اولین کتاب چاپ سنگی ایران وقف شد

فارس/ مسئول امور ارزشيابي نسخ خطي آستان قدس رضوي گفت: نخستين کتاب چاپ سنگي کشور که 193 سال قبل در تبريز به چاپ رسيده است، توسط شهروند تبريزي به کتابخانۀ آستان قدس رضوي اهدا شد.
سيدمحمدرضا فاضل هاشمي اظهار کرد: استاد بازنشستۀ دانشگاه تبريز در سفر به مشهد مقدس، نخستين کتاب چاپ سنگي ايران به قدمت چاپ 1249 قمري که يک جلد قرآن کريم است را وقف کتابخانۀ مرکزي آستان قدس رضوي کرد. اين کتاب ميراث خانوادگي اين هموطن تبريزي و همسر وي است.
مسئول امور ارزشيابي نسخ خطي آستان قدس رضوي افزود: در ايران اولين کتابهاي چاپ سربي در سال 1233 چاپشده و نخستين کتاب چاپ سنگي نيز در سال 1249 قمري در تبريز به چاپ رسيده که همين قرآن است. وي يادآور شد: در انتهاي اين قرآن کتابت شده که در زمان فتحعلي شاه و ولايتعهدي عباسميرزا، محمدصالح شيرازي به روسيه ميرود و آنجا صنعت چاپ را ميبيند و اين صنعت را به تبريز منتقل ميکند.
فاضل هاشمي به بخشي از اين متن اشاره کرد و ادامه داد: در اين متن آمده است: «صنعت انطباع جديد را در آن ملک ديده، اسباب و اثاث آن را به دارالسلطنه تبريز حملونقل نمود، دارالانطباعي قرار داد. تيمناً و تبرکاً اول نسخهاي که به تاريخ 25 شهر رمضان 1249 از دارالانطباع بيرون آمد، کلامالله مجيد رباني است....» وي بابيان اينکه اين نسخه به خط خوشنويس مشهور وقت، محمدحسين بن ميرزا محمد تبريزي کتابت شده است، بيان کرد: سر سورهها به سرخي و دستنويس کتابت شده و تمامي اوراق قرآن نيز بهصورت دستي به رنگ سرخ و لاجورد جدولبندي شده است.
مسئول امور ارزشيابي نسخ خطي آستان قدس رضوي اضافه کرد: در حاشيۀ صفحات اين قرآن، توضيحاتي راجع به آيات ازنظر صرف و نحوي و بعضاً معني نوشتهشده است. همچنين استاد بازنشستۀ دانشگاه تبريز و واقف اين اثر گفت: اين نسخه متعلق به پدربزرگ پدربزرگم بوده است و دستنوشتههاي پدربزرگمان ميرحسين جنابي که روحاني تبريز و خوشنويس بود نيز در آن ديده ميشود.
جواد پورعلي افزود: ازآنجاکه من و همسرم خانم فاطمه جنابزاده اهري، دخترعمو پسرعمو هستيم، اين نسخه به عمو و از ايشان به همسرم رسيده بود و ايشان نذر حرم رضوي کرد. وي در پاسخ به اين سؤال که آيا از قدمت اين قرآن خبر داشته است، گفت: بله، ميدانستيم قديميترين است و ازآنجاکه خبر داشتيم بهترين و قديميترين قرآنها در کتابخانۀ امام رضا(ع) است، همسرم نيت کرد که آن را وقف کتابخانۀ رضوي کنيم. ارزش مادي، اهميتي ندارد و آنچه مهم است ارزش معنوي آن است و اينکه اين قرآن در اينجا حفظ شود تا نسل آينده ببينند پيشينيان تا چه اندازه به قرآن و چاپ آن اهميت دادند.
گفتني است کتابخانۀ مرکزي آستان قدس رضوي بيش از 26هزار نسخه قرآن و جزوات قرآني خطي و چاپ سنگي در اختيار دارد و يکي از بزرگترين مخازن نسخ قرآن کريم در دنيا به شمار ميرود.

















