عاقبت نگاه به خانۀ دیگران!

آخرين خبر/ منزل هر فرد، محل آسايش و راحتي اوست و هر کسي نمي‌تواند به راحتي اين آسايش را بر هم بزند، چراکه تا زماني که منطقا افعال صورت گرفته در خانه فردي مزاحمتي براي ديگران ايجاد نکند، چهارديواري منزل مسکوني وي، حريم خصوصي اوست و هيچ کس حق هيچگونه تعرضي به آن ندارد. در گذشته معماري شهري به گونه‌اي بود که اغلب منازل مسکوني يک طبقه ساخته مي‌شده و اشرافي به يکديگر نداشته است. پشت‌بام تنها جايي بود که به منزل همسايه مسلط بوده به همين دليل پشت‌بام رفتن براي خود آييني داشته است. مطابق عرف محل، همسايه بايد به طرق گوناگون حضور خود را در پشت‌بام به اطلاع ديگران مي‌رسانده و کساني که اين عرف و قاعده را رعايت نمي‌کردند، معمولا مورد غضب همسايه‌ها بودند به همين خاطر هيچ‌گاه نگاه خوبي به امثال «کبوتربازها» و ديگر افرادي که بدون هماهنگي به پشت بام ها مي رفتند نبود. ناگفته پيداست که وقتي اشخاص به خانه شخصي خود وارد مي شوند، نوعي «پناهگاهِ» امن و آسوده را برگزيده اند تا استراحت کنند و آزاد باشند. اين نکته ايجاب مي کند که حريم و حرمت داخله منزلها حفظ شود و بي اجازه، کسي وارد خانه ها نگردد و حتي نگاه و تجسس نداشته باشد؛ بنابراين رهگذران، همسايگان، طبقاتِ بالا و خانه هاي مُشرِف بايد نگاه خود را کنترل کنند. از زبان قرآن بشنويم که مي فرمايد: «اي ايمان آورده ها به خداوند! به خانه هايي جز خانه خويش وارد نشويد؛ مگر آنکه قبلاً خبر دهيد و اذن بگيريد و بر اهل خانه سلام کنيد. اين برايتان بهتر است؛ باشد که پند بگيريد. اگر در خانه، کسي را نيافتيد، وارد خانه نشويد تا آنکه به شما اجازه دهند و اگر به شما گفتند: «برگرديد»، شما هم برگرديد. اين برايتان پاکيزه تر (و رشددهنده تر) است».( نور، آيه 27 و 28) بگذاريد از اُسوه اخلاق بياموزيم: پيامبر اکرم(ص) که رفتارش مايه درس و الگو براي همگان است، وقتي به در خانه کسي مي آمد، رو به روي در نمي ايستاد؛ بلکه سمت راست يا چپ قرار مي گرفت و مي فرمود: «السلام عليکم». با اين سلام دادنِ بلند، اجازه ورود مي گرفت. ( تفسير فخر رازي، ج23، ص198) يک بار هم «ابوسعيد خدري» روبه روي خانه حضرت ايستاد و اذن ورود طلبيد. حضرت فرمود: روبه روي در، اجازه ورود مگير!(همان) آري! اِشراف بر زندگي ديگران و گشودن روزنه و پنجره به مساکن اهل محل در نظام معماري اسلامي روا نبوده و تجاوز به حقوق ديگران به حساب مي آيد، بويژه آنکه بخواهد وسيله اي براي نگاه کردن و سرک کشيدن به منازل افراد مختلف شود. از امام پنجم(ع) روايت گرديده است کسي که خانه مسلماني سرک کشد در آوردن چشمانش بر آن مسلمان مباح خواهد بود (مي تواند آن را آماج تير و مانند آن سازد) (معارف و معاريف، دشتي، ج 5، ص 37). قرآن مسلمانان را از تجسّس در امر يکديگر منع نموده(حجرات، آيه 13) و اين موضوع درباره خانه ها نيز صادق است. رسول خدا(ص) فرموده اند: خانه هر کس حرم اوست،( نهج الفصاحه، ص 331، حديث 1582) پس نبايد کسي بدون اجازه و جلب رضايت صاحبش وارد آن شود [يا در آن نگاه کند]. (تاريخ پيامبر اسلام، دکتر آيتي، ص 561) ارزش چشم در قوانين قضايي و حقوقي با جان آدمي برابر است تا آنجا که اگر فردي دو چشم ديگري را نابينا نمايد ديه کامل يک انسان بر عهده اش مي باشد و بايد آن را بپردازد.( رساله نوين منطبق با فتاوي حضرت امام خميني، ج 4، ص 285) اما همين چشم اگر نگاه خائنانه و خلاف بنمايد و بخواهد به مساکن، اسرار و نواميس مردم بنگرد، اگر از سوي اهل منزلي که وي بدان دزدانه ديد مي زند آسيب ببيند و حتي منجر به کوري شود، ديه ندارد، اين حکم شدّت مذمّت چشم ناپاکي را مي رساند که بي اذن و به ناروا و حرام وارد حريم ديگران مي شود و مرتکب گناه مي گردد.(اخلاق معاشرت، محدثي، مجله پيام زن، شماره 74، ص 10) امام خميني (قدس سره) در اين باره چنين فتوا داده اند: ديد زدن به خانه مردم و نگاه به نامحرم گناه است و صاحب خانه حق دارد سنگ يا چيزي به سوي نگاه کننده پرتاب کند و ضماني هم بر او نيست حتي اگر به درون خانه هايي دور با ابزاري (مثل دوربين قوي) بنگرد مثل آن است که از نزديک نگاه مي نمايد. نگاه به درون خانه کسي از طريق نصب آيينه نيز همين حکم را دارد.( تحريرالوسيله، ج 1، ص 493) اين مجازات شديد براي ديدگان ناپاک حرمت گذاري براي حقوق شخصي در زندگي خصوصي انسان هاست و برگرفته از روايات معصومين مي باشد. چنانچه رسول اکرم(ص) در حديثي تصريح فرموده اند: هر کس به خانه همسايه اش سرک کشد و به عورت مردي يا موي زني يا بدن بانويي بنگرد بر خداوند رواست که او را همراه منافقان به آتش دوزخ بيافکند.(وسايل الشيعه، ج 14، ص 141) نقل نموده اند رسول خدا(ص) در خانه خويش مشغول شانه زدن به موهاي همسرشان بودند، کسي از شکاف در به اندرون خانه حضرت مي نگريست، پيامبر فرمود: اگر به تو نزديک بودم، چشمانت را با همين شانه در مي آوردم و در برخي روايات آمده است حضرت آن مرد خاطي را تعقيب نمود و او گريخت.(وسايل الشيعه، ج 19، ص 49 ـ 48) امام صادق(ع) هم فرموده اند هر کسي بدون اجازه به خانه اي نگاه کند در چنين حال اگر چشمش را معيوب سازند ديه اي بر آنان نيست.(وسايل الشيعه، ص 50) از حضرت امام حسن عسکري(ع) روايت شده است: به خاتم رسولان حضرت محمد(ص) وحي گرديد فردي به خانه همسايه خويش مي نگرد و از ديدن زن نامحرم مضايقه ندارد آن حضرت بر آشفت و فرمود: او را به نزد من آوريد. کسي عرض کرد از پيروان شماست و به رسالت آن جناب و امامت حضرت علي(ع) اعتقاد دارد و از دشمنان اهل بيت بيزاري مي جويد، رسول اکرم(ص) فرمود: مگوئيد از متابعان ماست؛ دروغ مي گويد، آگاه باشيد مطيع ما کسي است که در اعمال و رفتار پيرومان باشد و اين گونه عمل نکرده است.( تنبيه الخواطر(مجموعه ورّام)، ج 2، ص 204) لقمان به فرزندش مي گويد: فرزندم خدمت چهار هزار پيامبر رفته و از هر کدام کلمه اي آموختم و از ميان آنها هشت کلمه برگزيدم که يکي از آنها اين است: چون در خانه ديگري بودي چشم خود را حفظ کن.( چهل حديث، ملّايي، ص 50 به نقل از سفينة البحار) يعني حتي وقتي با اجازه افراد در خانه شان وارد شده ايم هم بايد از نگاه کردن به نامحرمان پرهيز کنيم چه رسد به آنکه بخواهيم خداي ناخواسته بدون اجازه و رضايت اهالي منزل به خانه کسي بنگريم! بر اساس فتواي فقها، " نگاه به داخل خانه ديگران حرام است" (مجمع المسائل، ج 1، ص 534، م 18؛ احکام روابط زن و مرد، ص 155) امام خميني در پاسخ به اين سوال که "سرکشيدن به منازل مردم و نگاه کردن به بانواني که بدون پوشش هستند چه حکمي دارد؟"، مي فرمايند: اگر ديدن شما به صورت عمدي بوده باشد، کار حرام و گناه مرتکب شده ايد؛ زيرا خانه مسلمانان محترم است و ورود به خانه افراد بدون اذن صاحب آنان، سرکشيدن به خانه غير، از بالاى بام يا شکاف ديوار يا روزنه در، جايز نيست. (توضيح المسائل (امام خميني)، ج 2، ص 875) مقام معظم رهبري نيز به اين پرسش که "نگاه کردن به حيات همسايه گناه دارد؟" چنين پاسخ داده اند: باتوجه به اينکه نگاه کردن به حياط ديگري بدون رضايت، باعث اذيت و آزار ديگران مي شود و گناهاني مانند نگاه به نامحرم و مفسده بدنبال دارد، جايز نيست. (استفتا از دفتر آيه الله خامنه اي) تنها راه جبران کسي که اينکار را انجام داده است به اين صورت مي باشد که توبه واقعي کرده و از درگاه الهي طلب بخشش و آمرزش براي خود و آنان کنيد و تصميم بگيريد ديگر اين گناه را انجام ندهيد. آيات و روايات بسياري درباره حرمت نگاه به نامحرم وجود دارد که در ادامه به برخي از آن اشاره مي شود: قل للمومنين يغضّوا من ابصارهم (نور/30) ؛ « به مردان مومن به خدا بگو: چشم هاي خود را ازنگاه به نامحرم فرو گيرند». و قل للمومنات يغضضن من ابصارهنّ (نور/31) ؛ « و به زنان مومن به خدا بگو: چشم هاي خود را از نگاه به نامحرم فرو گيرند». رسول اکرم(ص) فرمودند که خداوند مي فرمايد: فرزند آدم ... اگر چشمت بخواهد تو را به نگاه حرام بکشاند من دو پلک در اختيار تو قرار داده ام ، پس آنها را فرو بند». و نيز پيامبر مي فرمايد :« هر چشمي در روز قيامت گريان است ، مگر سه چشم ؛ چشمي که از خوف خدا بگريد و چشمي که از حرامهاي الهي بسته گردد و چشمي که در راه خدا بيدار بماند» (اصول کافي ، ج8 ، ص219) قال رسول الله – صلّي الله عليه و آله – : من مَلَأ عينَه من حرامٍ مَلأَ اللهُ عينَه يومَ القيامهِ من النار إلاّ أن يتوب و يَرجِعَ. «بحار الانوار، ج ۷۶. ص ۳۳۴» رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: هر کس چشم خود را از (نگاه هاي) حرام پر کند، خداوند در روز قيامت چشم او را از آتش پر گرداند، مگر اين که توبه کند و برگردد. قال رسول الله – صلّي الله عليه و آله – : مَن مَلَأَ مِنِ امرأهٍ حراماً حَشاهما الله عزّوجلّ يوم القيامه بمساميرَ مِن نارٍ و حشاهما ناراً حتي يَقضيَ بين الناس ثم يُؤمَر به إلي النار. «بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۳۶۶» رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: کسي که چشمان خود را از نگاه به زن نامحرم پر کند، خداي بزرگ و بلند مرتبه در روز قيامت چشمان او را با ميخ هاي آتشين پر کرده و از آتش انباشته مي سازد تا حساب مردم به پايان رسد، آنگاه فرمان مي دهد که او را به آتش جهنم برند. قال رسول الله – صلّي الله عليه و آله – : إشتدَّ غَضبُ الله عزّوجلّ علي امرأهٍ ذاتِ بَعلٍ ملأتْ عينَها من غير زوجها أو غير مَحرمٍ لها. «بحار الانوار، ج ۷۶، ص ۳۶۶» رسول خدا – صلّي الله عليه و آله – فرمود: خشم خداي بزرگ و بلند مرتبه، بر زني که چشم خود را از (نگاه به) غير شوهر خود يا کسي که محرم او نيست پر کند، شديد است. ۳۹. قال الامام الصادق – عليه السّلام – : اِيّاکُم وَ النَّظرَه فَانَّها تَزرَع في القَلبِ الشَهوَه وَ کَفى بِها لِصاحِبِها فِتنَه؛ «تحف ‏العقول، ص ۳۰۵» از نگاه حرام بپرهيزيد که چنين نگاهى تخم شهوت را در دل مى‌کارد و ‏همين براى فتنه‌ى صاحب آن دل بس است. همراهان عزيز، آخرين خبر را بر روي بسترهاي زير دنبال کنيد: آخرين خبر در سروش http://sapp.ir/akharinkhabar آخرين خبر در ايتا https://eitaa.com/joinchat/88211456C878f9966e5 آخرين خبر در آي گپ https://igap.net/akharinkhabar آخرين خبر در ويسپي http://wispi.me/channel/akharinkhabar آخرين خبر در بله https://bale.ai/invite/#/join/MTIwZmMyZT آخرين خبر در گپ https://gap.im/akharinkhabar