جذاب ترین ها

اجتماع بزرگ اجرام سماوی؛ از شب‌نشینی زهره و مشتری تا آرایش مثلثی در آسمان خرداد

ايسنا

بروزرسانی 1405/03/17 - 10:08

ایسنا/ آسمان خرداد در انتظار درخشان‌ترین مقارنه سیاره‌ای سال
اجتماع بزرگ اجرام سماوی؛ از شب‌نشینی زهره و مشتری تا آرایش مثلثی در آسمان خرداد
عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به وقوع یکی از زیباترین پدیده‌های نجومی سال در روزهای ۱۸ و ۱۹ خرداد، از اجتماع سیارات زهره و مشتری با دو ستاره پرنور صورت فلکی دوپیکر خبر داد و گفت: مقارنه مشتری و زهره در شامگاه ۱۹ خرداد، نمایی کم‌نظیر را در آسمان پس از غروب خورشید ایجاد خواهد کرد.
علی ابراهیمی سراجی، رصدگر هلال ماه، عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران و مسئول رصدخانه ماهانی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به پدیده‌های قابل مشاهده آسمان با چشم غیرمسلح اظهار کرد: برخی پدیده‌های آسمانی به‌ویژه زمانی که سیارات و ستارگان پرنور در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، برای عموم مردم بسیار دیدنی و جذاب هستند و نمای زیبایی را در آسمان شب ایجاد می‌کنند.

وی افزود: هرگاه دو جرم آسمانی در ظاهر به یکدیگر نزدیک شوند، پدیده «مقارنه» رخ می‌دهد و اگر تعداد این اجرام بیش از دو جرم باشد، شاهد «اجتماع اجرام سماوی» خواهیم بود.

ابراهیمی سراجی با اشاره به رویدادهای نجومی روزهای آینده، گفت: در شامگاه ۱۸ خرداد ماه، اجتماع سیارات زهره و مشتری به همراه ستاره‌های پولوکس و کاستور در صورت فلکی دوپیکر قابل مشاهده خواهد بود. این پدیده پس از غروب خورشید و با تاریک شدن آسمان آغاز می‌شود و تا حدود ساعت ۲۱:۳۰ ادامه خواهد داشت.

وی ادامه داد: این اجتماع در واقع مقدمه‌ای بسیار زیبا برای پدیده مهم‌تر شامگاه ۱۹ خرداد است؛ زمانی که سیارات مشتری و زهره به فاصله زاویه‌ای حدود ۱.۶ درجه از یکدیگر می‌رسند و مقارنه‌ای چشم‌نواز را در آسمان رقم می‌زنند.

عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران خاطرنشان کرد: مشتری و زهره از پرنورترین اجرام ستاره‌مانند آسمان هستند و زمانی که در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، یکی از زیباترین پدیده‌های نجومی سال را ایجاد می‌کنند.

وی افزود: علاقه‌مندان می‌توانند این مقارنه را در شامگاه ۱۹ خرداد و در ساعت ۱۹:۴۴ مشاهده کنند. همچنین رصدگرانی که به دوربین دوچشمی مجهز باشند، این امکان را خواهند داشت که قمرهای سیاره مشتری را نیز در جریان این رصد مشاهده کنند.

ابراهیمی سراجی درباره تفاوت میان «مقارنه» و «اجتماع»، توضیح داد: مقارنه پدیده‌ای است که میان دو جرم آسمانی رخ می‌دهد. بیشتر مقارنه‌های آسمانی میان ماه و ستاره‌ها یا ماه و سیارات شکل می‌گیرند و گاهی نیز میان دو سیاره رخ می‌دهند. اما زمانی که بیش از دو جرم آسمانی در نزدیکی ظاهری یکدیگر قرار گیرند، از اصطلاح «اجتماع» استفاده می‌شود.

عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران یادآور شد: از آنجا که سیارات مشتری و زهره از اجرام بسیار پرنور آسمان به شمار می‌روند، در شرایط مناسب حتی در طول روز نیز قابل مشاهده هستند و قرار گرفتن آنها در کنار یکدیگر در آسمان شب، منظره‌ای بسیار زیبا و کم‌نظیر ایجاد می‌کند.

این رصدگر آسمان شب تاکید کرد: سیارات مشتری و زهره در روزهای ۱۸ و ۱۹ خرداد به نزدیک‌ترین موقعیت ظاهری خود نسبت به یکدیگر می‌رسند و فرصت مناسبی را برای علاقه‌مندان به نجوم و رصد آسمان فراهم می‌کنند.

ابراهیمی سراجی درباره موقعیت مکانی این پدیده‌ها در آسمان گفت: در شامگاه ۱۸ و ۱۹ خرداد، پس از غروب خورشید و با تاریک شدن آسمان، دو جرم پرنور به‌راحتی قابل مشاهده خواهند بود که جرم پرنورتر سیاره زهره و جرم کم‌نورتر سیاره مشتری است.

وی افزود: در این شب‌ها سیارات زهره و مشتری به همراه ستاره پولوکس آرایشی مثلثی در آسمان ایجاد می‌کنند و ستاره پولوکس در ضلع بالایی این مثلث قرار می‌گیرد که منظره‌ای چشم‌نواز برای رصدگران و علاقه‌مندان به نجوم به وجود می‌آورد.

عضو کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران ادامه داد: سیارات زهره و مشتری طی شب‌های آینده به‌تدریج به یکدیگر نزدیک می‌شوند و در شامگاه ۱۹ خرداد به کمترین فاصله ظاهری خود خواهند رسید.

وی با اشاره به تغییرات تدریجی موقعیت این اجرام در آسمان گفت: یک روز پیش از رسیدن این دو سیاره به نزدیک‌ترین فاصله خود، صحنه‌ای جذاب‌تر در آسمان شکل می‌گیرد. البته مشاهده این پدیده محدود به شب‌های ۱۸ و ۱۹ خرداد نیست و این اجرام در شب‌های پیش و پس از آن نیز قابل مشاهده هستند، اما جذابیت اصلی زمانی آشکار می‌شود که رصدگران طی چند شب متوالی آنها را دنبال کنند؛ زیرا در این صورت به‌وضوح متوجه نزدیک شدن تدریجی زهره و مشتری به یکدیگر خواهند شد.

ابراهیمی سراجی درباره علت این جابه‌جایی ظاهری دو سیاره زهره و مشتری، توضیح داد: این پدیده دو علت اصلی دارد؛ نخست حرکت انتقالی سیاره زهره که باعث جابه‌جایی آن در میان ستارگان پس‌زمینه می‌شود و دوم حرکت انتقالی زمین که موجب تغییر موقعیت ظاهری سیاره مشتری در آسمان می‌شود.

این رصدگر هلال ماه خاطرنشان کرد: این دو پدیده به‌راحتی با چشم غیرمسلح قابل مشاهده هستند و حتی در شهرهایی که آلودگی نوری نسبتاً بالایی دارند نیز امکان رصد آنها وجود دارد. همچنین ستاره کاستور از جمله ستارگان نسبتاً پرنور آسمان است که در بسیاری از مناطق شهری نیز قابل مشاهده خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: ماه در ۲۷ خرداد ماه به این اجتماع اضافه می‌شود و منظره زیبایی را در افق غربی شاهد خواهیم بود.

ابراهیمی سراجی افزود: استفاده از اپلیکیشن‌های نجومی می‌تواند به علاقه‌مندان در شناسایی بهتر این اجرام و دنبال کردن تغییرات موقعیت آنها در آسمان کمک کند. در عین حال، طی هفته‌های آینده نیز تغییرات آرایش این اجرام آسمانی ادامه خواهد داشت و فرصت مناسبی را برای رصد و عکاسی نجومی در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد. این اجتماع زیبا با نزدیک شدن سیاره عطارد به سیاره مشتری تا ابتدای تیرماه ادامه می‌یابد.