جماران/ دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت با انتقاد از تعدد ساختارها و مراکز تصمیم‌گیری در حوزه اطلاع‌رسانی، تأکید کرد که تداوم این موازی‌کاری‌ها مانع چابکی نظام ارتباطی کشور می‌شود و گفت: برای ارتقای سرمایه اجتماعی، باید به جای تصمیم‌گیری‌های پراکنده، با جامعه وارد گفت‌وگو شویم و نظام اطلاع‌رسانی و ارتباطی کشور را اصلاح کنیم.

به گزارش جماران از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاع رسانی دولت در میزگردی که با هدف بررسی رویکردها و چالش‌های اطلاع رسانی و با حضور معاون پیشین وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوازدهم و دبیر شورای اطلاع رسانی دولت سیزدهم برگزار شد، گفت: مسئله اصلی ما در حاکمیت، نوع نگرش به افکارعمومی است و این مسئله برای امروز و دیروز نیست؛ سال‌ها است که نسبت به افکارعمومی رفتار متفاوتی داریم، چه در دولت باشیم و چه در سایر بخش‌های حاکمیتی.

گلزاری با اشاره به انتقادات از حوزه اطلاع رسانی در تمام دولت‌ها گفت: در پایان دولت جناب آقای خاتمی، رهبرشهید انقلاب تأکید کردند که کارهای خود را بیشتر برای مردم توضیح دهید و اقداماتی را که انجام شده است برای مردم تبیین کنید. در دولت بعدی نیز همین مسئله وجود دارد، در دولت آقای دکتر روحانی نیز همین است و در دولت شهید رئیسی نیز رهبر شهید از اطلاع‌رسانی گلایه دارند. در همین دولت نیز باز گلایه می‌شود که چرا با وجود کارهایی که دولت‌ها انجام می‌دهند و زحماتی که می‌کشند، این اقدامات دیده نمی‌شود. این مسئله یک دولت یا دو دولت نیست؛ یک مسئله قدیمی و یک مسئله نگرشی است. در تمام این دهه‌ها نتوانستیم این موضوع را حل کنیم که نسبت ما با افکارعمومی و مردم چیست؛ حاکمیت چگونه می‌خواهد دستاوردهای خود برای مردم و زحماتی را که کشیده است، تبیین کند و کجا باید صدای مردم را بشنود.

وی افزود: در نتیجه همین چالش‌ها و احتمالا باهدف حل این مسائل، آمدند و داخل دولت ساختار جدید وارد کردند اما در عمل مسیر، مسیر سخت و سخت تر شده است. وقتی از اطلاع‌رسانی دولت صحبت می‌کنیم، یعنی چه؟ یعنی شورای اطلاع‌رسانی دولت؟ نخیر اینطور نیست. در همین نهاد ریاست جمهوری، معاونت ارتباطات رئیس جمهور یک ساختار برای خود دارد، معاونت ارتباطات معاون اول یک ساختار دیگر دارد. معاونت مطبوعاتی یک ساختار دیگر و به همین صورت انواع قرارگاه‌ها و اندیشکده‌ها و ... ایجاد شده است.

وی افزود: در خود حاکمیت و در سطح بالادستی نیز همین اتفاق افتاده است. دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی سال‌های سال است که یک نهاد بالادستی است و معاونت ارتباطات آن از زمان دولت سازندگی این ظرفیت را داشته که در حوزه اطلاع‌رسانی، تصمیم‌گیر نهادی باشد؛ اما بعدها انواع نهادهای تصمیم‌گیرنده متفاوت ایجاد می‌شود.

گلزاری در بخش دیگری از اظهارات خود با بیان اینکه اگر برای افزایش سرمایه اجتماعی کاری نکنیم، سرمایه اجتماعی ما مدام کم خواهد شد، گفت: در بعضی مقاطع نیز می‌توانیم کارهایی انجام دهیم که به سرمایه اجتماعی‌مان بیفزاید.

وی افزود: در همه دولت‌ها بحران‌هایی داریم که کاملاً معلوم است سرمایه اجتماعی‌سوزهستند. در همه دولت‌ها این موارد را پیدا می‌کنیم. این موضوع مربوط به یک دولت و دو دولت نیست، زمانی که مجموعه‌ای از حوادث پیش می‌آید، با مردم گفت‌وگو نمی‌کنیم، افکارعمومی را نمی‌شناسیم و بعد فکر می‌کنیم راه‌حل، ایجاد ساختار جدید است و مدام ساختارجدید ایجاد می‌کنیم. مثلا در خود دولت، انواع شوراها تشکیل می‌شود. دوستان همه در دولت سابقه‌شان از من بیشتر است؛ چهار نفر که با هم کار می‌کنند، یک کلونی تشکیل می‌دهند و بعد تصمیم می‌گیرند که شورای دیگری تشکیل ‌شود. این تجربه تلخ را مدام تکرار می‌کنیم و جلو می‌رویم. اینطوری کار پیش نخواهد رفت.

وی با اشاره به اقدام انجام شده ازسوی شورای اطلاع رسانی دولت که با مصوبه هیات وزیران انجام شده است، گفت: از ما خواسته شده تا نظام جامع ارتباطی را یک‌بار بررسی کنیم. تصمیم گرفتیم واقعاً با یک مسیر سه‌گانه، این نظام را بازطراحی کنیم. ما در راستای اجرای این مصوبه هیات وزیران، نظام ارتباطی و اطلاع رسانی در 23 کشور را بررسی کردیم.

وی ادامه داد: 23 کشور را با دسته‌بندی‌های متفاوت بررسی کردیم؛ کشورهایی که نظام سیاسی‌شان به ما نزدیک است، کشورهایی که متفاوت هستند و کشورهای همسایه. چهار یا پنج گروه درست کردیم، نظام ارتباطات دولتی 23 کشور را بررسی و با آن مقایسه کردیم. همچنین با عزیزانی که در ادوار مختلف در حوزه اطلاع‌رسانی مسئولیت داشتند نیز تا آنجا که توانستیم مصاحبه کردیم؛ یعنی یک مطالعه تطبیقی انجام دادیم و مسیر مصاحبه را پیش بردیم. همچنین یک کار دانشگاهی را با اساتید دانشگاه دنبال کردیم و از آنها خواستیم آسیب‌شناسی کنند و بر مبنای اینها بازطراحی انجام دهند. این پژوهش تمام شده، نهایی شده و یک پژوهش عملیاتی است که می‌تواند پیشنهاد و سازوکار داشته باشد و واقعاً می‌شود آن را به بحث گذاشت.

گلزاری تأکید کرد: شاید اصلی‌ترین حرف این باشد که تمام این نهادهای موازی اطلاع‌رسانی را در کشور تجمیع کنیم؛ در خود دولت شروع کنیم و بعد با بخش‌های حاکمیتی پیش برویم. وقتی از ارتباطات دولتی حرف می‌زنید، نمی‌توانید سیاست‌گذاری‌های پراکنده داشته باشید که آدم‌های متعددی بیایند و تصمیم بگیرند و براساس اینکه امروز با یکدیگر خوشایند هستیم یا نیستیم، ساختار جدید بسازیم یا ساختارهایمان را قدرتمند یا ضعیف کنیم.

وی با اشاره به تجربه جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه گفت: جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه به ما نشان داد اتفاقاً جایی در حوزه اطلاع‌رسانی می‌توانیم متفاوت عمل کنیم که نظام ارتباطی چابک داشته باشیم. یعنی افراد به‌سرعت به یکدیگر دسترسی دارند. به جای اینکه 20 جلسه بنشینیم، یک جلسه می‌نشینیم، چون امکان برگزاری جلسات متعدد وجود نداشت و موقعیت آن فراهم نبود و باید در سریع‌ترین زمان ممکن تصمیم می‌گرفتیم.

گلزاری افزود: همه ما یک احساس نیاز و همگرایی بالا داشتیم و با یکدیگر کار کردیم. در همه بخش‌های حاکمیت نتیجه این شد که در حوزه ارتباطی در جنگ، تمام رسانه‌های خارجی تا خود رئیس‌جمهور آمریکا اذعان کردند که ایران در این حوزه موفق‌تر بوده است.

وی ادامه داد: یک‌دفعه می‌بینید برای اولین بار سفارتخانه‌های ما پیام متفاوت تولید می‌کنند. این گفت‌وگوها و این کارها از یک احساس همبستگی، یک احساس همگرایی و یک چابکی به وجود آمده و در اینجا رفتار متفاوتی صورت گرفته است. امیدوارم بتوانیم هم در حوزه نگرشی که می‌شود درباره آن بحث و گفت‌وگو کرد و هم درباره باخت‌هایی که داده‌ایم، تجربه کسب کنیم. نباید بر مبنای همان باخت‌ها باز رفتاری را انجام دهیم که در افکار عمومی باخت بدهیم، سپس از این باخت دوباره ساختار بسازیم و باز هم بی‌نتیجه باشد.امیدوارم واقعاً در حکمرانی جدید، این تجربه‌های دو، سه دهه اخیر ما را به سمتی ببرد که حکمرانی اطلاع‌رسانی را کمی اصلاح کنیم.

گلزاری با اشاره به دو حوزه ارتباطات و اطلاع‌رسانی در دولت گفت: ما دو ستون داریم؛ یک حوزه ارتباطی و یک حوزه اطلاع‌رسانی. حوزه ارتباطی همان چیزی است که به آن ارتباطات دولتی می‌گوییم. بدون ساختار، ارتباطات دولتی مفهومی ندارد. در همه جای دنیا نیز همین‌طور است. اگر ساختار اطلاع‌رسانی آمریکا را بررسی کنید، از سخنگویی تا کاخ سفید، مشخص است ساختار اطلاع‌رسانی آن چیست؛ در بریتانیا، عراق و ترکیه و همه دنیا نیز ارتباطات دولتی یک اصطلاح علمی است، درباره آن بحث می‌شود و روی آن کار می‌شود.

گلزاری ادامه داد: ما خیلی در مورد ارتباطات دولتی به شکل دانشگاهی بحث نکرده‌ایم و مفاهیم دانشگاهی این حوزه را به کشور وارد نکرده‌ایم. بنابراین یک ستون، ارتباط و ارتباطات دولتی است و بال دیگر، حوزه اطلاع‌رسانی است که به نظرم بیشتر وجه رسانه‌ای ماست.

وی با اشاره به وضعیت حوزه ارتباطات دولتی در کشور گفت: در بخش ارتباطات دولتی یا حوزه ارتباطی، یک موضوع، تکثر ساختارها و تکثر بخش‌های تصمیم‌گیری است، اما مسائل متفاوت دیگری نیز وجود دارد. واقعاً وضعیت روابط عمومی‌ها چگونه است؟ آیا یک تصویر کلی از وضعیت روابط عمومی‌ها وجود دارد؟ چه چیزی کنار آن چسبیده است؟ ناکارآمدی. هر وقت کسی می‌خواهد درباره روابط عمومی صحبت کند، در کنارش حتماً عبارت ناکارآمدی را هم می‌گذاریم.

دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت افزود: واقعیت این است که روابط عمومی در ساختار نظام اداری ما ضعیف‌ترین بخش است. براساس آنچه از سازمان اداری و استخدامی برداشت کردم، حدود پنج هزار شغل روابط عمومی داریم و حدود سه هزار نفر در پست‌های مربوط به آن مشغول هستند. بخشی از این سه هزار نفر نیز نیروهای غیرکارشناسی هستند و در حوزه‌هایی غیر از روابط عمومی فعالیت می‌کنند.

وی گفت: در ادارات، روابط عمومی تقریباً به محل تبعید تبدیل شده است؛ یعنی وقتی نمی‌خواهند از کسی در بخش‌های دیگر استفاده کنند، می‌گویند برو در حوزه روابط عمومی کار کن. در نظام پرداخت نیز روابط عمومی جزو ضعیف‌ترین‌ها در همان اداره و سازمان است. در همان بخش‌ها، بخش‌هایی وجود دارند که فوق‌العاده‌های شغلی متفاوتی دارند.

گلزاری ادامه داد: بعد می‌بینید این همان روابط عمومی است که ساعت هشت شب، پنجشنبه یا جمعه، رئیس سازمان به آن زنگ می‌زند، چون گفته‌اند روابط عمومی باید روابط عمومی رئیس باشد؛ باید در لحظه پاسخ دهد و همان لحظه خبری را منتشر یا پیگیری کند یا تلاش کند تا از یک کانال خبری حذف شود، چون علیه سازمان یا رئیس است.

وی با اشاره به وضعیت آموزش روابط عمومی گفت: در این بخش هم یک به‌هم‌ریختگی را مشاهده می‌شود. به مرکز آموزش‌های مدیریت دولتی بروید و آخرین آموزش‌ها را ببینید؛ آموزش‌ها تازه به‌روز شده‌اند، یعنی بعد از 17 سال. در حوزه روابط عمومی ببینم این آموزش‌ها چیست و آیا با این میزان عقب‌افتادگی و با این میزان نگاه رئیس‌محور در بالا، می‌توانیم در این حوزه تحولی ایجاد کنیم؟

دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت افزود: در مقابل، یک بدنه کارشناسی داریم که سال‌هاست حداقل مطالبات را دارد. اگر مدیران مسئول همیشه یکی از مسائلشان کاغذ یا به قول معروف یارانه بوده است، در روابط عمومی مسئله‌شان ازلی و ابدی است؛ می‌گویند ارتقای شغلی ما چه می‌شود؟ ساختار ما ضعیف است.بنابراین این یک مسئله جدی است. اگر می‌خواهیم آن را درست کنیم، باید در ساختار اصلاحات انجام دهیم و نمی‌توانیم بدون اصلاحات، چه کوچک‌سازی در نهادهای تصمیم‌گیر و چه اصلاح این حوزه در بدنه، کار را پیش ببریم.

گلزاری گفت: آقای دکتر پزشکیان معتقدند شبکه ارتباطی دولت باید از مرکز تا مرز و شهر تا روستا کشیده شود و همان چیزی که ما به آن «مرز تا مرکز» می‌گوییم، شکل بگیرد و تلاش می‌کنیم این اتفاق بیفتد.

وی ادامه داد: شما یک شبکه ارتباطی دارید؛ اصلاً حوزه اطلاع‌رسانی و صداوسیما را رها کنید. شما این شبکه را از معلم‌ها و رسانه‌هایی که در آموزش و پرورش هستند، از تهران تا روستا، دارید. همه آنها کانال و ارتباط دارند. همین شبکه را در بهداشت دارید و در بخش‌های مختلف جامعه نیز وجود دارد. این شبکه‌ها به هم پیوسته‌اند، اما پیام واحد، انسجام و آموزش ندارند. واقعاً کار بزرگی در حوزه ارتباطی دولت، یعنی نهضت و آموزش، لازم است.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله