تغذیه ناسالم برای سلامت مغز مضر است

شفقنا/ محقق پژوهشکده علوم شناختي و مغز دانشگاه شهيد بهشتي، گفت: تغذيه ناسالم به دليل اينکه از رسيدن اکسيژن و گلوکز به مغز جلوگيري مي کند، براي سلامت مغز مضر است. چهل نفر از مربيان مهدهاي کودک مناطق مختلف تهران، در قالب برنامه آموزشي که همزمان با هفته «آگاهي از مغز»، با مباحث بهداشت مغز و تقويت کارکرد آن آشنا شدند. در اين برنامه آموزشي که با حضور معاون سازمان بهزيستي و معاون بهزيستي استان تهران برگزار شد، دکتر ستاره مختاري متخصص روانشناسي شناختي و محقق پژوهشکده علوم شناختي و مغز دانشگاه شهيد بهشتي، شرکت کنندگان را با مباحث مربوط به «ساختار مغز، چگونگي مراقبت از مغز، عملکرد مغز و تمرين هاي ارتقا دهنده کارکرد آن» آشنا کرد. وي به تاريخچه نامگذاري هفته «آگاهي از مغز» از ۲۱ سال پيش در جهان اشاره کرد و گفت: هم اکنون برنامه هاي اين هفته در ۵۲ کشور عضو بنياد «دينا» (دانا)، با هدف کاربردي کردن تحقيقات در اجتماع و ارتقاي سطح بهداشت مغز که کارکرد آن مي تواند در زندگي انسان و جوامع مختلف نقش داشته باشد، برگزار مي شود. مختاري افزود: امسال در ايران نيز هفته آگاهي از مغز با حمايت ستاد علوم و فناوري هاي شناختي و با همکاري سازمان هاي مرتبط با جمعيت هدف ، همچون سازمان بهزيستي که جمعيت کودکان زير شش سال را از طريق مهدهاي کودک، تحت پوشش دارد، برگزار شده است. وي با اشاره به اينکه فاصله زماني بين تولد تا ۶ سالگي کودکان ، زمان بسيار ارزشمندي براي رشد و تکامل و نگهداري از مغز است ، اظهارداشت: مغز از دو نيمکره اصلي ، يا چهار قسمت ، تشکيل شده است، که پيشاني مربوط به کسب مهارتهاي افراد، توانمندي قضاوت و بخشي از توانمنديهاي تفکري ، مي شود. به گفته مختاري، توانمندي تجسم، حس هاي پوستي و لمسي، به قسمت «آهيانه مغز»، توانمندي بينايي و درک بينايي بيروني ، به قسمت «پس سري»، توانمندي شنوايي و درک مفاهيم ، به بخش «گيجگاهي» مغز مربوط مي شود و ايجاد تعادل حرکتي نيز، مهمترين کارکرد «مخچه» است . اين متخصص روانشناسي شناختي با تاکيد بر اينکه مغز، ارگاني انعطاف پذير است و در جريان يادگيري ، تغيير مي کند و قابليت هاي آن افزايش مي يابد، گفت: انعطاف پذيري در شش سال اول زندگي افراد زياد است بطوري که آمادگي يادگيري در اين گروه سني ، بسيار بوده ولي در عين حال، مغز کودکان در مقابل ضربه ها و تجربيات ناخوشايند ، آسيب پذيري بيشتري نسبت به دوران بزرگسالي دارد. مختاري در ادامه به چگونگي مراقبت از مغز پرداخت و افزود: هرچند که مغز به وسيله جمجمه محافظت مي شود ولي «ضربه» به هر کدام از قسمت هاي مغز، سبب آسيب و اختلال در کارکرد آن مي شود. وي ادامه داد: ضربه هاي ناشي از تصادفات ، شوخي هاي خطرناک کودکان با يکديگر و يا تنبيه هاي ناآگاهانه والدين، در بسياري از مواقع ، سبب آسيب به مغز کودکان مي شود. مختاري همچنين، تغذيه ناسالم را که از رسيدن اکسيژن و گلوکز به مغز جلوگيري کند، براي سلامت مغز مضر دانست و در مقابل ، تغذيه با سبزيجات ، ميوه ها ، پروتئين ها ، آب کافي و مصرف کم نمک ، را براي سلامت مغز توصيه کرد. وي تاکيد کرد: دستگاه قلب وعروق سالم ، براي تغذيه مغز بسيار حائز اهميت است و چون « نمک » قاتل دستگاه قلب و عروق است ، لذا ميزان نمک مصرفي ، روي سلامت مغز نيز موثر خواهد بود. مختاري، ورزش و فعاليت بدني را براي کارکرد مغز، مفيد دانست و اظهارداشت: افرادي که در پنج روز هفته ، روزي ۳۰ دقيقه ورزش هوازي انجام مي دهند، قلب و عروق را فعال نگه داشته و در نتيجه ، شرايط مناسبي را براي کارکرد مغز، بويژه « حافظه » ايجاد مي کنند. وي همچنين، خواب مناسب، اجتناب از استرس و فشار رواني و انجام ورزش هاي مغزي را از ديگر عوامل تاثيرگذار در سلامت مغز و کارکردهاي آن عنوان کرد و افزود: شش تا هشت ساعت خواب مناسب و عميق ، کارکرد مغز را افزايش مي دهد اما نه تنها ميزان خواب، بلکه ساعت خوابيدن و به موقع خوابيدن، در روند سلامتي مغز، نقش دارد بطوريکه خواب مناسب براي کودکان و حتي بزرگسالان، بين ساعت ۲۲ تا ۶ صبح روز بعد است. اين متخصص روانشناسي شناختي، با تاکيد براجتناب از استرس و فشارهاي رواني، آنها را براي سلامتي مغز و کارکرد آن، مضر دانست. وي در ادامه به ورزش هاي مغزي اشاره کرد که با انجام تمرين هاي مشخص، مي توان مغز را در حالت مناسب نگه داشت ، ضمن آنکه ، شناخت از چگونگي رشد و وضعيت مغز ، کمک مي کند که بلافاصله متوجه اختلالي در کارکرد مغز شده و بموقع براي درمان آن اقدام کنيم. مختاري افزود: مهارت هاي مغز، شامل هماهنگي عصب و عضلات، حافظه ، توجه و تمرکز، تجسم ، تحول زبان ، تفکر، مهارت طبقه بندي ، تصميم گيري ، توانايي مقايسه ، مشاهده گري ، بازي هاي سمبوليک، سئوال پرسيدن مي شود که بسياري از آنها، با رشد مغز، افزايش مي يابند. وي ضمن توضيح درباره هريک از اين مهارتها، خطاب به شرکت کنندگان در اين کارگاه يک روزه که همگي از مربيان مهدهاي کودک مناطق مختلف شهر تهران بودند، به بازيها و برنامه هايي که مربيان مي توانند با انجام آنها براي نوآموزان خود به رشد و پرورش مهارتهاي ذهني و مغزي آنان کمک کنند، پرداخت. مختاري در ادامه اين برنامه آموزشي، با همراهي مربيان شرکت کننده ، به يکي از مهدهاي کودک واقع در شهرک قدس رفت و به صورت نمادين و نمونه ، توصيه هاي آموزشي را در کلاس و براي نوآموزان آن مهدکودک اجرا کرد. برنامه هاي هفته «آگاهي از مغز» (۸ الي ۱۴ اسفند)، علاوه بر تهران، در اصفهان ، تبريز، کرمان، شيراز، بوشهر، مشهد و ساري، با همکاري انجمن علوم اعصاب ايران، انجمن هاي علمي روانپزشکان ايران ، علوم اعصاب صدرا، متخصصان مغز و اعصاب ايران، و پژوهشکده و دانشگاه علوم شناختي ايران، سازمان صدا و سيما ، وزارتخانه هاي علوم ، بهداشت و آموزش و پرورش ، شهرداري تهران، سازمان بهزيستي، و با حمايت مالي ستاد توسعه علوم و فناوري هاي شناختي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، در جهت آشنايي هرچه بيشتر گروه هاي مختلف سني با مغز و کارکردهاي آن برگزار مي شود. مهمترين برنامه اين هفته، برگزاري همايش بزرگ علمي ، اجتماعي و آموزشي است که در روز ۱۳ اسفند در مرکز همايش هاي رازي دانشگاه علوم پزشکي ايران برگزار مي شود و عموم مردم در گروه هاي مختلف سني مي توانند در اين گردهمايي بزرگ شرکت کنند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد