به ارزش بيش از يک ميليون ريال براي مصرف‌کننده، داخل هر بسته‌ي بوش و پيستون قرار بدهند؛ تا رسيدن اين محصول به دست مصرف‌کننده نوعي راستي‌آزمايي باشد؛ براي اينکه از يک طرف حسن نيت ما را نشان بدهد و از طرف ديگر آن اشاره‌هاي جسته گريخته در مورد کمبودها را هم خنثي کند

ظاهرأ گفتگوي ما سبب خير شد. جناب آقاي جليل قصاب! از فرصتي که در اختيار ما گذاشتيد؛ سپاسگزارم.

من هم از شما تشکر ميکنم که با ترتيب دادن اين قبيل گفتگوها و رفع سوءتفاهم در مورد اظهار نظرهاي غيرکارشناسي، کمک مي‌کنيد که صنايع در حال شکوفايي کشورمان بي‌دغدغه به کار ادامه بدهند. اجازه بدهيد در پايان اين گفتگو، مژده بدهم که پيشرفت صنعت قطعه‌سازي کشور ما به جايي رسيده که به ياري خدا، به زودي قطعات مورد نياز خودروهاي خارجي هم که برابر استاندارهاي جهاني در ايران توليد شده وارد بازار ميشود و با عرضه شدن آنها از اين نظر هم به تدريج از واردات بي‌نياز خواهيم شد.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar