شناسایی کانونهای آلودگی در پایش ۴۵۰ کیلومتری سواحل جنوبی کشور

ایسنا/ دکتر علی مهدینیا، رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی در نشست مشترک با کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اهمیت راهبردی منطقه مکران، گفت: این پایش میدانی در گسترهای به طول حدود ۴۵۰ کیلومتر از خلیج گواتر در منتهیالیه جنوبشرقی ایران (استان سیستان و بلوچستان) تا بندر جاسک (استان هرمزگان) انجام شده است. در این طرح که میتوان آن را بزرگترین نمونهبرداری و آنالیز محیطزیستی انجام شده در منطقه ساحل و آبهای ساحلی مکران دانست، تعداد ۱۵۶ ایستگاه برای نمونهبرداری در نظر گرفته شد که به طور میانگین، هر ۳ کیلومتر یک ترانسکت را پوشش میدهد.
رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی با تشریح جزئیات عملیات میدانی، افزود: ۵۶ ترانسکت عمود بر ساحل تعریف شده و نمونهبرداری در چهار موقعیت مختلف شامل ساحل و اعماق ۰.۵ متر، ۱۰ متر و بیش از ۲۰ متر انجام گرفته است. عملیات نمونهبرداری در دو مرحله پیش و پس از مانسون صورت گرفته و مجموعاً نزدیک به ۲ هزار کیلومتر دریانوردی با قایق برای این منظور انجام شده است.
مهدینیا، هیدروشیمی (شیمی آب)، آلایندههای نفتی، ژئوشیمی و کانیشناسی، BTEX (بنزن، تولوئن، اتیلبنزن و زایلن) به عنوان آلایندههای نفتی فرار، پسابهای حاصل از فعالیتهای انسانی و میکروپلاستیکها را از جمله پارامترهایی ذکر کرد که در این پایش مورد آنالیز قرار گرفتهاند و خاطرنشان کرد: علاوه بر نمونهبرداریهای گسترده میدانی، آنالیزهای آزمایشگاهی وسیعی بر روی نمونهها انجام شده و دادههای به دست آمده از بالاترین کیفیت برخوردار هستند.
رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی با تأکید بر اهمیت این دادهها برای آینده کشور، گفت: با توجه به برنامههای کلان کشور برای توسعه سواحل مکران، این دادهها به عنوان دادههای پایه از اهمیت ویژهای برای رصد اثرات زیستمحیطی فعالیتهای انسانی در آینده برخوردار هستند و میتوانند مبنا و خط مبنایی برای تمام پایشهای آتی در منطقه باشند.
اجرای پروژه با حمایت مالی مشترک دو سازمان
در این نشست همچنین دکتر کمالالدین کر، عضو هیأت علمی و معاون اداری، مالی و توسعه منابع پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی با اشاره به کار متراکم انجام گرفته برای نمونهبرداری این پروژه به ابعاد مدیریتی و فنی این پروژه، گفت: این پروژه با حمایت مالی مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی و توسط پژوهشگران پژوهشگاه و تحت نظارت کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست اجرا شده است. تمام مراحل نمونهبرداری، آنالیزهای آزمایشگاهی و پردازش دادهها با رعایت بالاترین استانداردهای علمی انجام شده تا خروجی پروژه از اعتبار لازم برای استفاده در برنامهریزیهای ملی برخوردار باشد.
کر، همچنین بر کیفیت بالای دادههای تولیدشده و قابلیت استناد علمی و اجرایی آنها برای برنامهریزیهای آینده در راستای توسعه پایدار سواحل مکران تأکید کرد. وی با اشاره به شناسایی نقاط داغ آلودگی در سواحل مکران در این پروژه بر ضرورت برنامهریزی سازمان برای مقابله با تولیدکنندگان آلایندهها و نیز فرهنگسازی برای صیانت از سواحل ارزشمند مکران تاکید کرد.
ضرورت همکاری علمی در مدیریت زیستبومهای دریایی
در ادامه این نشست، دکتر احمدرضا لاهیجانزاده، معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، با تقدیر از تلاشهای علمی پژوهشگاه اقیانوسشناسی، بر ضرورت تقویت همکاریهای مشترک میان سازمان حفاظت محیط زیست و مراکز پژوهشی برای حفاظت از اکوسیستمهای دریایی و ساحلی کشور تأکید کرد.
لاهیجانزاده تهیه اطلاعات مستند، دقیق و مبتنی بر دادههای علمی را از الزامات تصمیمگیری مؤثر در حوزه مدیریت محیط زیست دریایی دانست و اظهار کرد: استفاده از نتایج تحقیقات علمی و پایشهای تخصصی میتواند نقش مهمی در ارتقای برنامههای حفاظتی و کاهش تهدیدات زیستمحیطی در سواحل و آبهای کشور ایفا کند.
در این نشست مقرر شد اطلس منابع آلاینده و آلودگیهای سواحل و آبهای ساحلی دریای مکران که بر مبنای نتایج این پایش تهیه شده است، در آینده نزدیک منتشر شود و به عنوان یکی از اسناد پایه در برنامهریزیهای محیطزیستی و مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی و دریایی مکران مورد استفاده قرار گیرد.















