ایسنا/ یک کارآگاه علمی با بررسی تعداد زیادی از مقالات، ده‌ها مقاله پیدا کرده است که در آن‌ها از آنتی‌بادی اشتباه استفاده شده است. این پرونده جدیدترین نمونه از استفاده نادرست از یکی از ابزارهای پرکاربرد در آزمایش‌های علمی است.

به گفته یک پژوهشگرِ پیگیر تخلفات علمی، بیش از ۵۰ مطالعه درباره پیری سلولی ظاهرا از آنتی‌بادی اشتباهی برای شناسایی یک پروتئین کلیدی در آزمایش‌های خود استفاده کرده‌اند.

این جدیدترین مورد از بررسی‌های از این دست است که دو ماه پس از آن رخ می‌دهد که شُلتو دیوید، زیست‌شناس مولکولی مستقل مستقر در بریتانیا، صدها مطالعه را با خطایی مشابه شناسایی کرد و سه ماه پس از آن‌که او و یک پژوهشگر دیگر، مشکلاتی را در تصاویر مربوط به اعتبارسنجی آنتی‌بادی‌ها در کاتالوگ یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان جهان، یعنی شرکت ترمو فیشر ساینتیفیک، مستقر در والتهام ماساچوست، شناسایی کردند. دیوید در پستی که در روز ۲۱ ژوئیه در وبلاگ «فور بِتر ساینس» منتشر کرد، از جدیدترین مورد استفاده اشتباه از آنتی‌بادی خبر داد. مشخص نیست که آیا این ایرادات، اعتبار مطالعات را زیر سوال می‌برند یا خیر، اما دیوید می‌گوید در برخی موارد ممکن است چنین اثری داشته باشند.

آنتی‌بادی‌ها از آن جا که به پروتئین‌های خاص متصل می‌شوند و آن‌ها را ردیابی می‌کنند، یکی از ابزارهای اصلی آزمایش‌های زیستی به شمار می‌روند. اما در عین حال، آن‌ها منبع بسیاری از مشکلات نیز هستند. در برخی موارد، پژوهشگران با وجود استفاده از آنتی‌بادی‌های یکسان، در تکرار آزمایش‌ها با مشکل مواجه می‌شوند. در موارد دیگر، آنتی‌بادی‌ها علاوه بر پروتئین‌هایی که برای شناسایی آن‌ها به بازار عرضه شده‌اند، پروتئین‌های دیگری را نیز شناسایی می‌کنند و در نتیجه نتایج غیرقابل اعتمادی ایجاد می‌شود.

در جدیدترین مورد، دیوید می‌گوید به نظر می‌رسد پژوهشگران آنتی‌بادی‌های اشتباهی را انتخاب کرده‌اند؛ به جای استفاده از آنتی‌بادی‌هایی که پروتئین‌های پستانداران را هدف قرار می‌دهند و تصور می‌شود اطلاعاتی درباره پیری ارائه می‌کنند، در مقالات آن‌ها آنتی‌بادی‌هایی معرفی شده‌اند که به پروتئین‌های باکتریایی متصل می‌شوند. اَلِد ادواردز، زیست‌شیمی‌دان در کنسرسیوم ژنوم ساختاری در تورنتو کانادا، می‌گوید این موضوع مشکل بزرگ‌تری را در زیست‌شناسی نمایان می‌کند؛ مشکلی که در آن، مواد و ترکیبات مورد استفاده در آزمایش‌ها به ‌درستی استفاده نمی‌شوند یا به اندازه کافی مورد شناسایی و ارزیابی قرار نمی‌گیرند. او می‌گوید در حالت ایده‌آل، پژوهشگران باید پیش از آغاز آزمایش، آنتی‌بادی‌ها را اعتبارسنجی کنند تا مطمئن شوند همان‌طور که انتظار می‌رود عمل می‌کنند. با این حال، او اضافه می‌کند که این کار می‌تواند زمان‌بر و پرهزینه باشد.

او معتقد است با افزایش استفاده پژوهشگران از مدل‌های هوش مصنوعی برای بررسی منابع علمی و پیش‌بینی اینکه کدام پروتئین‌ها می‌توانند اهداف مناسبی برای درمان بیماری‌ها باشند، این مشکل بدتر خواهد شد. او می‌گوید اگر آنتی‌بادی‌های اشتباه در مقالات علمی گزارش شده باشند، این موضوع می‌تواند پیش‌بینی‌های انجام ‌شده توسط چنین مدل‌هایی را منحرف کند.

مطالعات مربوط به پیری سلولی

پژوهشگرانی که درباره پیری مطالعه می‌کنند، از یک آنتی‌بادی برای شناسایی زمانی استفاده می‌کنند که سلول‌ها تقسیم شدن را متوقف می‌کنند، اما همچنان زنده می‌مانند؛ حالتی که «پیری سلولی» نامیده می‌شود. دانشمندان به دنبال درک این فرایند هستند، زیرا سلول‌هایی که دیگر تقسیم نمی‌شوند در بافت‌ها تجمع پیدا می‌کنند و باعث التهاب می‌شوند و پروتئین‌هایی ترشح می‌کنند که می‌توانند به سلول‌های مجاور آسیب برسانند.

یکی از نشانه‌های پیری سلولی، فعالیت آنزیمی به نام بتا گالاکتوزیداز است. دانشمندان با استفاده از آنتی‌بادی‌ای که آنزیم بتا گالاکتوزیداز را در سلول‌های پستانداران هدف قرار می‌دهد، می‌توانند این آنزیم را با روش‌هایی مانند ایمونواستینینگ و وسترن بلات شناسایی کنند و از این طریق، به‌طور نظری، سلول‌های پیر را تشخیص دهند. البته درباره اینکه آیا این روش می‌تواند به‌طور دقیق سلول‌های پیر را شناسایی کند یا خیر، اختلاف نظر وجود دارد، اما برخی پژوهشگران همچنان از آن استفاده می‌کنند.

با این حال، دیوید می‌گوید دست‌کم ۵۴ مقاله را شناسایی کرده است که در آن‌ها نویسندگان اعلام کرده‌اند از آنتی‌بادی‌ استفاده کرده‌اند که بتا گالاکتوزیدازِ باکتری اشریشیا کلی را هدف قرار می‌دهد. دیوید می‌گوید استفاده از این آنتی‌بادی برای تلاش جهت شناسایی بیان بتا گالاکتوزیداز در سلول‌های پستانداران، کارساز نخواهد بود. او در وبلاگ خود نوشته است: این یک اشتباه بزرگ است.

آنتی‌بادی‌هایی که یک گونه پستاندار را هدف قرار می‌دهند، ممکن است با پروتئین‌های گونه دیگری نیز واکنش نشان دهند، اما دیوید می‌گوید واکنش متقابل میان دو قلمرو زیستی بسیار بعید است و شواهد نظری یا تجربی از آن پشتیبانی نمی‌کنند.

برخی تولیدکنندگانی که آنتی‌بادی‌های بتا گالاکتوزیدازِ اشریشیا کلی را عرضه می‌کنند، اعلام کرده‌اند که این آنتی‌بادی‌ها ممکن است با گونه‌های دیگر نیز واکنش متقابل داشته باشند؛ اما جنیفر بایرن، پژوهشگر سرطان در دانشگاه سیدنی استرالیا، می‌گوید چنین هشدارهایی اغلب کلی هستند و بیشتر شرکت‌ها واکنش متقابل را به ‌صورت تجربی تایید نکرده‌اند.

مشخص نیست که دانشمندان آگاهانه یا به‌ طور تصادفی از آنتی‌بادی اشریشیا کلی استفاده کرده‌اند. دست‌کم یک گروه پژوهشی که از آنتی‌بادی باکتریایی استفاده کرده، در مقاله خود پذیرفته است که نتایج مطابق انتظار نبوده‌اند.

شناسایی مقالات

دیوید می‌گوید نخستین بار زمانی متوجه این مشکل شد که یک پژوهشگر مقاله‌ای را برای او فرستاد که در مجله «سل» منتشر شده بود و در آن، آنتی‌بادی بتا گالاکتوزیدازِ اشریشیا کلی برای استفاده در بافت کبد موش معرفی شده بود.

دیوید پس از مشاهده این مقاله، سه تولیدکننده دیگر آنتی‌بادی‌های بتا گالاکتوزیداز را پیدا کرد که آنتی‌بادی‌های آن‌ها اشریشیا کلی را هدف قرار می‌دهند و به گفته او، پژوهشگران ظاهرا از این آنتی‌بادی‌ها برای کاربردی اشتباه در ۵۳ مقاله دیگر استفاده کرده‌اند.

این مقالات در طیف گسترده‌ای از مجلات، از نشریات معتبر و شناخته‌شده از جمله سل و نیچر گرفته تا مجلات کم‌اعتبارتر، منتشر شده‌اند.

پرونده بزرگ‌تر

دیوید می‌گوید این مورد جدید از نظر مقیاس و اهمیت، کوچک‌تر از پرونده‌ای است که در ماه ژوئن در همان وبلاگ گزارش شد. در آن پرونده، پژوهشگران حوزه سرطان و پیری به اشتباه از آنتی‌بادی‌هایی استفاده کرده بودند که به پروتئین p16-ARC متصل می‌شوند؛ آنتی‌بادی‌هایی را به کار برده بودند که پروتئین p16-ARC را هدف قرار می‌دهند؛ پروتئینی که در شکل‌گیری اسکلت مولکولی سلول نقش دارد، نه آنتی‌بادی‌هایی که پروتئین p16INK4a را هدف می‌گیرند؛ پروتئینی که رشد تومورها را سرکوب می‌کند.

دیوید می‌گوید در برخی از این موارد، پژوهشگران در آزمایش‌های خود از آنتی‌بادی‌های صحیح استفاده کرده بودند، اما نام اشتباه آنتی‌بادی را در مقاله نهایی گزارش کرده بودند.

بایرن می‌گوید نحوه نام‌گذاری آنتی‌بادی‌ها که اغلب شامل رشته‌ای از حروف و اعداد است، باعث می‌شود پژوهشگران به ‌راحتی آن‌ها را با یکدیگر اشتباه بگیرند.

این مشکل مربوط به اشتباه گرفتن آنتی‌بادی‌های p16-ARC و p16INK4a بیش از ۳۰۰ مقاله را تحت تاثیر قرار داده است. تاکنون دست‌ کم یک مجله اصلاحیه‌ای برای یکی از مقالات منتشر کرده و یک نشریه دیگر نیز در وب‌سایت بررسی پس از انتشار مقاله اعلام کرده است که در حال بررسی مقاله دیگری است. چندین نویسنده از مقالات دیگری اعلام کرده‌اند که قصد دارند مقالات منتشرشده خود را اصلاح کنند. برخی دیگر نیز گفته‌اند که این اشتباهات بر نتیجه‌گیری‌های اصلی پژوهش تاثیری ندارند یا قصد دارند آزمایش‌ها را با آنتی‌بادی صحیح دوباره انجام دهند.

دیوید می‌گوید تحقیقات خود درباره اشتباهات مربوط به آنتی‌بادی‌ها را متوقف نکرده است. او می‌گوید اکنون روی پرونده دیگری کار می‌کند که احتمالا بزرگ‌ترین موردی خواهد بود که تاکنون شناسایی کرده است.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله