فارس/ پایگاه تل‌نوف؛ یکی از پشت‌صحنه‌های قدرت هوایی اسرائیل و حلقه‌ای از شبکه پشتیبانی آمریکا در منطقه، سال‌ها بر پایه عمق جغرافیایی و زیرساخت‌های مستحکم خود نقطه‌ای امن تلقی می‌شد؛ اما ورود موشک‌ها و پهپادهای دوربرد ایران به معادله جنگ، این تصور را تغییر داد و نشان داد که حتی مراکز پشتیبان عملیات‌های هوایی نیز به بخشی از میدان نبرد تبدیل شده‌اند.

عملیات «نصر» بامداد ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ با هدف قرار دادن دو پایگاه راهبردی تل‌نوف و نواتیم آغاز شد؛ عملیاتی که سپاه پاسداران آن را پاسخی به حمله موشکی رژیم صهیونیستی به چند سایت راداری در خاک ایران اعلام کرد.

روابط عمومی سپاه در اطلاعیه نخست این عملیات اعلام کرد که رزمندگان نیروی هوافضای سپاه با رمز «یا حیدر کرار» و به یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه، مراکز مهم دو پایگاه هوایی راهبردی نواتیم و تل‌نوف را هدف قرار داده‌اند. در این اطلاعیه، «سرعت پاسخ به تجاوزات» و «گستردگی بانک اهداف» از ویژگی‌های اصلی عملیات عنوان شده است.

هدف قرار گرفتن هم‌زمان این دو پایگاه از منظر نظامی معنادار است. نواتیم محل استقرار جنگنده‌های نسل پنجم F-35I «آدیر» به شمار می‌رود و تل‌نوف یکی از مهم‌ترین مراکز پشتیبانی عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل است؛ پایگاهی که نقش محوری در تعمیر و نگهداری، پشتیبانی لجستیکی، عملیات بالگردی، آموزش و آماده‌سازی مأموریت‌های دوربرد دارد.تل‌نوف همچنین در سال‌های اخیر به یکی از کانون‌های همکاری عملیاتی آمریکا و اسرائیل تبدیل شده است. انتشار تصاویر متن‌باز از استقرار هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی KC-46A Pegasus در این پایگاه، هم‌زمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای، نشان‌دهنده نقش آن در پشتیبانی از عملیات‌های هوایی و مأموریت‌های مشترک دوربرد است.

از این رو، قرار گرفتن تل‌نوف در فهرست اهداف عملیات «نصر» تنها هدف قرار دادن یک پایگاه هوایی نبود، بلکه یکی از مهم‌ترین گره‌های پشتیبانی و تداوم عملیات هوایی رژیم صهیونیستی را نشانه گرفت.اما تل‌نوف چه جایگاهی در ساختار نیروی هوایی اسرائیل دارد و چه قابلیت‌هایی را در اختیار این رژیم قرار می‌دهد؟

شناسنامه فنی و موقعیت راهبردی پایگاه هوایی تل‌نوفپایگاه هوایی تل‌نوف (Tel Nof Airbase) که در ساختار نیروی هوایی اسرائیل با عنوان پایگاه هوایی شماره ۸ شناخته می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین پایگاه‌های این نیرو است. این پایگاه در جنوب شهر رِخووت و حدود ۲۵ تا ۳۰ کیلومتری جنوب تل‌آویو قرار دارد و به دلیل موقعیت مرکزی خود، امکان دسترسی سریع به جبهه‌های مختلف عملیاتی و ارتباط مناسب با شبکه حمل‌ونقل، مراکز فرماندهی و زیرساخت‌های صنعتی اسرائیل را فراهم می‌کند.برخلاف پایگاه‌های نزدیک به مرز که بیشتر برای واکنش فوری طراحی شده‌اند، تل‌نوف به دلیل قرار گرفتن در عمق سرزمینی، نقش مهمی در حفظ تداوم عملیات، پشتیبانی رزمی و افزایش انعطاف عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل دارد. این پایگاه یک تأسیسات چندمنظوره با قابلیت پشتیبانی از عملیات بالگردی، ترابری هوایی، تعمیر و نگهداری هواگردها، عملیات ویژه، آموزش و پشتیبانی لجستیکی است.

زیرساخت‌های تل‌نوف شامل باندهای پروازی، مسیرهای تاکسی‌وی، رمپ‌های عملیاتی، مناطق آماده‌سازی هواگرد و مجموعه‌های تعمیر و نگهداری است که امکان پشتیبانی هم‌زمان از انواع هواگردها، از بالگردهای تاکتیکی تا هواپیماهای ترابری را فراهم می‌کند. همچنین؛ وجود آشیانه‌های مستحکم، فضاهای محافظت‌شده نگهداری هواگرد، مناطق پراکنده‌سازی تجهیزات و سامانه‌های پشتیبانی اضطراری، با هدف افزایش توان بقا در شرایط حملات موشکی و هوایی طراحی شده است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تل‌نوف، برخورداری از ظرفیت‌های گسترده تعمیراتی و فنی است. این پایگاه با دارا بودن بخش‌های تعمیرات دوره‌ای، پشتیبانی فنی، تأمین قطعات و آماده‌سازی مجدد هواگردها، نقش یک مرکز پشتیبان رزمی را در ساختار نیروی هوایی اسرائیل ایفا می‌کند؛ چرا که در جنگ‌های مدرن، سرعت بازگرداندن هواگردها به چرخه عملیات، عاملی تعیین‌کننده در حفظ توان رزمی است.از منظر راهبردی، تل‌نوف تنها یک فرودگاه نظامی نیست، بلکه یکی از گره‌های مهم شبکه هوایی اسرائیل محسوب می‌شود؛ پایگاهی که نقش اصلی آن در حفظ آمادگی، پشتیبانی عملیاتی و استمرار توان هوایی این رژیم تعریف شده است.

تل‌نوف؛ از فرودگاه بریتانیا تا ستون تاریخی نیروی هوایی اسرائیل

تاریخچه پایگاه هوایی تل‌نوف به دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بازمی‌گردد. نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) در دهه ۱۹۳۰ این پایگاه را با نام «عِقرون» (Aqir) ایجاد کرد؛ فرودگاهی که به دلیل موقعیت مرکزی و نزدیکی به مسیرهای ارتباطی، به یکی از مراکز مهم فعالیت‌های هوایی بریتانیا در منطقه تبدیل شد. در دوران جنگ جهانی دوم نیز از این پایگاه برای پشتیبانی هوایی، انتقال نیرو و مأموریت‌های منطقه‌ای استفاده می‌شد.پس از پایان قیمومت بریتانیا و تشکیل اسرائیل در سال ۱۹۴۸، تل‌نوف به کنترل نیروی هوایی این رژیم درآمد و به یکی از نخستین پایگاه‌های اصلی در شکل‌گیری ساختار هوایی اسرائیل تبدیل شد. این پایگاه در دهه‌های نخست، علاوه بر استقرار یگان‌های هوایی، در آموزش نیروها و توسعه توان فنی و عملیاتی نیروی هوایی نقش داشت.

هم‌زمان با گسترش توان هوایی اسرائیل، تل‌نوف نیز توسعه یافت و به یکی از مراکز مهم شبکه عملیاتی این نیرو تبدیل شد. در جنگ‌های ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳، این پایگاه بخشی از سامانه هوایی اسرائیل برای حفظ آمادگی، پشتیبانی از عملیات‌ها و تداوم فعالیت‌های پروازی بود. تجربه جنگ یوم‌کیپور نیز موجب شد اسرائیل توجه بیشتری به افزایش حفاظت، تاب‌آوری و ظرفیت‌های پشتیبانی پایگاه‌های هوایی، از جمله تل‌نوف، داشته باشد.

در دهه‌های بعد، با تغییر ماهیت درگیری‌ها، نقش تل‌نوف بیشتر به سمت پشتیبانی عملیات‌های ویژه، جابه‌جایی نیرو، عملیات بالگردی و حفظ چرخه رزمی نیروی هوایی سوق پیدا کرد. در عملیات‌های منطقه‌ای اسرائیل در لبنان، سوریه و غزه نیز اهمیت پایگاه‌هایی با توان پشتیبانی و حفظ آمادگی عملیاتی بیش از گذشته آشکار شد.امروز تل‌نوف پس از نزدیک به یک قرن فعالیت، از یک فرودگاه نظامی دوران بریتانیا به یکی از مراکز مهم معماری قدرت هوایی اسرائیل تبدیل شده است. اهمیت این پایگاه نه صرفاً به‌عنوان محل استقرار هواگردها، بلکه به دلیل نقشی است که در حفظ تداوم عملیات، پشتیبانی یگان‌ها و افزایش توان رزمی نیروی هوایی این رژیم ایفا می‌کند.

زیرساخت‌های تل‌نوف؛ معماری یک پایگاه برای حفظ توان هوایی

در جنگ‌های مدرن، ارزش یک پایگاه هوایی تنها به تعداد هواگردهای مستقر در آن محدود نمی‌شود؛ بلکه مجموعه زیرساخت‌های پروازی، فنی، لجستیکی و حفاظتی تعیین می‌کند یک پایگاه تا چه اندازه می‌تواند در شرایط جنگی به فعالیت خود ادامه دهد. تل‌نوف نیز طی دهه‌ها با توسعه این زیرساخت‌ها، به یکی از مراکز اصلی پشتیبانی چرخه عملیات هوایی اسرائیل تبدیل شده است.شبکه پروازی و مناطق عملیاتیتل‌نوف دارای مجموعه‌ای از زیرساخت‌های پروازی شامل باندهای برخاست و فرود، مسیرهای تاکسی‌وی، رمپ‌های عملیاتی، مناطق پارک و محوطه‌های آماده‌سازی هواگرد است. این ساختار امکان جابه‌جایی سریع هواگردها میان محل استقرار و خط پرواز و پشتیبانی از انواع هواگردهای نظامی، از بالگردها تا هواپیماهای ترابری، را فراهم می‌کند.در شرایط جنگی، سرعت انتقال هواگرد به خط پرواز، بازگشت پس از مأموریت و آماده‌سازی مجدد آن، یکی از عوامل تعیین‌کننده در حفظ نرخ عملیات هوایی است.

حفاظت از هواگردها و افزایش بقا

یکی از ویژگی‌های مهم پایگاه‌های هوایی اسرائیل، طراحی زیرساخت‌هایی برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر حملات موشکی و هوایی است. تل‌نوف نیز دارای آشیانه‌های مستحکم، فضاهای محافظت‌شده نگهداری هواگرد و مناطق پشتیبانی فنی حفاظت‌شده است.این ساختارها با هدف جلوگیری از نابودی گسترده تجهیزات روی زمین و حفظ بخشی از توان عملیاتی پایگاه در شرایط حمله ایجاد شده‌اند؛ زیرا در نبردهای هوایی، هواگردهای مستقر روی زمین پیش از آغاز مأموریت یکی از اهداف حساس محسوب می‌شوند.مراکز تعمیر و نگهداری؛ پشتوانه تداوم عملیاتتوان یک نیروی هوایی تنها به تعداد هواگردها وابسته نیست، بلکه به توان بازگرداندن سریع آنها به چرخه عملیات نیز بستگی دارد. تل‌نوف به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های تعمیر و نگهداری، بخشی از چرخه حفظ توان رزمی نیروی هوایی اسرائیل را تشکیل می‌دهد.تعمیرات دوره‌ای، بررسی سامانه‌های پروازی، نگهداری تجهیزات الکترونیکی، تأمین قطعات و آماده‌سازی دوباره هواگردها از جمله فرآیندهایی است که امکان استمرار عملیات را فراهم می‌کند.

سوخت، مهمات و پشتیبانی لجستیکی

تداوم عملیات هوایی نیازمند زنجیره پایدار سوخت و تسلیحات است. به همین دلیل، پایگاه‌های بزرگ هوایی دارای زیرساخت‌های ذخیره، انتقال و آماده‌سازی هستند.در تل‌نوف نیز سامانه‌های پشتیبانی سوخت، انبارهای تسلیحاتی و مراکز آماده‌سازی مهمات بخشی از چرخه لجستیکی پایگاه را تشکیل می‌دهند و نقش مهمی در افزایش سرعت بازگشت هواگردها به مأموریت‌های بعدی دارند.فرماندهی و ارتباطات عملیاتیتل‌نوف علاوه بر زیرساخت‌های فیزیکی، بخشی از شبکه فرماندهی و کنترل نیروی هوایی اسرائیل است. ارتباط میان یگان‌های پروازی، مراکز فرماندهی، واحدهای فنی و بخش‌های لجستیکی، امکان مدیریت سریع‌تر مأموریت‌ها و هماهنگی عملیات‌های پیچیده را فراهم می‌کند.ترکیب این زیرساخت‌ها باعث شده تل‌نوف فراتر از یک محل استقرار هواگرد عمل کند و به یک مرکز حفظ، بازتولید و استمرار توان هوایی در ساختار نیروی هوایی اسرائیل تبدیل شود.

یگان‌های مستقر در تل‌نوف؛ از بالگردهای سنگین تا پشتیبانی عملیات ویژه

اهمیت تل‌نوف تنها به زیرساخت‌های آن بازنمی‌گردد؛ نوع یگان‌های فعال در این پایگاه نیز جایگاه آن را در ساختار نیروی هوایی اسرائیل مشخص می‌کند. برخلاف پایگاه‌هایی مانند نواتیم که بیشتر با جنگنده‌های تهاجمی شناخته می‌شوند، تل‌نوف مجموعه‌ای از توانمندی‌های بالگردی، ترابری، عملیات ویژه و فنی را در خود جای داده است.بالگردهای سنگین؛ توان انتقال و عملیات ویژهیکی از مهم‌ترین قابلیت‌های مرتبط با تل‌نوف، یگان‌های بالگرد سنگین مجهز به CH-53 «یاسور» است. این بالگردها برای مأموریت‌هایی مانند انتقال نیروهای ویژه، جابه‌جایی تجهیزات سنگین، هلی‌برن، تخلیه مجروحان و جست‌وجو و نجات رزمی (CSAR) به کار گرفته می‌شوند.توان حمل بار و برد عملیاتی این بالگردها، آنها را به یکی از ابزارهای مهم نیروی هوایی اسرائیل برای مأموریت‌های پیچیده و پشتیبانی از عملیات‌های ویژه تبدیل کرده است.

بالگردهای تهاجمی؛ پشتیبانی از میدان نبردتل‌نوف همچنین با یگان‌های بالگرد تهاجمی مجهز به AH-64 Apache در ارتباط است. این بالگردها برای پشتیبانی نزدیک از نیروهای زمینی، مقابله با اهداف زرهی، اسکورت بالگردهای ترابری و واکنش سریع در میدان نبرد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قابلیت ماندگاری در منطقه عملیات و واکنش سریع به تغییرات صحنه نبرد، از مهم‌ترین ویژگی‌های این سامانه‌ها محسوب می‌شود.

ناوگان ترابری؛ انتقال نیرو و تجهیزات

بخش دیگری از مأموریت‌های تل‌نوف به توان ترابری هوایی مربوط می‌شود. هواپیماهای ترابری مانند C-130J Super Hercules در مأموریت‌هایی از جمله انتقال نیرو، جابه‌جایی تجهیزات، حمل محموله‌های نظامی، پشتیبانی عملیات ویژه و ایجاد پل هوایی در شرایط بحران نقش دارند.وجود این توانایی در یک پایگاه مرکزی، امکان جابه‌جایی سریع نیرو و تجهیزات میان مناطق مختلف را افزایش می‌دهد.یگان‌های فنی و تعمیراتی؛ حفظ آمادگی هواگردهادر کنار یگان‌های پروازی، بخش مهمی از توان تل‌نوف به واحدهای فنی و تعمیراتی اختصاص دارد. این نیروها مسئول بررسی وضعیت هواگردها، تعمیر سامانه‌های پیچیده، مدیریت قطعات یدکی و آماده‌سازی مجدد هواگردها برای مأموریت‌های بعدی هستند.در عملیات‌های طولانی، سرعت بازگرداندن هواگردها به چرخه پرواز، یکی از عوامل تعیین‌کننده در حفظ توان عملیاتی محسوب می‌شود.

پشتیبانی عملیات ویژه و جایگاه تل‌نوف

ترکیب یگان‌های فعال در تل‌نوف نشان می‌دهد این پایگاه بخشی از لایه پشتیبانی و انعطاف عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل را تشکیل می‌دهد؛ جایی که توان بالگردی، ترابری، فنی و عملیات ویژه در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.به همین دلیل، نقش تل‌نوف در معماری قدرت هوایی اسرائیل بیشتر بر حفظ ظرفیت عملیاتی، جابه‌جایی نیرو و پشتیبانی از مأموریت‌های پیچیده استوار است.

تل‌نوف در میدان جنگ؛ از شکل‌گیری نیروی هوایی اسرائیل تا عملیات‌های منطقه‌ایتاریخچه عملیاتی تل‌نوف نشان می‌دهد این پایگاه طی نزدیک به یک قرن، هم‌زمان با تحول نیروی هوایی اسرائیل، از یک فرودگاه نظامی دوران بریتانیا به یکی از مراکز مهم عملیاتی این نیرو تبدیل شده است. نقش تل‌نوف در جنگ‌ها بیشتر در حفظ چرخه عملیات، پشتیبانی یگان‌ها و تأمین ظرفیت استمرار نبرد هوایی تعریف شده است.جنگ ۱۹۴۸؛ آغاز نقش تل‌نوف در نیروی هوایی اسرائیلپس از پایان قیمومت بریتانیا و تشکیل اسرائیل، پایگاه عِقرون (Aqir) به کنترل نیروی هوایی این رژیم درآمد و به یکی از نخستین مراکز توسعه توان هوایی آن تبدیل شد.در سال‌های ابتدایی، تل‌نوف در سازمان‌دهی یگان‌های هوایی، آموزش نیروهای پروازی و فنی و ایجاد ظرفیت‌های اولیه نگهداری هواگردها نقش داشت؛ دوره‌ای که نیروی هوایی اسرائیل در حال شکل‌گیری ساختار مستقل خود بود.جنگ ۱۹۶۷؛ ورود به دوره عملیات‌های گسترده هواییدر جنگ شش‌روزه سال ۱۹۶۷، برتری هوایی به یکی از عوامل اصلی موفقیت نظامی اسرائیل تبدیل شد. تجربه این جنگ نشان داد که توان هوایی تنها به هواگردهای رزمی وابسته نیست، بلکه شبکه‌ای از پایگاه‌ها، مراکز فرماندهی و پشتیبانی زمینی برای حفظ سرعت عملیات ضروری است.تل‌نوف در این دوره به‌عنوان یکی از اجزای شبکه هوایی اسرائیل، در حفظ آمادگی و پشتیبانی از چرخه پروازی این نیرو نقش داشت.

جنگ یوم‌کیپور ۱۹۷۳؛ آزمون توان پشتیبانی هواییجنگ اکتبر ۱۹۷۳ یکی از مهم‌ترین آزمون‌های نیروی هوایی اسرائیل بود. در یک جنگ فرسایشی، توان بازگرداندن سریع هواگردها به چرخه عملیات، تأمین قطعات و حفظ نرخ پروازهای عملیاتی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرد.تجربه این جنگ باعث شد اسرائیل توجه بیشتری به افزایش مقاومت پایگاه‌ها، توسعه ظرفیت‌های فنی و تقویت زیرساخت‌های پشتیبانی هوایی معطوف کند.عملیات‌های لبنان؛ گسترش نقش بالگردی و ترابریبا ورود اسرائیل به عملیات‌های نظامی در لبنان، نقش یگان‌های بالگردی، ترابری و عملیات ویژه پررنگ‌تر شد. در این دوره، توان انتقال نیرو، جابه‌جایی تجهیزات، تخلیه مجروحان و پشتیبانی از یگان‌های ویژه به بخش مهمی از مأموریت‌های هوایی تبدیل شد.تل‌نوف به دلیل ارتباط با این حوزه‌ها، در ساختار عملیاتی جدید نیروی هوایی اسرائیل اهمیت بیشتری پیدا کرد.

تل‌نوف و عملیات‌های مرتبط با ایرانبا افزایش تمرکز راهبردی اسرائیل بر ایران، جایگاه پایگاه‌هایی مانند تل‌نوف در ساختار عملیات‌های دوربرد اهمیت بیشتری پیدا کرده است. مأموریت‌هایی که به فاصله‌های طولانی، زمان پروازی بالا و هماهنگی میان چندین بخش نیاز دارند، تنها به جنگنده‌های رزمی وابسته نیستند و به شبکه‌ای از پشتیبانی فنی، لجستیکی و عملیاتی نیاز دارند.در این چارچوب، تل‌نوف به‌عنوان یکی از مراکز مهم بالگردی، ترابری، تعمیراتی و پشتیبانی نیروی هوایی اسرائیل، بخشی از زیرساختی محسوب می‌شود که امکان حفظ آمادگی برای عملیات‌های پیچیده منطقه‌ای را فراهم می‌کند.

در عملیات‌های اسرائیل علیه اهداف مرتبط با ایران در سال‌های اخیر، از جمله حملات هوایی در سوریه و سناریوهای مرتبط با رویارویی مستقیم تهران و تل‌آویو، نقش پایگاه‌های پشتیبان مانند تل‌نوف در آماده‌سازی هواگردها، حفظ چرخه عملیاتی و پشتیبانی از یگان‌های درگیر اهمیت داشته است.به همین دلیل، اهمیت تل‌نوف در مواجهه با ایران بیشتر در نقش آن به‌عنوان یک گره پشتیبانی و استمرار عملیات تعریف می‌شود؛ پایگاهی که می‌تواند در کنار مراکز جنگنده‌محور، بخشی از زنجیره لازم برای اجرای مأموریت‌های دوربرد را فراهم کند.

عملیات‌های منطقه‌ای و جنگ‌های جدیددر دهه‌های اخیر، با افزایش عملیات‌های هوایی اسرائیل در منطقه، به‌ویژه در سوریه و غزه، نقش پایگاه‌هایی با قابلیت پشتیبانی و حفظ آمادگی عملیاتی برجسته‌تر شد.در نبردهای جدید، اجرای هر عملیات هوایی نیازمند زنجیره‌ای از اقدامات شامل آماده‌سازی هواگرد، انتقال تجهیزات، پشتیبانی فنی و مدیریت چرخه پرواز است؛ ظرفیتی که تل‌نوف بخشی از آن را در ساختار نیروی هوایی اسرائیل تأمین می‌کند.تل‌نوف و سناریوهای دوربردبا افزایش تمرکز اسرائیل بر عملیات‌های دوربرد، اهمیت پایگاه‌هایی که توان حفظ آمادگی و پشتیبانی مستمر دارند، افزایش یافته است. مأموریت‌های دوربرد تنها به هواگردهای رزمی وابسته نیستند و به مجموعه‌ای از قابلیت‌های پشتیبانی، فرماندهی، تعمیرات و لجستیک نیاز دارند.در این چارچوب، تل‌نوف به‌عنوان یکی از مراکز حفظ توان عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل، بخشی از زنجیره‌ای محسوب می‌شود که امکان استمرار عملیات‌های هوایی این رژیم را فراهم می‌کند.

تل‌نوف و عملیات‌های دوربرد؛ حلقه پشتیبان در معماری قدرت هوایی اسرائیلدر سناریوی درگیری گسترده میان ایران و اسرائیل، موفقیت یک عملیات هوایی تنها به اجرای موج نخست حملات وابسته نیست، بلکه توان حفظ عملیات در روزها و هفته‌های بعد اهمیت تعیین‌کننده دارد. مأموریت‌های دوربرد به مجموعه‌ای از قابلیت‌ها شامل هواگردهای رزمی، اطلاعات و شناسایی، سوخت‌رسانی، تعمیرات، فرماندهی و کنترل و پشتیبانی اضطراری نیاز دارند.در این میان، تل‌نوف به دلیل ماهیت مأموریتی خود بیشتر در نقش یک پایگاه پشتیبان در ساختار نیروی هوایی اسرائیل اهمیت پیدا می‌کند؛ پایگاهی که وظیفه آن آماده‌سازی هواگردها، حفظ چرخه تعمیر و نگهداری، پشتیبانی یگان‌ها و کمک به استمرار عملیات‌های پیچیده است.تل‌نوف در زنجیره عملیات‌های دوربردفاصله جغرافیایی میان ایران و اسرائیل باعث شده هرگونه عملیات هوایی دوربرد نیازمند مدیریت دقیق سوخت، مسیر پروازی، ظرفیت تسلیحاتی و پشتیبانی اضطراری باشد. در چنین مأموریت‌هایی، پایگاه‌هایی مانند تل‌نوف اگرچه الزاماً مبدأ اجرای حمله نیستند، اما بخشی از زنجیره‌ای محسوب می‌شوند که امکان تداوم و تکرار عملیات را فراهم می‌کند.نقش این پایگاه بیشتر در حوزه‌هایی مانند آماده‌سازی هواگردها، تعمیر و بازگرداندن سریع آنها به چرخه پرواز، انتقال تجهیزات و پشتیبانی از مأموریت‌های ویژه تعریف می‌شود؛ عواملی که در یک نبرد طولانی می‌توانند بر توان ادامه عملیات اثرگذار باشند.

سوخت‌رسان‌های آمریکایی و افزایش برد عملیاتییکی از عوامل کلیدی در عملیات‌های برد بلند، توان سوخت‌رسانی هوایی است. هواپیماهای سوخت‌رسان با افزایش برد، زمان ماندگاری و انعطاف‌پذیری جنگنده‌ها، نقش مهمی در عملیات‌های طولانی ایفا می‌کنند.در سال‌های اخیر، هواپیماهای سوخت‌رسان نیروی هوایی آمریکا از جمله KC-46A Pegasus و KC-135 Stratotanker در رزمایش‌ها و استقرارهای منطقه‌ای حضور داشته‌اند و بخشی از ظرفیت پشتیبانی هوایی آمریکا برای افزایش توان عملیاتی نیروهای این کشور و متحدانش محسوب می‌شوند.

تل‌نوف در چارچوب همکاری آمریکا و اسرائیلهمکاری نظامی آمریکا و اسرائیل پس از انتقال اسرائیل از حوزه مسئولیت فرماندهی اروپایی آمریکا (EUCOM) به فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) در سال ۲۰۲۱، وارد مرحله هماهنگ‌تری شد.این تغییر به معنای تبدیل پایگاه‌های اسرائیل به پایگاه‌های آمریکایی نیست، بلکه چارچوب همکاری دو طرف را در حوزه‌هایی مانند رزمایش‌های مشترک هوایی، تبادل اطلاعات، فرماندهی و کنترل، دفاع هوایی و هماهنگی میان یگان‌ها افزایش داده است.رزمایش‌هایی مانند Juniper Oak نمونه‌ای از این همکاری‌ها هستند که برای تمرین عملیات‌های پیچیده و افزایش هماهنگی میان نیروهای آمریکایی و اسرائیلی برگزار شده‌اند.

تل‌نوف و آمریکا؛ از همکاری هوایی تا شبکه پشتیبانی منطقه‌ای

اهمیت تل‌نوف در سال‌های اخیر تنها به ساختار داخلی نیروی هوایی اسرائیل محدود نمانده و در چارچوب همکاری راهبردی واشنگتن و تل‌آویو نیز قابل بررسی است. با انتقال اسرائیل به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، هماهنگی میان دو طرف در حوزه‌های مختلف نظامی، به‌ویژه رزمایش‌های هوایی، فرماندهی و کنترل، اطلاعات و پشتیبانی عملیاتی افزایش یافت.اگرچه تل‌نوف یک پایگاه آمریکایی نیست و تحت مالکیت نیروی هوایی اسرائیل قرار دارد، اما بخشی از محیط عملیاتی مشترک آمریکا و اسرائیل در منطقه محسوب می‌شود؛ محیطی که در آن ظرفیت‌هایی مانند هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی، سامانه‌های اطلاعاتی و شبکه‌های پشتیبانی منطقه‌ای، امکان اجرای عملیات‌های پیچیده‌تر را فراهم می‌کنند.در این چارچوب، ارزش تل‌نوف فقط به یگان‌های مستقر در آن محدود نمی‌شود؛ بلکه به نقشی بازمی‌گردد که چنین پایگاه‌هایی در حفظ تداوم عملیات هوایی متحدان آمریکا در منطقه ایفا می‌کنند.

تل‌نوف؛ پایگاه حمله یا گره پشتیبانی؟در تحلیل نظامی باید میان «پایگاه اجرای مستقیم حمله» و «پایگاه پشتیبان عملیات» تفاوت قائل شد. اطلاعات عمومی، تل‌نوف را بیشتر به‌عنوان مرکزی برای پشتیبانی، تعمیرات، ترابری و عملیات بالگردی معرفی می‌کند، نه اینکه به‌طور مستقل مبدأ تمامی حملات دوربرد اسرائیل علیه ایران باشد.با این حال، اهمیت این پایگاه در آن است که بخشی از زیرساخت حفظ توان هوایی اسرائیل را تشکیل می‌دهد؛ زیرساختی که امکان آماده‌سازی، بازگشت سریع هواگردها به چرخه عملیات و استمرار مأموریت‌های پیچیده را فراهم می‌کند.از این منظر، قرار گرفتن نام تل‌نوف در اطلاعیه عملیات «نصر» را می‌توان در چارچوب هدف قرار دادن یکی از گره‌های مهم پشتیبانی در شبکه هوایی اسرائیل تحلیل کرد.

تل‌نوف در فهرست اهداف عملیات‌های انتقامی ایران علیه اسرائیل

در سال‌های اخیر، پایگاه‌های نظامی و هوایی اسرائیل به یکی از محورهای اصلی تقابل مستقیم ایران و این رژیم تبدیل شده‌اند. دلیل این موضوع آن است که در جنگ‌های مدرن، زیرساخت‌های هوایی تنها محل استقرار هواگردها نیستند، بلکه بخشی از شبکه فرماندهی، پشتیبانی، اطلاعات، تعمیرات و اجرای عملیات به شمار می‌روند.در عملیات‌های موسوم به «وعده صادق» که ایران در پاسخ به اقدامات نظامی اسرائیل انجام داد، پایگاه‌ها و مراکز مرتبط با توان هوایی این رژیم در میان اهداف اعلام‌شده قرار گرفتند. در نخستین عملیات «وعده صادق» در فروردین ۱۴۰۳، پایگاه‌های هوایی نواتیم و رامون در میان اهداف اعلام‌شده قرار داشتند؛ موضوعی که اهمیت مراکز هوایی در محاسبات عملیاتی دو طرف را نشان داد.

در مراحل بعدی این تقابل نیز، تمرکز بر زیرساخت‌های نظامی اسرائیل ادامه یافت و اهدافی مرتبط با توان موشکی، اطلاعاتی، فرماندهی و پشتیبانی مورد توجه قرار گرفتند. این روند نشان می‌دهد که در نگاه عملیاتی، هدف قرار دادن یک نیروی هوایی تنها به دنبال انهدام جنگنده‌ها نیست، بلکه کاهش توان استمرار عملیات نیز اهمیت دارد.در همین چارچوب، قرار گرفتن نام تل‌نوف در کنار نواتیم در عملیات «نصر» قابل توجه است؛ زیرا این دو پایگاه دو نقش متفاوت در معماری قدرت هوایی اسرائیل دارند. نواتیم نماد توان ضربتی و جنگنده‌های پیشرفته است، در حالی که تل‌نوف بخشی از شبکه پشتیبانی، تعمیراتی، بالگردی و ترابری این نیرو را تشکیل می‌دهد.به این ترتیب، انتخاب تل‌نوف را می‌توان در امتداد رویکردی تحلیل کرد که هدف آن فشار بر لایه‌های مختلف قدرت هوایی اسرائیل است؛ از مراکز اجرای حمله تا زیرساخت‌هایی که امکان ادامه و تداوم عملیات را فراهم می‌کنند.

چرا تل‌نوف یک هدف با ارزش عملیاتی است؟در جنگ‌های هوایی مدرن، اهمیت یک پایگاه تنها به تعداد هواگردهای مستقر در آن وابسته نیست، بلکه توان آن در حفظ چرخه عملیات، تعمیر و بازگرداندن تجهیزات به خدمت و پشتیبانی از مأموریت‌های بعدی نیز اهمیت دارد.تل‌نوف به دلیل جایگاه خود در ساختار نیروی هوایی اسرائیل، یکی از مراکزی است که نقش آن بیشتر در حفظ توان عملیاتی و استمرار مأموریت‌ها تعریف می‌شود. به همین دلیل، آسیب به چنین پایگاه‌هایی می‌تواند بر سرعت بازسازی و تداوم عملیات هوایی اثرگذار باشد.هدف قرار دادن توان استمرار، نه فقط قدرت ضربتیدر یک نبرد هوایی، کاهش توان دشمن تنها با هدف قرار دادن جنگنده‌ها انجام نمی‌شود؛ بلکه اختلال در فرآیندهایی مانند آماده‌سازی هواگردها، پشتیبانی فنی، تعمیرات و حفظ نرخ پروازهای عملیاتی نیز می‌تواند توان یک نیروی هوایی را کاهش دهد.پایگاه‌هایی مانند تل‌نوف در همین بخش از زنجیره قدرت هوایی اهمیت پیدا می‌کنند؛ زیرا نقش آنها فراهم کردن شرایط لازم برای ادامه عملیات پس از اجرای موج‌های اولیه حمله است.

پیام انتخاب تل‌نوف در عملیات «نصر»بر اساس اطلاعیه سپاه، قرار گرفتن تل‌نوف در کنار نواتیم نشان می‌دهد اهداف اعلام‌شده تنها به مراکز دارای نقش مستقیم رزمی محدود نبوده، بلکه بخشی از شبکه پشتیبان نیروی هوایی اسرائیل نیز مورد توجه قرار گرفته است.در نگاه نظامی، هدف قرار دادن چنین مراکزی می‌تواند با هدف کاهش سرعت بازسازی توان هوایی، افزایش فشار بر سایر پایگاه‌ها و ایجاد اختلال در چرخه عملیاتی انجام شود.تفاوت اصلی تل‌نوف با پایگاه‌هایی مانند نواتیم نیز در همین موضوع است؛ نواتیم بیشتر به‌عنوان یک مرکز ضربتی و محل استقرار جنگنده‌های پیشرفته شناخته می‌شود، در حالی که ارزش تل‌نوف بیشتر در نقش پشتیبان، فنی و عملیاتی آن تعریف می‌شود.از این منظر، تل‌نوف بخشی از زیرساخت حفظ قدرت هوایی اسرائیل است؛ پایگاهی که اهمیت آن نه فقط در هواگردهای موجود در آن، بلکه در توانایی حفظ جریان عملیات هوایی تعریف می‌شود.

هدف قرار دادن یک گره حیاتی در شبکه هوایی اسرائیلدر جنگ‌های هوایی مدرن، هدف قرار دادن یک پایگاه تنها به معنای ضربه به هواگردهای مستقر در آن نیست؛ بلکه می‌تواند با هدف ایجاد اختلال در شبکه‌ای انجام شود که توان رزمی یک نیروی هوایی را حفظ می‌کند.بر همین اساس، اهمیت تل‌نوف در ساختار هوایی اسرائیل نه صرفاً به تجهیزات مستقر در آن، بلکه به جایگاهی بازمی‌گردد که این پایگاه در حفظ تداوم عملیات و پشتیبانی از سایر یگان‌ها دارد.

قرار گرفتن نام تل‌نوف در کنار نواتیم در اطلاعیه آغاز عملیات «نصر»، از منظر نظامی نشان‌دهنده تمرکز بر دو بخش متفاوت از قدرت هوایی اسرائیل است؛ نواتیم به‌عنوان یکی از مراکز توان ضربتی و تل‌نوف به‌عنوان یکی از گره‌های پشتیبان این توان.در یک نبرد طولانی، کاهش توان دشمن تنها با انهدام سامانه‌های رزمی اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه ایجاد اختلال در مراکز پشتیبان نیز می‌تواند بر سرعت بازسازی، آمادگی و استمرار عملیات اثرگذار باشد.از این منظر، تل‌نوف را می‌توان یکی از نقاط حساس در معماری قدرت هوایی اسرائیل دانست؛ پایگاهی که ارزش آن در توان حفظ جریان عملیات تعریف می‌شود. هرچند میزان خسارت و آثار واقعی هر حمله نیازمند داده‌های مستقل و قابل راستی‌آزمایی است، اما جایگاه این پایگاه نشان می‌دهد چرا در کنار مراکز ضربتی، زیرساخت‌های پشتیبان نیز در محاسبات نظامی اهمیت دارند.

ضربات ایران به تل‌نوف؛ از عمق امن هوایی اسرائیل تا میدان آسیب‌پذیرپایگاه هوایی تل‌نوف سال‌ها یکی از نقاط مهم و امن شبکه هوایی اسرائیل به شمار می‌رفت؛ مرکزی که با تکیه بر موقعیت جغرافیایی، زیرساخت‌های فنی، یگان‌های بالگردی و ترابری و نقش پشتیبانی خود، یکی از حلقه‌های حفظ توان عملیاتی نیروی هوایی این رژیم بود.*

اما جنگ ایران و اسرائیل نشان داد که عمق جغرافیایی و استحکامات، دیگر تضمین‌کننده مصونیت پایگاه‌های راهبردی نیست. توسعه توان موشکی و پهپادی ایران، معادله امنیتی پایگاه‌های نظامی در منطقه را تغییر داده است.

بر اساس اعلام سپاه پاسداران، تل‌نوف در عملیات «نصر» در کنار نواتیم هدف قرار گرفت؛ اقدامی که از سوی ایران بخشی از پاسخ به حملات اسرائیل و ضربه به زیرساخت‌های عملیاتی نیروی هوایی این رژیم عنوان شد.

هدف قرار گرفتن تل‌نوف نشان داد در جنگ‌های جدید، تنها مراکز تهاجمی اهمیت ندارند؛ بلکه پایگاه‌های پشتیبان که وظیفه تعمیر، آماده‌سازی و استمرار عملیات را بر عهده دارند نیز به بخش مهمی از میدان نبرد تبدیل شده‌اند.

به این ترتیب، تل‌نوف از یک پایگاه امن در عمق سرزمینی اسرائیل، به یکی از نقاطی تبدیل شد که رقابت راهبردی ایران و اسرائیل در حوزه قدرت هوایی و توان ادامه جنگ در آن بازتاب پیدا می‌کند.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله