ايسنا/ رئيس مرکز تحقيقات ويروس شناسي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي ضمن ارائه توضيحاتي درمورد جهش‌هاي اصلي کرونا، جهش آفريقاي جنوبي را خطرناک‌ترين نوع جهش دانست و گفت: در حال حاضر اين جهش مهم‌ترين و نگران کننده‌ترين واريانتي است که در مقابل خود مي‌بينيم؛ به طوري که اثر برخي واکسن‌ها در برابر واريانت آفريقايي بسيار ضعيف و ۱۰ يا ۱۵ درصد است.

دکتر عليرضا ناجي با اشاره به واريانت‌ها و جهش‌هاي زياد و متنوع ويروس کرونا، گفت: اما در اين بين از ۵ جهش به دليل خصوصيات بيولوژيک بيش از سايرين صحبت مي‌شود و اهميت بيشتري دارند که شامل جهش‌هاي آفريقاي جنوبي، برزيلي، هندي، انگليسي و کاليفرنيايي است‌. يکي از خصوصيات بارز اين ۵ جهش‌، انتقال سريع‌تر آنها نسبت به گونه کلاسيک است.

وي با بيان اينکه در برخي از اين واريانت‌ها ميزان بيماري‌زايي و مرگ و مير بالاتر است، تاکيد کرد: در مورد واريانت برزيل و آفريقاي جنوبي اينگونه حدس مي‌زنند. درمورد واريانت بريتانيايي هم در ابتدا اعلام مي‌شد که بيماري‌زايي و مرگ و مير بالاتري دارد اما، مطالعات بعدي نشان داد که اين جهش چندان تفاوتي با نوع پيشين ويروس ندارد. در کل مطالعات نشان مي‌دهد سرعت انتقال بالاي بيماري ويژگي اصلي اين واريانت‌ها است و به همان نسبت ابتلا و مرگ و مير هم افزايش مي‌يابد.

ناجي ادامه داد: در حال حاضر شاهد اتفاقاتي هستيم که واريانت هندوستاني در هند رقم زده، ولي اين جهش را هم مسئول اصلي اپيدمي و شرايط بحراني آن کشور نمي‌دانيم اما يکي از عوامل تاثيرگذار در کنار روابط انساني است که مي‌تواند سبب گسترش بيماري شود.

وي افزود: علاوه بر تاثيرات اپيدميولوژي اين جهش‌ها، پرداختن به مقاومت سيستم ايمني بدن مهم است که اين مقاومت هم مي‌تواند حاصل ابتلا به ويروس و بهبودي پس از آن يا تزريق واکسن بوده باشد. در حال حاضر در مورد واکسن کمترين مشکل را در برابر واريانت انگليسي داريم و هنوز واکسن‌ها در برابر اين جهش مقاومت خوبي دارند؛ اما در مورد ساير واريانت‌ها و بويژه واريانت آفريقاي جنوبي مي‌دانيم که کفايت واکسن‌هاي موجود تا حد زيادي کاهش يافته است و به همين نسبت ايمني طبيعي حاصل از ابتلاهاي پيشين به بيماري هم در برابر جهش‌ها مي‌تواند کاسته شود و ما شاهد بروز مجدد عفونت با انواع جهش يافته باشيم.

اين ويروس شناس ادامه داد: بنابراين در حال حاضر تضعيف شبکه واکسيناسيون و افزايش سرعت انتقال بيماري مهم‌ترين مشکل فعلي است‌. البته اين موضوع نافي آن نيست که حتي در اين شرايط که کاهش کارايي واکسن در برابر جهش‌ها را شاهديم اما بايد به سمت گسترش پوشش واکسيناسيون برويم زيرا مي‌توانند از بروز بيماري شديد و مرگ تا حد زيادي جلوگيري کنند.

وي افزود: در عين حال با توجه به تغييرات ويروس خيلي از شرکت‌هاي واکسن‌سازي به سمت ساخت واکسن‌هاي نسل جديد رفتند تا بر عليه واريانت‌هاي ويروس هم عمل کند بنابراين شرکت‌هاي مدرنا، فايزر و... اين اقدام را آغاز کردند و اعلام کردند در صورت موفقيت کارآزمايي باليني ۶ ماه تا يک سال بعد توصيه به تزريق دُز سوم واکسن مي‌کنند. علاوه بر واکسيناسيون، اتخاذ تدابير ويژه براي کاهش گردش ويروس اهميت ويژه‌اي دارد و نبايد اصول اوليه کنترل کرونا شامل حفظ فاصله اجتماعي، گسترش غربالگري، رعايت پروتکل‌هاي بهداشتي و.... را فراموش کنيم تا بتوانيم گردش ويروس را که عامل مهمي در بروز جهش‌ها هستند، کاهش دهيم‌؛ زيرا ممکن است با واريانتي مواجه شويم که به کلي برنامه واکسيناسيون را بهم بريزد و بيماري زايي بدي ايجاد کند.

وي تغيير در ساختار واکسن‌ها براي افزايش مقاومت در برابر ابتلا به ويروس را وابسته به پلتفرم ساخت واکسن دانست و تصريح کرد: واکسن‌هاي ژنومي و وکتوري چالاکي بيشتري نسبت به واکسن‌هاي پروتئيني و ويروس کشته شده در تغيير توليد دارند. اين موضوع به ما گوشزد مي‌کند اگر مي‌خواهيم به سمت ساخت واکسن کرونا برويم از تکنولوژي‌هاي بالاتري استفاده کنيم که نسبت به تغييرات و موتاسيون‌ها واکنش نشان دهيم.

ناجي با تاکيد بر اهميت غربالگري ژنوميک ويروس کوويد۱۹، تاکيد کرد: در حال حاضر مي‌دانيم گونه غالب ويروس در کشور از نوع بريتانيايي است و بايد منتظر باشيم با قوي تر شدن پايش ويروس در کشور، سويه غالب موجود در کشور تغيير خواهد کرد يا خير. اکنون در هندوستان ۷۰ درصد سويه‌هاي شناسايي کار ژنتيکي شده شامل همين واريانت هندي است و در ساير نقاط دنيا هم دارد سهم گسترش خود را افزايش مي‌دهد.

وي تاکيد کرد: اگر با واريانت‌ها به خوبي برخورد نشود، بروز مشکلات جدي دور از انتطار نيست. اکنون در ايران مي‌بينيم با ورود واريانت انگليسي به چه مشکلاتي برخورده‌ايم، تمام بيمارستان‌ها پر هستند، تخت خالي نداريم و... حال تصور کنيد موج‌هاي بعدي با واريانت هندي در کشورمان رخ دهد آن وقت چه خواهد شد؟ تمام اين موارد مويد آن است که بايد تدابير ويژه براي بستن مرزها، شناسايي بيماران و... داشته باشيم و اين در حالي است که متاسفانه ما يا دير عمل مي‌کنيم يا کم عمل مي‌کنيم و در چنين مواردي ستاد ملي مقابله با کرونا بهتر است بيش از پيش صحبت‌هاي وزارت بهداشت را جدي بگيرد.

وي درباره راهکار اصلي در مقابله با ورود ويروس‌هاي جهش يافته به کشور، گفت: رديابي و شناسايي منبع اصلي، برنامه دقيق ايزولاسيون، رعايت پروتکل‌ها و... از نکات بسيار مهم است. ما تجربه خوزستان با واريانت بريتانيايي را داريم که تصميمات خوبي نگرفتيم، بايد اين استان را لاک‌ داون مي‌کرديم و نمي‌گذاشتيم اين جهش در کشور پخش شود و اين در حالي بود که تصميم نادرست سفرهاي نوروزي هم اخذ شد. الان در شرايطي که مرگ‌هاي روزانه نزديک به ۵۰۰ نفر را تجربه مي‌کنيم بهتر است دقيق و علمي به کنترل ورود ويروس‌هاي جهش يافته تمرکز کنيم تا فشار از کادر درمان برداشته شود.

ناجي با تاکيد بر اهميت نظام پايش ويروس، بيان کرد: بيماري‌هاي تنفسي مي‌توانند مجموعه‌اي از علائم را به همراه داشته باشند که ممکن است همه علائم در يک فرد بيمار ظاهر نشود. اتفاقي که با جهش ويروس مي‌افتد اين است که ممکن است با جهشي که رخ مي‌دهد يکي از علائم قبلي ويروس بيش از گذشته نمود پيدا کند. بنابراين به طور کلي علائم ابتلا به کرونا همان موارد پيشين است، اما برخي واريانت‌ها تاثيرات متفاوتي مي‌گذارند و مثلا سبب مي‌شوند پيشرفت بيماري از فاز ويروسي به فاز التهابي تسريع شود که اين تغييرات هم از ويروس بعيد نيست؛ زيرا ويروس سعي مي‌کند از تغييرات براي کسب منافع استفاده کند. در مورد ويروس کروناي هندي گزارشات پزشکان هندي تاکنون مي‌گويد هم ميزان تلفات ناشي از آن بيشتر است و هم بيماري‌ وخيم‌تري‌ ايجاد مي‌کند.

وي با بيان اينکه تاکنون خطرناک‌ترين واريانت، جهش آفريقاي جنوبي کرونا است، گفت: اين نوع جهش نيز بيماري زايي و مرگ و مير بالاتر ايجاد مي‌کند و در حال حاضر اين جهش مهم‌ترين و نگران کننده‌ترين واريانتي است که در مقابل خود مي‌بينيم. اثر برخي واکسن‌ها در برابر واريانت آفريقايي بسيار ضعيف و ۱۰ يا ۱۵ درصد است.

ناجي بيان کرد: اينکه دوره ايمني زايي پس از تزريق واکسن چقدر است بستگي به نوع واکسن دارد اما به طور کلي بين ۶ تا ۱۲ ماه زمان تقريبي ايمن بودن بدن است و به نظر مي‌رسد لازم باشد هرسال تزريق واکسن را تجديد کنيم اما اين موضوع منوط به گذر زمان است تا بتوانيم بررسي کنيم واکسن چقدر ايمني در بدن ايجاد مي‌کند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar