جدیدترین دستاورد موشکی ایران را بیشتر بشناسید

موشک شهيد حاج قاسم با وزن بيش از ۷ تن و طول ۱۱ متر، وزن سرجنگي ۵۰۰ کيلوگرم داراي برد عملياتي ۱۴۰۰ کيلومتر و دقت نقطه زني در حداکثر برد است. اين موشک با سرعت ورود به جو معادل ۱۲ برابر سرعت صوت قادر است از هرگونه سامانه دفاع موشکي عبور کرده و با توجه به دقت بسيار بالا و سرجنگي پرقدرت خود، هدف را نابود مي کند.

مشخصات موشک شهيد حاج قاسم

از ديگر ويژگي‌هاي موشک قاسم به دليل برخورداري از موتور سوخت جامد ترکيبي و قابليت‌هاي تاکتيکي آن، سرعت عمليات آماده سازي و روانه سازني آن بسيار کم بوده و فقط در مدت چند دقيقه قابل شليک خواهد بود. همچنين از نظر تاکتيک پذيري و پلتفرم هيچ سامانه بالستيک مشابه با سامانه موشک شهيد حاج قاسم در جهان وجود ندارد چراکه موشک‌هاي با اين برد همگي عمود پرتاب بوده و وزن بيشتري دارند.

اولين نکته‌اي که در بررسي موشک قاسم با آن مواجه مي‌شويم، اختلاف قطر بدنه (موتور) با سرجنگي است که بدنه از قطر بيشتري به نسبت سرجنگي برخوردار است. برابر اندازه‌گيري‌هايي که به صورت تقريبي صورت گرفته است، قسمت بنده موشک قاسم قطري حدودا ۸۸ سانتي‌متري و سرجنگي آن نيز قطري حدودا ۶۸ سانتي‌متري دارد.

محاسبات بر اساس تصاوير نشان مي‌دهد که موشک قاسم احتمالا حدود ۸۸ سانتي‌متر قطر دارد

مقايسه قطر ۸۸ سانتي‌متري موتور سوخت جامد موشک قاسم با قطر ۱۲۵ سانتي‌متري موشک سجيل و قطر ۶۸ سانتي‌متري موشک ذوالفقار نشان مي‌دهد که نوع جديدي از پيشرانه‌هاي سوخت جامد براي بالستيک‌هاي ايراني توسعه يافته که نخستين بار در اين موشک مورد استفاده قرار گرفته است. به نظر مي‌رسد که مي‌توان استفاده از اين پيشران سوخت جامد جديد را در توليدات آينده موشکي ايران و همچنين استفاده در ماهواره‌برهاي سوخت جامد آينده وزارت دفاع مانند ذوالجناح، محتمل دانست.

اما در مهم‌ترين بخش موشک يعني سرجنگي، با مقايسه تصاوير به نظر مي‌رسد که موشک قاسم از همان سرجنگي موشک ذوالفقار استفاده مي‌کند که بنابر اعلام مسئولين، سرجنگي موشک قاسم ۵۰۰ کيلوگرم وزن دارد. استفاده از بالک در قسمت سرجنگي و همچنين استفاده از يک تراستر (پيشران) در اين قسمت باعث مي‌شود سرجنگي تا لحظه آخر هدايت شود که باعث دقت‌افزايي موشک خواهد شد.

مقايسه سرجنگي موشک ذوالفقار(بالا) و موشک حاج قاسم(پايين)

از ديگر مشخصه‌هاي ظاهري موشک قاسم که با ديدن آن به چشم مي‌خورد، افزايش تعداد بالک‌هاي پايدارساز انتهاي موشک است؛ پيش از اين معمولا در موشک‌هاي بالستيک ايران چه از نوع سوخت مايع و چه جامد، معمولا از ۴ بالک پايدارساز در انتهاي موشک استفاده مي‌شد. به عنوان مثال در موشک‌هايي مانند خانواده فاتح، ذوالفقار و دزفول در قسمت انتهاي موشک، ۴ بالک پايدارساز وجود داشت و همچنين ۴ بالک کوچک ديگر نيز کمي جلوتر از آنها قرار داشت.

بالک‌هاي پايدارساز موشک ذوالفقار

اما در موشک قاسم تعداد بالک‌هاي پايدارساز به ۸ بالک و به صورت زوجي افزايش يافته است.علت افزايش تعداد بالک‌هاي پايدارساز در اين موشک، اختلاف وزن سرجنگي و موتور موشک است؛ در حقيقت به دليل کمتر بودن وزن سرجنگي نسبت به موتور، مرکز ثقل از سرجنگي دورتر است به همين دليل در زمان پرواز موشک نيازمند پايدارسازي بيشتري خواهد بود.

۸ بالک پايدارساز موشک قاسم از نماي نزديک

يکي ديگر از ويژگي‌هاي بارز موشک قاسم سرعت آن هنگام ورود به جو است که به گفته مسئولين برابر با ۱۲ ماخ يا ۱۲ برابر سرعت صوت است. يکي از سرمايه‌گذاري‌هاي جدي آمريکايي‌ها طي سال‌هاي گذشته، توسعه سامانه‌هاي موشکي ضد بالستيک بوده که از جمله اهداف عمده اين کار، مقابله با موشک‌هاي بالستيک ايران است و تعداد زيادي از اين سامانه‌ها را نيز در منطقه غرب آسيا مستقر کرده‌اند.

پروفايل پرواز موشک‌هاي بالستيک شامل سه مرحله اوجگيري اوليه (Boost Phase)، پرواز ثانويه يا مرحله مياني(Midphase) و فاز نهايي يا شيرجه به سمت هدف(Terminal Phase)  است  که در سامانه‌هاي پدافندي معمولا رهگيري اين موشک‌ها در فاز مياني و يا نهايي پرواز موشک رخ مي‌دهد؛ در حقيقت سرعت بسيار بالاي موشک قاسم در هنگام ورود به جو که محل احتمالي درگيري آن با سيستم‌هاي دفاع موشکي خواهد بود، باعث مي‌شود که به راحتي از سد آنها عبور کرده و به هدف برخورد کند.

** چرا توسعه موشک‌هاي بالستيک تاکتيکي در دستور کار است؟

تمرکز دشمنان انقلاب بر تضعيف توان موشکي جمهوري اسلامي ايران و اعمال روش‌هاي مختلف توسط آنها براي بي‌اثر و يا حتي کم‌اثر کردن اين توان، ايران را در طي سال‌هاي گذشته به پيشتاز کشورهاي جهان در ساخت موشک‌هاي بالستيک تاکتيکي تبديل کرده است چراکه تنوع و تکثر اين نوع از موشک‌ها در کشورمان حاکي از يک سرمايه گذاري جدي و موثر بر روي توسعه اين گونه از موشک‌هاي بالستيک است.

تحرک سکوهاي پرتاب موشک‌هاي سوخت جامد يکي از راهکارهايي است که براي حفاظت از دارايي‌هاي ارزشمند موشکي کشورمان مورد توجه قرار گرفته است؛‌ پر واضح است که موشک‌هاي سوخت مايع نيازمند مدت زمان چندين ساعته براي تزريق سوخت و ساير فرآيندهاي قبل از شليک است؛ اين در حالي است که موشک‌هاي سوخت جامد به چنين زماني نياز دارند و به دليل قرار گرفتن سوخت در موشک، همواره آماده شليک خواهند بود. اين ويژگي باعث مي‌شود تا موشک‌هاي سوخت جامد را بتوان از لانچرهاي متحرک با قابليت جابجايي سريع و اختفاي مناسب به منظور در امان ماندن از حملات پيش‌دستانه دشمن، شليک کرد.

اين ويژگي ممتاز سبب شد تا در سال‌هاي گذشته تمرکز بسيار جدي و ويژه‌اي بر توسعه موشک‌هاي کلاس فاتح بعنوان يک موشک سوخت جامد تاکتيکي شود و مدل‌هاي مختلفي از آن از برد ۲۰۰ کيلومتري در نمونه اوليه تا برد ۵۰۰ کيلومتري در نمونه فاتح-۳۱۳، فاتح مبين و رعد-۵۰۰ بعنوان آخرين نمونه رونمايي شده، توليد شود.

** رکوردشکني موشکي ايران براي دومين بار

اما توسعه و افزايش برد اين موشک‌ها به همينجا ختم نشد و در ادامه توسعه اين خانواده، موشک‌هايي مانند ذوالفقار با برد ۷۰۰ کيلومتر و دزفول با برد ۱۰۰۰ کيلومتر البته با ابعادي کمي بزرگتر توليد شدند؛ همزمان با توسعه موشک‌هاي سوخت جامد، ساخت لانچرهاي متحرک براي حمل و شليک اين موشک‌ها نيز از جمله مسائل مورد توجه بود که توانستند لانچرهاي مختلفي را براي شليک به صورت تک فروندي و يا چند فروندي موشک‌هاي اين کلاس طراحي کنند.

جمهوري اسلامي ايران که تا پيش از اين با ساخت موشک دزفول، عنوان سازنده و کاربر دوربردترين موشک بالستيک تاکتيکي دنيا را کسب کرده بود، با ساخت موشک شهيد حاج  قاسم با برد ۱۴۰۰ کيلومتر، اختلاف برد در اين حوزه را بيشتر از گذشته کرد.

---

بازار

---

قرار گرفتن موشک قاسم روي يک سکوي پرتاب تاکتيکي ثابت

پر واضح است که ساخت يک موشک بالستيک تاکتيکي در ابعاد موشک قاسم با برد ۱۴۰۰ کيلومتر نه‌تنها يک شاهکار فني و مهندسي، بلکه يک برگ برنده عملياتي نيز خواهد بود؛ چراکه اگر پيش‌تر در طرح‌ريزي‌هاي عملياتي موشکي براي اهداف دور دست، بر روي موشک‌هاي سوخت مايع حساب باز مي‍شد که عملياتي شدن آنها چندين ساعت زمان‌بر بود، از اين به بعد اين کار بر عهده موشک‌هاي سوخت جامد تاکتيکي خواهد بود که قابليت جابجايي، اختفا و همچنين شليک سريع را خواهند داشت و مدت زمان اين کار را از چند ساعت در موشک‌هاي سوخت مايع، به چند دقيقه در موشک‌هاي سوخت جامد مي‌رساند.

لحظه اصابت سرجنگي موشک قاسم

از سوي ديگر با توسعه يک مدل جديد از پيشران‌هاي سوخت جامد در کشور و تولد يک نسل ديگر از موشک‌هاي سوخت جامد ايراني، همانگونه که در خانواده فاتح و ذوالفقار شاهد چند محصول با ويژگي‌هاي مختلف بوديم، به نظر مي‌رسد طيف گسترده و تنوع بيشتري از موشک‌هاي سوخت جامد در کلاس موشک «حاج قاسم» نيز توسعه خواهد يافت.

انتهاي پيام/