وقتی فضای مجازی، تعامل و گفت‌وگو را در نظام خانواده تضعیف می‌کند

باشگاه خبرنگاران/ يکي از پيامدهاي منفي و مخرب فضاي مجازي و شبکه هاي اجتماعي در جامعه ايراني، به تضعيف تعاملات و گفت‌وگوي سازنده ميان اعضاي خانواده و بويژه در حوزه مناسبات درون خانوادگي ميان جوانان و والدين معطوف مي‌شود. گفت‌وگو و تعامل کلامي ميان اعضاي خانواده، از نيازهاي جدي محسوب مي‌شود که به واسطه آن مي‌توان ضريب همدلي و ارتباطات عاطفي درون خانوادگي را تقويت کرد. علي‌رغم نقش سازنده اين مولفه، افزايش و تَسَريِ استفاده از فضاي مجازي و بويژه شبکه هاي اجتماعي از طريق نرم افزارهاي ارتباطي نوين و گوشي‌هاي همراه نسل جديد، توسط اعضاي خانواده ها و بخصوص جوانان، فضا و شرايط نگران کننده اي را ايجاد کرده که به اعتقاد برخي کارشناسان استمرار آن، با تبعات مخرب و ناخوشايندي همراه خواهد بود. حميده رهگذر،جامعه‌شناس و آسيب‌شناس مسائل اجتماعي در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، اظهارکرد: يکي از عوامل و متهمان اصلي بروز اين پديده، به استفاده افراطي از گوشي هاي همراه نسل جديد و نرم افزارهاي ارتباطي نوظهوري باز مي‌گردد که به نوعي همچون ديواري ميان اعضاي خانواده، آنها را به انزواي تدريجي مبتلا مي‌کند. وي افزود: بر اساس آمار و ارقام منتشر شده از سوي رسانه ها، ميانگين و مدت زمان گفت‌وگو ميان اعضاي خانواده، به 15 دقيقه در روز رسيده که اين پديده به صورت بالقوه بستر و زمينه ساز ظهور و بروز نارسايي‌ها و چالش هاي متعددي است. رهگذر بيان کرد: ادامه يافتن اين وضعيت، ارتباطات عاطفي ميان اعضاي خانواده را تضعيف مي‌کند و تدريجا باعث کاشتن بذري خواهد شد که از آن تحت عنوان اختلاف و تنش ياد مي‌شود. وي افزود: اساسا يکي از راهکارهاي موثر در ارتباط گيري، به تعاملات و گفت‌وگوها ميان افراد و اعضاي خانواده معطوف مي‌شود. بيش از60 درصد خانواده ها، غذاي روزانه را انفرادي تناول مي‌کنند جامعه‌شناس و آسيب‌شناس مسائل اجتماعي(رهگذر) با اشاره به فاصله گرفتن و انشقاق پنهان در ميان برخي از خانواده ها،گفت: در گذشته اي نه چندان دور، تمام اعضاي خانواده، در هنگام صرفِ غذا گِرداگِردِ يک سفره يا ميز جمع مي‌شدند که همين رويه به ظاهر ساده، نقش موثري در حفظ بنيان خانواده و تحکيم روابط و تعاملات درون خانوادگي ايفا مي‌کرد. وي افزود: با افزايش تعداد کاربران و شايع شدن استفاده از شبکه‌هاي اجتماعي، متأسفانه برخي از نيازهاي بديهي و ضروري جامعه و نظام خانواده به فراموشي سپرده شده است. رهگذر گفت: يکي از آسيب‌هاي جدي شبکه هاي اجتماعي به جدايي عاطفي اعضاي خانواده معطوف مي شود، به نوعي که در ظاهر، اعضاي خانواده و بويژه فرزندان جوان آنها در کنار يکديگر قرار گرفته اند،اما اين حضور فيزيکي تنها در ظاهر رويت مي شود،لذا انديشه و تفکر کاربران در نقطه و محفلي ديگر سير مي کند. وي افزود: اگرچه در ظاهر، فاصله گرفتن تدريجي و کلامي ميان اعضاي خانواده، صرفا در بيان و گفتار خلاصه مي شود، اما بررسي ها و تحقيقات روانشناختي ثابت کرده، اين سکوت حاکم بر نظام خانواده در ميان برخي از اقشار و گروه‌هاي اجتماعي، مسبب بروز چالش ها و نارسايي‌هاي عميقي مي شود که با وجود اهميت آن، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پروانه مسعودي، جامعه‌شناس و آسيب‌شناس مسائل اجتماعي در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، در واکاوي و تحليل اين موضوع، تصريح کرد: تضعيف و کاهش ضريب گفت و گو ميان اعضاي خانواده صرفا به شبکه هاي اجتماعي خلاصه نمي شود، زيرا در فقدان يا خلاء اين فناوري ها، شبکه هاي تلويزيوني و برخي از سرگرمي هاي اين‌چنيني مي‌توانند به عاملي براي فاصله گرفتن اعضاي خانواده و بخصوص جوانان از يکديگر تبديل شود. وي افزود: به نظر بنده، عدم تفاهم لازم ميان اعضاي خانواده عامل و باعث اين شکاف تدريجي شده و در برخي خانواده ها، شرايطي حاکم شده که فضاي گفت‌وگوي صميمي از بين رفته و اساسا اعضاي خانواده از ارتباط و تعامل کلامي با يکديگر احساس لذت نمي کنند. مسعودي اظهارکرد: خانواده هايي که از گفت‌وگوي سازنده ميان يکديگر محروم هستند، بيش از ديگران مستعد ايجاد شکاف و انفکاک خواهند بود. وي در پايان يادآور شد:براي برون رفت از چنين مشکلاتي، ابتدا به ساکن با تکيه بر وجه اشتراکات ميان اعضاي خانواده بايد سطح همدلي ها ارتقاء يابد و سپس حضور در فضاي مجازي يا شبکه هاي ارتباطاتي و اجتماعي با تعيين نمودن حدود و چارچوب مشخص زماني انجام پذيرد که قطعا رعايت اين دو مولفه، در پيشگيري از بروز شکاف درون خانوادگي ميان اعضاي خانواده و بخصوص جوانان پيشگيري خواهد کرد. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد