برندگان جایزه نوبل پزشکی، فیزیک و شیمی 2015

ايسنا/ اين هفته جهان شاهد اهداي معتبرترين جايزه علمي جهان بود که توسط آلفرد نوبل، شيميدان سوئدي براي تکريم دانشمنداني که بيشترين مشارکت را در حوزه‌هاي پزشکي، فيزيک و شيمي داشته‌اند، بنيان گذاشته شده است. طبق وصيتنامه نوبل، يک قسمت از سود سرمايه وي که براي اعطاي جوايز تعيين شده به شخصي اعطا مي‌شود که به مهمترين کشف يا اختراع در زمينه فيزيک دست زده باشد؛ بخش ديگر به فرد يا افرادي تعلق دارد که به مهمترين کشف يا پيشرفت در زمينه شيمي دست يافته و يک قسمت نيز به شخص يا اشخاصي اختصاص مي‌يابد که مهمترين کشف در زمينه فيزيولوژي يا پزشکي را ارائه کرده باشد. برندگان جوايز نوبل در رشته‌هاي فيزيک و شيمي را آکادمي سلطنتي علوم سوئد و برنده نوبل پزشکي را موسسه کارولينسکا در استکهلم انتخاب مي‌کند. برندگان نوبل پزشکي 2015 روز دوشنبه هفته جاري نيز، جهان شاهد اعلام برندگان صد و ششمين جايزه نوبل پزشکي و فيزيولوژي در سال 2015 بود که اين جايزه به طور مشترک به «ويليام سي کمپل» ايرلندي و از اساتيد برجسته تحقيق در دانشگاه درو در نيوجرسي آمريکا و «ساتوشي اومورا» ژاپني از دانشگاه کيتاساتو براي درمان بديع عفونت ناشي از انگل کرم‌هاي گرد و «يويو تو» از آکادمي پزشکي سنتي چيني براي اکتشافات در جهت درمان مالاريا اهدا شد. «يويو تو» نخستين دانشمند چيني است که موفق به دريافت جايزه نوبل شده است. برندگان نوبل امسال درمان‌هايي را توسعه داده‌اند که مسير بهبود برخي از مرگبارترين بيماري هاي انگلي را متحول کرده‌اند. ويليام سي کمپل 85 ساله و ساتوشي اوموراي 80 ساله داروي Avermectin را کشف کردند، مشتقاتي که اساسا باعث کاهش بروز بيماري کوري رودخانه‌اي و فيلاريازيس لنفاوي شده و همچنين عليه تعداد زيادي از بيماري‌هاي انگلي کارآمد بوده است. «يويو تو» 85 ساله داروي Artemisinin را کشف کرد که بطور چشمگيري نرخ مرگ و مير بيماران مبتلا به مالاريا را کاهش داده است. هر دو کشف ابزارهاي قدرتمند جديدي را براي بشريت به منظور مبارزه با اين بيماري‌هاي ناتوان کننده که سالانه بر زندگي ميليون‌ها انسان تاثير گذاشته ارائه کرده‌اند. پيامدهاي اين اکتشافات در زمينه ارتقاي سلامت انسان و کاهش درد و رنج انسان‌ها بي‌اندازه هستند. برندگان نوبل فيزيک 2015 روز سه‌شنبه صد و نهمين جايزه نوبل فيزيک نيز در سال 2015 به پاس تلاشهاي «تاکاگي کاجيتا» از دانشگاه توکيو در ژاپن و «آرتور بي مک‌دونالد» از دانشگاه کوئينز در کانادا براي کشف نوسانات نوترينو که نشان مي‌دهد نوترينو داراي جرم است، اختصاص يافت. اين جايزه براي مشارکت حياتي اين دو دانشمند در آزمايشاتي که نشان مي‌داد نوترينوها تغيير ماهيت مي‌دهند، به آن‌ها اعطا شد. اين دگرگوني نيازمند برخورداري نوترينوها از جرم است. اين کشف، درک انسان را در مورد دروني‌ترين عملکرد ماده تغيير داده و از اهميت بسيار زيادي در بينش بشر از جهان برخوردار است. «تاکاکي کاجيتا» حدود سال 2000 دريافت نوترينوهاي جو در مسير خود در آشکارساز سوپر کاميوکانده در ژاپن، تغيير ماهيت مي‌دهند. در همان زمان، يک گروه تحقيقاتي در کانادا به رهبري «آرتو بي مک‌دونالد» نشان دادند که نوترينوهاي خورشيد در مسير خود به سمت زمين ناپديد نمي‌شوند، بلکه در زمان ورود به رصد خانه نوترينوي Sudbury يک ماهيت ديگر مي‌گيرند. اين کشف منجر به يک نتيجه‌گيري گسترده شد که بر اساس آن، نوترينوها حتما از جرم برخوردارند. برندگان نوبل شيمي 2015 برندگان صد و هفتمين جايزه نوبل شيمي نيز روز چهارشنبه به پاس خدمات «توماس ليندال» سوئدي از موسسه فرانسيس کريک و آزمايشگاه کلير هال در انگليس، «پل مولدريچ» آمريکايي از موسسه پزشکي هاوارد هيوز و دانشکده پزشکي دانشگاه دوک و «عزيز سانچار» ترکيه‌اي از دانشگاه کاروليناي شمالي براي ارائه دانش بنيادي در مورد چگونگي عملکرد يک سلول زنده و استفاده از آن براي توسعه درمان جديد براي سرطان به آن‌ها اختصاص يافت. آسيب دي‌ان‌اي هميشه رخ مي‌دهد و دليل اين که ماده ژنتيکي انسان به شکل آشفته‌اي تجزيه نمي‌شود، اين است که مجموعه‌اي از سيستم‌هاي مولکولي بطور دائمي به نظارت و ترميم دي‌ان‌اي مي‌پردازند. جايزه نوبل شيمي 2015 به سه محقق پيشگامي ارائه شد که چگونگي عملکرد اين سيستم‌هاي ترميم‌کننده را در سطح دقيق مولکولي نقشه‌برداري کرده‌اند. توماس ليندال مکانيزم مولکولي «ترميم برش پايه» را کشف کرده بود که بطور مداوم واپاشي دي‌ان‌اي انسان را خنثي مي‌کند. عزيز سانچار به نقشه‌برداري از مکانيزم ترميم برش نوکلئوتيد پرداخت که سلول‌ها از آن براي ترميم آسيب ناشي از پرتو فرابنفش به دي‌ان‌اي استفاده مي‌کنند. پل مودريچ پل مودريچ موفق به شناسايي مکانيزم موسوم به ترميم عدم تطابق شد که نشان داد سلول‌ها چگونه به اصلاح نقايصي مي‌پردازد که در زمان تکثير دي‌ان‌اي طي تقسيم سلولي رخ مي‌دهند. جوايز نوبل شامل يک مدال طلا، ديپلم افتخار و جايزه‌اي نقدي به ارزش هشت ميليون کرون سوئدي معادل 960 هزار دلار هستند که در روز 10 دسامبر (19 آذر) اهدا خواهند شد. البته مبلغ اين جايزه بسته به شرايط مي‌تواند متغير باشد. در سال 1901 به برندگان جوايز نوبل، 150 هزار و 782 کرون سوئد اهدا شد که برابر با هفت ميليون و 731 هزار کرون در دسامبر 2007 بود. در سال 2008 نيز به برندگان مبلغ 10 ميلون کرون سوئد اهدا شد.