موجودی که با نصف شدن به دو موجود مستقل تبدیل می شود!
آخرین خبر/تقریبا تمام موجودات روی زمین به مرور قابلیت مذکور را از دست می دهند، در نتیجه کم کم پیر می شوند و در نهایت می میرند. اما کرم پلاناریا که گونه ای از فلت ورم (Flatworm) یا کرم های پهن به حساب می آید در این مورد بسیار استثناست و قابلیت های خارق العاده ای دارد. این کرم نه تنها می تواند سلول های قدیمی و مرده اش را بازسازی و احیا کند بلکه حتی وقتی از وسط دو نیم می شود هم می تواند مغز، اندام های داخلی و دم جدیدی به وجود بیاورد و به دو موجود مستقل و جداگانه تبدیل شود! دانشمندان دانشگاه ناتینگهام در طول سال ها تحقیق و بررسی چند صد کرم پلاناریا را مورد آزمایش قرار دادند و به نتایج حیرت آوری رسیدند: وقتی یک کرم پلاناریا را به دو نیم تقسیم می کنید هر قسمت تبدیل به کرمی جدید می شود و اگر همین نصفه را دوباره نصف کنید هرکدام از نصفه ها تبدیل به کرمی مستقل می شوند!!! بنابراین می توان این کار را چندین بار انجام داد و از یک کرم چندین کرم جدید به دست آورد! دکتر عزیز ابوباکر، بیولوژیست و سرپرست تیم تحقیق در مورد این کرم عجیب می گوید:
«ما دو گونه کرم پلاناریا را مورد بررسی قرار دادیم: کرمی که از طریق تولید مثل تکثیر می شود و کرمی که از راه غیرجنسی و از طریق تقسیم شدن تکثیر می شود. هر دو می توانند ماهیچه ها، پوست، اندام های داخلی و حتی کل یک مغز را بازسازی کنند و این کار را بارها و بارها انجام بدهند.»
دکتر ابوباکر در ادامه اضافه می کند: «معمولا وقتی سلول های بنیادی تقسیم می شوند (برای درمان زخم یا در دوره رشد) علائم و نشانه هایی از گذر عمر را نشان می دهند. این امر به این معناست که سلول های بنیادی دیگر قادر به تقسیم شدن نیستند و کمتر می توانند جایگزین سلول های بدن ما بشوند. پیری پوست بارزترین نشانه این موضوع است که می توانید آن را به وضوح مشاهده کنیم. اما سلول های بنیادی کرم پلاناریا می توانند از فرآیند پیری جلوگیری کنند و به همین دلیل دائما تقسیم شوند و جایگزین سلول های قدیمی و مرده شوند.»
تعریف علمی پلاناریا
پلاناریا(به انگلیسی: Planaria) در تقسیمبندیهای جانورشناسی سردهای از تیره پلاناریدیائه است که با استفاده از تکهتکه شدن یا تخمگذاری زاد و ولد میکند. پلاناریا از گروه کرمها محسوب میشود. پلاناریا ساختار ویژهای برای تنفس ندارد و گازها را به طور مستقیم با محیط و به روش انتشار مبادله میکند. بیشترین ماده دفعی نیتروژندار آن آمونیاک است؛ و از همه سلولهای سطح پوست با انتشار دفع میشود بسیار هم سمی است.
بازسازی و رشد بافت چگونه انجام پذیر است
در زیست شناسی ، بازسازی روند نوسازی ، ترمیم و رشد بافت است که ژنوم را ایجاد می کند ، سلولهای ، ارگانیسمها و سیستمهای اکوسیستم انعطاف پذیر در برابر نوسانات طبیعی یا حوادثی که باعث ایجاد اختلال یا آسیب می شوند. هر گونه از باکتری تا انسان قادر به تولید مجدد است. بازسازی یا در مواردی که بافت جدید همان بافت از دست رفته باشد می تواند کامل باشد و یا در صورت بروز ناقص شدن بافت ناقص فیبروز .
در ابتدایی ترین سطح خود ، بازآفرینی با فرآیندهای مولکولی ژن انجام می شود تنظیم و شامل فرایندهای سلولی تکثیر سلولی ، مورفوژنز و تمایز سلول است. بازسازی در زیست شناسی ، به طور عمده به فرآیندهای مورفوژنیک اشاره دارد که ویژگی انعطاف پذیری فنوتیپی صفات را به ارگانیسم های چند سلولی اجازه می دهد تا یکپارچگی موجودات خود را ترمیم و حفظ کنند حالات فیزیولوژیکی و ریخت شناسی. بالاتر از سطح ژنتیکی ، بازسازی به طور اساسی توسط فرایندهای سلولی غیرجنسی تنظیم می شود. زادآوری با تولید مثل متفاوت است. به عنوان مثال ، هیدرا بازسازی را انجام می دهد اما با روش جوانه زدن تولید مثل می کند. هیدرا و پلانار کرم پهن مدتهاست که به عنوان ارگانیسم های مدل برای سازگاری بسیار آنها عمل می کنند قابلیت های بازسازی. پس از زخمی شدن ، سلول های آنها فعال شده و اندام ها را به حالت قبلی باز می گردانند. Caudata ("urodeles"؛ salamanders و newts ) ، یک ترتیب دم دوزیست احتمالاً ماهرترین گروه مهره داران در هنگام بازسازی ، با توجه به توانایی بازسازی اندام ، دم ، فک ، چشم و انواع ساختارهای داخلی. بازتولید اندام ها یک قابلیت سازگار مشترک و گسترده در بین موجودات متازوآ است. در یک زمینه مرتبط ، برخی از حیوانات قادر به تولید مثل به صورت جنسی از طریق چند قطعه شدن ، جوانه زدن یا شکافت هستند. به عنوان مثال ، یک والد سیاره ، منقبض می شود ، در وسط تقسیم می شود و هر نیمه انتهای جدیدی ایجاد می کند تا دو کلون از نمونه اصلی ایجاد کند. ، خرچنگ دریایی ، بسیاری از خزندگان و دوزیستان نمونه های قابل توجهی از بازسازی بافت را به نمایش می گذارند. به عنوان مثال مورد اتوتومی ، به عنوان یک عملکرد دفاعی عمل می کند زیرا حیوان یک اندام یا دم را جدا می کند تا از گرفتار شدن جلوگیری کند. پس از اتوتوم شدن اندام یا دم ، سلول ها عمل کرده و بافت ها دوباره احیا می شوند. در برخی موارد ، اندام ریخته شده می تواند خود فرد جدیدی را بازسازی کند. بازسازی محدود اندام ها در بیشتر ماهی ها و سمندرها اتفاق می افتد و بازسازی دم در قورباغه ها و وزغ های لارو (اما نه در بزرگسالان) صورت می گیرد. اندام کامل سمندر یا تریتون پس از قطع عضو دوباره و دوباره رشد می کند. در خزندگان ، چلونی ها ، تمساح ها و مارها قادر به بازسازی قطعات از دست رفته نیستند ، اما بسیاری از انواع مارمولک ها ، گکوها و ایگوانا ها توانایی تولید مجدد را در درجه بالایی دارند. معمولاً شامل انداختن بخشی از دم آنها و بازسازی آن به عنوان بخشی از مکانیسم دفاعی است. در هنگام فرار از یک شکارچی ، اگر شکارچی دنباله ای بگیرد ، قطع می شود.
یک کرم پهن توانایی بازسازی اعضای از دست رفته بدن را دارد. جالبتر اینکه بسته به نوع تقسیم آنها می توانند به موجودات جداگانه زنده تقسیم شوند. این کرم ها همچنین دارای لکه های چشمی معروف به ocelli هستند که می توانند شدت نور را تشخیص دهند. این برای دور کردن آنها از منابع نوری استفاده می شود.
خبرنگار: زینب مومن زاده


















