ایرنا/ خلیج گرگان که در گذشته با مساحت حدود ۴۰۰ کیلومتر مربع یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های تالابی شمال کشور به شمار می‌رفت، اکنون در معرض خشک شدن گسترده قرار دارد و بیش از ۳۰ تا ۳۵ درصد مساحت آن خشک شده و پهنه آبی آن به کمتر از ۲۷۰ کیلومتر مربع رسیده که این وضعیت، ضرورت اقدام فوری، پایدار و همیشگی برای لایروبی دائمی، پمپاژ آب و تامین حق‌آبه را بیش از پیش برجسته می‌کند.

خشک‌شدن خلیج گرگان منجر به افزایش گرد و غبار با سطح میانگین ۳۵۰ میکرون در متر مکعب در گرگان، آق‌قلا، بندرگز و حتی شهرهای مازندران شده که این رقم، چهار برابر استاندارد سازمان جهانی بهداشت (WHO) است و باعث افزایش ۲۵ درصدی موارد مراجعه به بیمارستان‌ها به دلیل بیماری‌های تنفسی (مانند آسم، بیماری‌های ریوی و التهاب ریه) در سال ۱۴۰۴ شده است.

تخریب زیست‌بوم‌های طبیعی خلیج گرگان، منجر به نابودی جمعیت ماهی‌های آب شیرین (مانند ماهی کپور و ماهی سفید) و تالابی (مانند پرندگان آبی مهاجر) شده و بر اساس مطالعات، جمعیت ماهی‌های آب شیرین در این منطقه کاهش یافته که این کاهش، نه تنها به کاهش درآمد صیادان منجر شده، بلکه به نابودی یکی از منابع اصلی تغذیه در منطقه نیز انجامیده است.

در سال‌های گذشته، دولت‌های پیشین با اجرای طرح‌های موقت لایروبی کانال‌های متصل به دریای خزر، تلاش کرده‌اند تا جریان آب را به خلیج بازگردانند که این تلاش‌ها به‌صورت موقتی جریان آب را به خلیج بازگرداند و بخشی از خشکی را به آب تبدیل کرد با این حال، این اقدامات به‌دلیل عدم برنامه‌ریزی برای لایروبی دائمی و ۲۴ ساعته، نتایج مطلوبی به‌دست نیاورده‌اند.

کارشناسان محیط زیست تأکید می‌کنند که کانال‌های متصل به دریای خزر به‌سرعت دوباره پوشیده از گل و لای می‌شوند و برای جلوگیری از این امر، نیاز به تخصیص اعتبار دائمی و دخالت مستمر دولت وجود دارد.

استاندار گلستان، در گفتگو با ایرنا، این موضوع را به‌عنوان یک ضرورت اکولوژیکی و اقتصادی مطرح کرد و گفت: خلیج گرگان به‌عنوان یکی از اکوسیستم‌های منطقه‌ای استان، نه تنها به‌عنوان منبع طبیعی، بلکه به‌عنوان موتور اقتصادی و زیست‌محیطی، نقش حیاتی دارد.

علی‌اصغر طهماسبی اظهار کرد: این اکوسیستم نه تنها به‌عنوان یک منبع طبیعی، بلکه به‌عنوان یک جاذبه گردشگری و منبع کشاورزی، اهمیت دارد.

وی بیان کرد: نجات این پهنه آبی به دخالت همیشگی دولت با تخصیص اعتبار دائمی احتیاج دارد که اجرای آن نه تنها به بازگرداندن جریان آب به خلیج کمک خواهد کرد، بلکه به کاهش ۴۰ درصدی گرد و غبار، بازیابی زیست‌بوم‌های طبیعی و افزایش عملکرد کشاورزی در مناطق مجاور منجر خواهد شد.

استاندار گلستان با اشاره به مصوبه نهاد ریاست جمهوری در تاریخ ۱۵ دی امسال مبنی بر استقرار دستگاه لایروب در خلیج گرگان اظهار کرد: طبق این مصوبه، سازمان بنادر و کشتیرانی متعهد به اجرای این طرح شده اما تاکنون اقدام عملی ملموسی انجام نشده است.

طهماسبی با تأکید بر اینکه ترک فعل فقط برای کارشناسان نیست و مدیران نیز باید پاسخگوی آن باشند، گفت: علاج‌بخشی خلیج گرگان برای استان گلستان در اولویت است و باید همانند دغدغه‌ای که برای نجات دریاچه ارومیه وجود دارد، برای خلیج گرگان نیز در سطح ملی پیگیری شود.

وی خطرات خشک شدن خلیج گرگان را برشمرد و تصریح کرد: پایداری علاج‌بخشی این تالاب از آن جهت حیاتی است که جلوی نابودی جنگل‌های هیرکانی شمال، بروز ریزگردها، نابودی باغات و مزارع و کاهش درآمد ساکنان منطقه را می‌گیرد، تغییر اقلیم در منطقه، این خطرات را دوچندان کرده و نیاز به اقدام فوری را بیشتر می‌کند.

لایروبی خلیج گرگان
معاون اول رئیس‌جمهور هم با انتقاد از برخورد شعاری با آبخیزداری و آبخوان‌داری، گفت: احیای خلیج گرگان و تالاب میانکاله برای کشورمان یک موضوع حیثیتی است.

محمدرضا عارف با اشاره به اهمیت احیای تالاب‌ها، بیان کرد: خشک شدن تالاب‌ها و دریاچه‌ها آثار منفی مختلفی از جمله آثار زیست محیطی دارد بنابراین احیای آنها باید در اولویت قرار گیرد.

وی افزود: تالاب‌ها و دریاچه‌ها نقش حیاتی برای کشور دارند با این حال گاهی اهمیت این مسئله نادیده گرفته می‌شود. تاکنون درخصوص آبخیزداری و آبخوان‌داری برخورد شعاری شده که نتیجه آن هم شرایط امروز تالاب‌های کشور است.

یک متخصص هیدرولوژی و کارشناس محیط زیست هم در این باره توضیح داد: در سال‌های گذشته، تلاش‌های موقتی انجام شد، اما این اقدامات به دلیل عدم برنامه‌ریزی برای لایروبی ۲۴ ساعته و عدم تخصیص اعتبار دائمی، نتیجه‌ای نداشتند.

دکتر علی محمدی اظهار کرد: برای بازگرداندن تعادل اکولوژیکی خلیج گرگان، نیاز به یک برنامه لایروبی پایدار و مستمر با تخصیص اعتبار سالانه و دائمی است.

بر اساس پیشنهاد کارشناسان، اجرای طرح لایروبی دائمی و ۲۴ ساعته با خرید تجهیزات پیشرفته و همکاری با وزارت نیرو، وزارت محیط زیست و سازمان آب منطقه‌ای گلستان، نیازمند تخصیص اعتبار سالانه و دائمی است که این اعتبار، باید در بودجه سالانه دولت چهاردهم در نظر گرفته شود چرا که می‌تواند به ایجاد یک سیستم لایروبی پایدار و ۲۴ ساعته کمک کند.

این طرح همچنین امکان ایجاد بیش از ۵۰۰ شغل مستقیم و غیرمستقیم در حوزه‌های لایروبی، مدیریت محیط زیست و گردشگری را فراهم می‌کند و این اشتغال‌زایی، به‌ویژه در مناطق روستایی و کم‌درآمد گلستان، به توسعه اقتصادی و کاهش ناترازی‌های سطحی کمک خواهد کرد.

همچنین، با بازگشت جریان آب به خلیج گرگان، فرصت‌های جدیدی برای توسعه گردشگری فرهنگی و طبیعی در استان ایجاد خواهد شد که می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاری خصوصی و افزایش درآمدهای محلی منجر شود.

با توجه به اهمیت استراتژیک این اکوسیستم، اجرای این طرح نه تنها به حفظ محیط زیست استان کمک خواهد کرد، بلکه به توسعه پایدار و افزایش جذابیت گردشگری گلستان نیز خواهد انجامید.

در این راستا، سفر رییس جمهور به استان گلستان فرصتی حیاتی برای تصویب بودجه مورد نیاز و اجرای طرح لایروبی دائمی خلیج گرگان خواهد بود و می‌تواند زمینه تصویب بودجه مورد نیاز برای اجرای این طرح را فراهم کرده و به حفظ اکوسیستم خلیج گرگان و کاهش عواقب زیست‌محیطی و اجتماعی کمک کند.

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله