ایسنا/معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی با بیان اینکه با اقدامات بانک مرکزی برای مقابله با قمار، ۶۰ درصد از شبکه قماربازان کاهش پیدا کرده است، گفت: با اقدامات این بانک در مقابله با حساب‌ها و کارت‌های اجاره‌ای فعال در حوزه قمار نسبت سهم این موضوع در این زمینه کم شده و اجاره کارت‌های اجاره‌ای را بالا برده و متوسط درآمد قماربازی از این محل را حدود ۲۰ درصد در مقایسه با مبلغ‌های قبلی کم کرده است.  

مهران محرمیان امروز (سه‌شنبه) در نشستی خبری درباره اقدامات این بانک در راستای مقابله با قمار و شرط بندی سایبری اظهار کرد: برخی از کشورها قانون خاصی برای مبارزه با قمار غیرمجاز دارند و در ایران قانون مجازات اسلامی خیلی سال پیش نوشته است و موارد ۷۰۵ تا ۷۱۱ این قانون به قمار مربوط است که با توجه شرایط فعلی کفاف مقابله با فعالیت‌هایی که در حوزه قمار رخ می‌دهد را نمی‌دهد. در این راستا، در حال حاضر کمیسیون اقتصادی مجلس در لایحه‌ای در حال بررسی بخش‌های مرتبط با قمار در قانون مجازات اسلامی است تا خلأهای موجود را برطرف کند. 
وی افزود: سه راهبر اصلی در اقدامات بانک مرکزی برای مقابله با قماربازی مد نظر است که اولین آن هوشمندی نظارت است که از این طریق اکنون کسی که در حال قماربازی است، تحت رصد و شناسایی قرار دارد و این موضوع به صورت ارسال پیامک‌های هشداری و اخطاری به اطلاع آن‌ها می‌رسد. در این بین، کسانی که پیامک دریافت کرده‌اند، بیش از ۷۵ درصد آن‌ها دیگر قمار نمی‌کنند. 
محرمیان ادامه داد: دومین راهبرد بانک مرکزی مشارکت جدی با قوه قضائیه و پلیس فتا برای اقدامات لازم در حوزه قمار است. اقدامات آگاهی رسانی، تشویقی و تنبیهی نسبت به فعالان حوزه قمار سومین راهبرد بانک مرکزی برای مقابله با قمار است که است اقدام را برای هزینه دار کردن قمار کردن انجام می‌شود و در سال ۱۳۹۸ که شروع به جریمه کردن درگاه‌های اینترنتی پرداخت فعال در قمار کردیم، ظرف مدت کوتاهی آن‌ها جمع شدند. پس از این اقدام در حال اقدام تنبیهی در مقابل فعالیت‌های قمار در کارت به کارت هستیم که طبق اعلام نهادهای ضابط در این زمینه از آبان سال گذشته سهم فعالیت‌های قمار در حوزه کارت به کارت ۶۰ درصد کاهش یافته است.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی گفت: در زمینه برخورد و شناسایی قماربازان چهار لایه وجود دارد که یکی از لایه‌های آن شناسایی کارت‌ها و حساب‌های اجاره‌ای است و بانک مرکزی با کسانی که کارت اجاره کردند، اقدامی نمی‌کند و با افرادی که کارت اجاره می‌دهند برخورد می‌کند که در حال حاضر تعداد زیادی از آن‌ها شناسایی شده و در قانون جدید مجازات اسلامی که مجلس در حال بررسی آن است، برخوردهای شدیدتری برای این افراد درنظر گرفته است. 

وی افزود: اقدامات آگاهی رسانی به بانک‌ها، پرداخت‌ یارها و سایر نهادهای مرتبط با پرداخت‌های بانکی صورت گرفت. به عنوان مقال تمرکز کارت‌های اجاره‌ای فعال در حوزه قمار در یک بانک بیشتر است که به آن بانک اطلاع داده شد. در یک تا دو ماه اخیر جریمه پرداخت یارها موجب شده تا آمار قماربازی از بستر پرداخت سازهای متخلف کاهش یابد. 
محرمیان در پاسخ به سوال ایسنا مبنی بر اینکه با اقدامات بانک مرکزی چند درصد از شبکه قماربازان کم شده و متوسط درآمد کارت‌ها و حساب‌های اجاره‌ای چه قدر شده است؟ گفت: در این زمینه یک بحث به درآمد اجاره دهنده‌ها مربوط می‌شود که پیش از اجرای اقدمات مقابله بانک مرکزی مقابل قماربازی، زمان اجاره کارت‌ها بیشتر بود به گونه‌ای ممکن بود تا یک ماه این کارت‌ها فعال باشند اما با شروع اقدامات این زمان به شدت پایین آمد و مبلغ اجاره این کارت‌ها نیز افزایش یافت که هزینه قماربازان برای استفاده از کارت‌های اجاره‌ای بالا رفت. همچنین، اقدامات شناسایی و برخورد با کارت‌های اجاره‌ای، میزان مبلغی که وارد این کارت‌ها می‌شد نیز کاهش پیدا کرد که در حال حاضر این مبلغ ۲۰ درصد مبلغ‌های قبلی است.
وی افزود: بنا به اعلام نهادهای ناظر خارج از بانک مرکزی، حدود ۶۰ درصد شبکه قماربازان کم شده است که پیش‌ بینی من این است که روند کاهشی به شدت ادامه خواهد داشت. 
معاون بانک مرکزی با بیان اینکه فاصله کشف و اقدام درباره قماربازان به سه ساعت کاهش پیدا کرده است، گفت: هم آمار شناسایی و استفاده از درگاه‌های پرداخت فعال در حوزه قمار کاهش پیدا کرده است و تاکنون ۱۱ هزار درگاه شناسایی و مسدود شده است. 
وی گفت: عمل مجرمانه قمار و شرط‌بندی سایبری را نباید رفتاری شخصی و متکی به افراد مجرم دانست. این عمل مجرمانه بر اساس بررسی‌های و تحقیقات عمیق و گسترده همکاران من در بانک مرکزی متکی به اکوسیستم پیچیده‌ای است که ارتکاب به آن را برای داوطلبان قمار و شرط‌بندی در فضای سایبری، تسهیل و تسریع کرده است. دقیقاً به همین خاطر نیز از مدت‌ها قبل در بانک مرکزی به این نتیجه رسیدیم که برای مقابله با این پدیده نیازمند اقداماتی همه‌جانبه در کشور هستیم تا بتوانیم به‌صورت هماهنگ و فرایندی با قمار و شرط‌بندی سایبری مقابله کنیم.

محرمیان افزود: بررسی مدل فرایندی قمار و شرط‌بندی سایبری نشان می‌دهد برای مقابله با آن با در شش حوزه «انتظامی و امنیتی»،«فرهنگی و اجتماعی»،«فناوری ارتباطات و اطلاعات»،«اقتصادی»،«حقوقی و قضایی» و نهایتاً «خدمات بانکی و پرداخت» باید به هماهنگی لازم و دقیق بین دستگاه‌ها و نهادهای مسئول با هر یک از این حوزه‌ها رسید.

معاون بانک مرکزی افزود: بر اساس این دسته‌بندی، اقدامات و هماهنگی‌هایی چه از لحاظ قانونی و مقرراتی و چه از جنبه‌های عملی باید انجام می‌گرفت که خوشبختانه تا حد مطلوبی حاصل شده گرچه برای اثربخشی بیشتر این اقدامات هماهنگ، پیشنهادهایی از سوی بانک مرکزی به نهادهای مسئول ارائه شده است تا نهایتا هزینه این رفتار مجرمانه برای مرتکبان و مسببان افزایش یابد.

وی ادامه داد: ما در بانک مرکزی به‌عنوان مسئول حوزه «خدمات بانکی و پرداخت» در اولین و یکی از مهم‌ترین اقدامات، تلاش کردیم بازیگران اصلی در کسب‌وکار قمار و شرط‌بندی سایبری را شناسایی و دسته‌بندی کنیم. این بازیگران در چهار لایه «استفاده‌کنندگان»،«پشتیبانان شریان‌های مالی»،«پشتیبانان کسب‌وکاری» و «سرشاخه‌ها» دسته‌بندی شده‌اند. لایه اول که همان استفاده‌کنندگان هستند در واقع «قماربازان و اجاره دهندگان ابزارهای بانکی و پرداخت» را شامل می‌شوند. «اجاره‌کنندگان کارت و ارائه‌دهندگان غیرمجاز خدمات پرداخت» نیز در لایه شریان‌های مالی قرار می‌گیرند. در لایه پشتیبانان کسب‌وکاری این «توسعه‌دهندگان تارنماها»،«تبلیغ‌کنندگان» و «گردانندگان تارنماها» هستند که زمینه انجام این عمل مجرمانه را تسهیل می‌کنند تا در نهایت سرشاخه‌ها به‌عنوان ذینفعان اصلی سود ببرند.

محرمیان ادامه داد: بر اساس این مدل از زیست‌بوم قمار و شرط‌بندی سایبری، بانک مرکزی اقدامات خود را در چهار محور و هشت اقدام برنامه‌ریزی کرده است؛ مقابله با قمارخانه‌داران، مقابله با قماربازان، یافتن سرشاخه‌های اصلی و نهایتاً انجام سلسله اقدامات پیشگیرانه برای به دام انداختن کاربران شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی.
وی در تشریح اقدامات انجام‌شده که مستمراً در حال پیگیری است، گفت: رصـد، شناسایی و تحلیـل مستمر شگردهای مورد استفاده در تارنـماهای قمار شرط‌بندی از جمله این اقدامات مبارزه‌ای است که طی آن با روش‌های پرداخت وجوه لازم برای قمار و شرط‌بندی برخورد می‌شود. در دسته پرداخت‌های ریالی روش‌هایی مانند سوءاستفاده از واسطه‌های نرم‌افزاری برنامک‌های پرداخت، کارت به کارت توسط شخص قمارباز، سوءاستفاده از ابزارهای اینترنتی، سوءاستفاده از ابزارهای بانکداری الکترونیکی و.. به کار گرفته می‌شوند که بانک مرکزی برای جلوگیری از این سوءاستفاده‌ها روش‌های متناسب را در پیش‌گرفته است. نکته مهم اینکه با اقدامات بانک مرکزی طی یک سال گذشته استفاده از سه روش از روش‌های مورد اشاره تقریباً به صفر رسیده و تنها راه باقی‌مانده برای انجام این عمل مجرمانه، سوءاستفاده از روش کارت به کارت است که این مسیر هم با توجه به برنامه‌های ما به‌زودی تا حد بسیار زیادی مسدود خواهد شد.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در تشریح اقدام دوم این بانک به ایجاد حلقه‌های مشارکت اشاره کرد و گفت: این حلقه‌ها در سه حوزه «بانکی با مشارکت فعال تمام بانک‌های کشور»،«میان‌بخشی با حضور فعال نهادهایی مانند قوه قضائیه، وزارت اطلاعات،و پلیس فتا» و حلقه «حوزه پرداخت با مشارکت تمام شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت اعم از شرکت‌های پی‌اس‌پی و سایر ارائه‌دهندگان این خدمات» تشکیل شده است.

وی افزود: در این حلقه‌ها اقداماتی از جمله شناسایی روش‌های سوء‌استفاده از ابزارهای بانکی و پرداخت در کسب‌وکارهای غیرمجاز و مجرمانه، شناسایی راه‌حل‌های اثربخش برای مقاوم‌سازی ابزارهای بانکداری و پرداخت الکترونیکی، اشتراک‌گذاری دانش، تجربیات، راه‌حل‌ها، ایجاد سازوکارهای اشتراک‌گذاری اطلاعات، شناسایی قواعد شناسایی تبادلات مشکوک به قمار و شرط‌بندی سایبری و همچنین شناسایی شکاف‌های مقرراتی در شبکه پرداخت کشور به‌منظور مقابله با پدیده قمار و شرط‌بندی انجام‌گرفته و می‌گیرد.

محرمیان در تشریح همکاری‌هایی که میان بانک مرکزی و سایر نهادهای مسئول و مرتبط در مبارزه با قمار و شرط‌بندی سایبری انجام می‌گیرد، گفت: نباید از این واقعیت مهم به‌هیچ‌وجه غافل بود که اکوسیستم عمل مجرمانه قمار و شرط‌بندی سایبری بسیار گسترده و پیچیده است و امکان ندارد بدون طراحی و عملیاتی کردن سازوکارهایی متناسب با این اکوسیستم به مقابله با آن پرداخت. به همین خاطر هم بانک مرکزی تلاش کرده برای انجام مسئولیت‌ خود که تنها ناظر بر قسمت پرداخت‌های مالی این اکوسیستم مجرمانه است، نسبت به سایر لایه‌های فرایندی آن هم اشراف پیدا کند و نتایج حاصل از این اشراف را در اختیار سایر نهادها و دستگاه‌های مسئول هم قرار دهد تا با کمک و همکاری آن‌ها اقدامات متناسب برای مقابله با این پدیده مذموم انجام گیرد.

وی افزود: تسهیم تجربیات و اطلاعات به‌منظور شناسایی شگردهای سوءاستفاده از ابزارهای بانکی و پرداخت، تنظیم فرآیندها و رویه‌های رسیدگی قضایی و انتظامی به مصادیق مرتبط با قمار و شرط‌بندی، ایجاد زیرساخت‌های تسهیل‌کننده جهت رسیدگی بهنگام به عملیات مشکوک به قمار و شرط‌بندی، شناسایی شکاف‌های قانونی بازدارنده در رسیدگی به جرائم مرتبط با حوزه قمار و شرط‌بندی، شناسایی ظرفیت‌های موجود در سایر بخش‌ها و انجام هماهنگی‌های لازم برای به‌کارگیری آن‌ها در راستای مقابله با سوءاستفاده از ابزارهای بانکی از جمله مصادیق این همکاری نزدیک و مستمر است.

وی افزود: همان‌گونه که اشاره کردم بانک مرکزی در مبارزه با قمار و شرط‌بندی سایبری همکاری نزدیک و مستمری با سایر نهادها از جمله قوه قضائیه و پلیس فتا دارد. این همکاری‌ها شامل مواردی مانند شناسایی و ارجاع اجاره دهندگان کارت‌های بانکی به قمارخانه‌های سایبری، شناسایی و ارجاع قماربازان شناسایی‌شده، شناسایی و ارجاع متولیان شناسایی‌شده در لایه‌های مختلف قمار، شناسایی و ارجاع سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی و همچنین رسیدگی به پرونده‌های ارجاع شده از سوی نهادها است.

این مقام مسئول ادامه داد: از دیگر اقدامات بانک مرکزی، رصد هوشمند و مستمر فضای مجازی است که با هدف شناسایی زودهنگام موارد سوءاستفاده از ابزارهای بانکی انجام می‌گیرد. در این اقدام با استفاده از ابزارها و روش‌های شناسایی و خزش هوشمند، سعی می‌شود تارنماهای قمار و شرط‌بندی شناسایی شوند و علاوه بر این شناسایی ابزارهای بانکی و پرداخت مورد سوءاستفاده در این تارنماها در دستور قرار دارد تا در نهایت مسدودسازی ابزار مورد سوءاستفاده با کمک دادستانی کل کشور انجام شود.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در توضیح بخش دیگری از اقدامات این بانک گفت: تدوین و ابلاغ الزامات امنیتی برنامک‌های همراه در حوزه بانکداری و پرداخت الکترونیکی از جمله اقداماتی بوده که در راستای ایجاد سازوکار اعتباربخشی امنیتی به این برنامک‌ها انجام گرفته است. بر مبنای این الزامات در شش حوزه ارزیابی‌های عملکردی و امنیتی انجام می‌گیرد تا مجوز انتشار یک برنامک صادر شود. علاوه بر این مستندات قانونی و مقرراتی لازم نیز در حوزه «نظارت بر الزامات مدیریت مخاطرات تقلب و سوءاستفاده از ابزارهای بانکداری و پرداخت الکترونیکی» و «نظارت بر قواعد شناسایی تبادلات مالی مشکوک سوءاستفاده از خدمت کارت به کارت» در قالب بخشنامه‌های لازم ابلاغ‌شده است.

محرمیان افزود: شناسایی قماربازان از طریق واکاوی هوشمند تبادلات مالی از دیگر اقدامات بانک مرکزی است که طی آن ابتدا قماربازان از طریق مشخصه‌هایی مانند سطح اطمینان حساب مبدأ، سطح اطمینان حساب مقصد و سطح اطمینان تراکنش به‌صورت هوشمند شناسایی می‌شوند. در مرحله دوم قماربازان سایبری بر اساس شاخص‌هایی مانند مجموع مبالغ واریزی به قمارخانه‌ها، تعداد تراکنش‌های واریز به قمارخانه‌ها و تعداد کارت‌های متمایز قمارخانه مقصد واریز وجه سطح‌بندی می‌شوند تا با همکاری مشترک با دادستانی کل کشور در خصوص نحوه اقدام در خصوص هر سطح از قماربازان سایبری اقدام شود.

وی گفت: در لایه بعدی با هماهنگی مقامات قضایی در قالب پیامک و... به افراد دارای فعالیت مشکوک به قماربازی سایبری هشدار و اخطار داده می‌شود و تمهیداتی نیز در دست بررسی است تا رفتارهای مجرمانه و مشکوک در نتایج اعتبارسنجی مشتریان مورد استناد قرار بگیرد.

به گفته محرمیان، «تحلیل شبکه تبادلات مالی مشکوک با هدف شناسایی هوشمند سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی سایبری نیز از دیگر اقدامات بانک مرکزی» است که در قالب آن فهرست سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی سایبری به همراه شواهد در چند مرحله برای دادستانی کل کشور ارسال می‌شود. یافتن تقاطع سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی سایبری با سرشاخه‌های اخلالگر ارزی که از مصادیق جرائم سازمان‌یافته تلقی می‌شود و همچنین همکاری نزدیک شرکت کاشف و بانک مرکزی با معاونت امور فضای مجازی دادستانی کل کشور و دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳۸ (جرائم امنیت اخلاقی) جهت پیگرد سرشاخه‌ها نیز در همین راستا انجام می‌گیرد.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی گفت: نظارت هوشمند و داده محور بر عملکرد ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت در زمینه مقابله با قمار و شرط‌بندی سایبری در کنار سایر اقدامات به‌عنوان مکمل روش‌های مقابله با این عمل مجرمانه در دستور کار جاری قرار دارد. بر این اساس شناسایی و گزارش واسط‌های نرم‌افزاری و خدمات مورد سوءاستفاده با رصد فعال و همه‌جانبه تراکنش‌های قمار و شرط‌بندی سایبری، ارائه گزارش‌های ماهانه در خصوص میزان سوءاستفاده از هر بستر یا ارائه‌دهنده خدمات پرداخت با همکاری بانک‌ها و مؤسسات اعتباری، برگزاری نشست‌های متعدد با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت به‌منظور بررسی و اشتراک‌گذاری راهکارهای مقابله با سوءاستفاده از خدمات پرداخت در قمار و شرط‌بندی سایبری و همچنین شناسایی زودهنگام رویکردهای نوین سوءاستفاده با توجه به اشراف رصدگران بر برندهای مختلف قمار و شرط‌بندی سایبری و ابزارهای جعلی مورد استفاده به‌صورت مستمر انجام می‌گیرد.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar