ریزش داوطلب در رشته‌های مهارتی

باشگاه خبرنگاران

بروزرسانی 1400/03/03 - 11:34

باشگاه خبرنگاران/ کاهش متقاضيان رشته‌هاي فني و حرفه‌اي جامعه دانشگاهي را با مشکلاتي روبرو کرده است و زنگ خطري براي آينده کشور محسوب مي‌شود.

طي چند سال اخير شاهد کم توجهي يا بي توجهي دانش آموزان به تحصيل در رشته‌هاي مهارتي بوده ايم به صورتي که بايد گفت اين ريزش متقاضي پديده اسفناکي جز کمبود نيروي انساني در جامعه را به وجود نخواهد آورد.

اما مطابق برنامه ششم توسعه الزامي است که نيمي از جمعيت دانش آموزي يعني ۵۰ درصد آن‌ها سالانه جذب رشته‌هاي فني و حرفه‌اي و کار و دانش شوند، اما بيشتر دانش آموزان تمايل زيادي به تحصيل در رشته‌هاي تجربي دارند و از تحصيل در رشته‌هاي مهارتي جا مانده اند.

روساي دانشگاه‌هاي فني و حرفه‌اي معتقد هستند از آن جايي که ۸۰ درصد دروس رشته‌هاي فني، عملي هستند؛ بنابراين اين قبيل از رشته‌ها به آينده کاري فارغ التحصيلان کمک زيادي خواهند کرد، اما دانش آموزان به علت کم تجربگي يا نداشتن اطلاعات درست از اين رشته‌ها تنها روي رشته‌هاي نظري متمرکز مي‌شوند و همين عامل باعث کاهش نرخ اشتغال دانش آموختگان خواهد شد.

گفتني است که رشد و گسترش مهارت‌هاي فني و حرفه‌اي منجر به بروز خلاقيت و اشتغال و توسعه اقتصادي در ميان دانشجويان مي‌شود که در نهايت براي تمامي افراد جامعه رفاه اجتماعي را به وجود خواهد آورد.

بايد در هدايت تحصيلي دانش آموزان به رشته‌هاي مهارتي توجه شود
ابراهيم صالحي عمران رئيس دانشگاه فني و حرفه‌اي کشور درباره وضعيت جذب دانشجويان در رشته‌هاي مهارتي اظهار کرد: پذيرش دانشجويان در رشته‌هاي مهارتي ريزش پيدا کرده است.

او افزود: فضاي عمومي آموزشي کشور فضاي آموزش مهارتي ندارد، نظام هدايت تحصيلي به سمت و سوي آموزش‌هاي حرفه‌اي نيست.

صالحي عمران تصريح کرد: طبق قانون بايد ۵۰ درصد دانش آموزان متوسطه در مدارس فني و حرفه‌اي و کارو دانش تحصيل کنند که در حال حاضر اين آمار تنها ۳۰ درصد است.

رئيس دانشگاه فني و حرفه‌اي کشور ادامه داد: خروجي‌هاي مدارس فني و حرفه‌اي و کار و دانش که ورودي‌هاي دانشگاه‌هاي مهارتي مانند دانشگاه فني و حرفه‌اي را تشکيل مي‌دهند بسيار کم است و همين خروجي نامناسب باعث کاهش آمار پذيرش دانشجويان مهارتي مي‌شود و نظام هدايت تحصيلي به سمت رشته‌هاي محدودي در کشور رفته و بايد اين روند اصلاح شود تا رشته‌هاي متعددي را شامل شود.

صالحي عمران درباره تعداد پذيرش در دانشگاه فني و حرفه‌اي گفت: طي سال‌هاي اخير با ريزش دانشجو مواجه هستيم. در بين دانشگاه‌هاي مهارتي حداکثر خروجي‌هاي متوسطه، فني حرفه‌اي و کار و دانش را جذب کرده‌ايم.

رئيس دانشگاه فني و حرفه‌اي کشور ادامه داد: در سال گذشته در دوره‌هاي کارداني و کارشناسي ۹۰ هزار نفر جذب شدند. در اين دانشگاه‌هاي هم تراز بيشترين ميزان دانشجو را داشتيم.

صالحي عمران با بيان اينکه اقدامات براي مهارت‌آموزي نبايد به دوره خاصي از تحصيل محدود شود، تاکيد کرد: بايد رشته‌هاي مهارتي در هدايت تحصيلي مورد توجه قرار گيرد. نمي‌توان تمامي رشته‌هاي تحصيلي به چند رشته پزشکي، دندانپزشکي و. محدود کرد. با بررسي متقاضيان شرکت در کنکور بايد به اين امر اذعان داشت که ۶۰ درصد داوطلبان متقاضي رشته‌هاي نظري هستند. بايد دانست که کشور فقط به اين سه رشته و حرفه نياز ندارد.

مهارت آموزي و کارآفريني رويکرد مهم در دانشگاه ها
حسن طغرانگار رئيس دانشگاه جامع علمي و کاربردي استان زنجان گفت: دانشگاه جامع مسئوليت برنامه ريزي، سازماندهي، پشتيباني هاي کارشناسي، عملياتي، اطلاعات و سياست گذاري هاي کلان و نيز نظارت و ارزشيابي مراکز و موسسه هاي علمي کاربردي را برعهده دارد.

او افزود: مراکز و موسسه هاي آموزش عالي علمي کاربردي زير نظر دانشگاه، رکن اجرايي آموزش هاي علمي کاربردي و به قصد ارتقاي دانش کار و ايجاد مهارت هاي متناسب با حوزه فعاليت شغلي افراد تاسيس شده است.

طغرانگار تصريح کرد: مباني، فلسفه وجودي و ضرورت فعاليت و ارتقاي دانشگاه جامع علمي کاربردي در اسناد بالادستي به خوبي تبيين آموزش نيروي انساني متخصص ماهر و کارآمد متناسب با نيازهاي بازار کار اعلام شده است.

اين استاد دانشگاه افزود: ارتقاي توان کارآفريني و ايجاد فرصت هاي شغلي پايدار با تاکيد بر استفاده از توسعه فناوري و اقتصاد دانش بنيان ازجمله اهم موارد مرتبط در سياست هاي کلي اشتغال است.

او اضافه کرد: همچنين در نقشه جامع علمي کشور مصاديقي مانند همسوکردن سياست هاي توسعه صنعتي و اقتصادي کشور، به ويژه برنامه هاي پنج ساله توسعه، با سياست هاي کلان توسعه علم و فناوري درکشور' و 'سازماندهي نظام هاي حرفه اي مبتني بردانش علمي و فني براي اداره واحدهاي اقتصادي واجتماعي، نهادينه کردن فرهنگ مهارت گرايي، پژوهش محوري و کارآفريني در نظام علم، فناوري و نوآوري بسيار حائز اهميت است.

طغرانگار افزود: ضرورت تامين شرايط توسعه کارآفريني، توانمندسازي نيروي کار و ايجاد ارزش افزوده، توليد ثروت و اشتغال مولد' از جمله اهم مواردي است که از سياست هاي کلي اقتصاد مقاومتي بهره برداري مي شود.

دانش آموختگان رشته‌هاي فني و حرفه‌اي بيکار نمي‌مانند
در ماده ۳۷ قانون نظام صنفي کشور مصوب شده که براي توسعه رشته‌هاي مهارتي فني و حرفه‌اي و کار و دانش لازم است تا تمامي دستگاه‌هاي اجرايي و بنگاه‌هاي اقتصادي همکاري کنند.

در آئين‌نامه اجرايي اين قانون، ۱۱۰ رشته مهارتي معرفي شده است که دارندگان ديپلم کاردانش براي دريافت پروانه کسب معاف از آزمون شده‌اند؛ يعني هرکدام از اين رشته‌هاي يادشده در اين آئين نامه نياز به آموزش پروانه کسب ندارند.

شايد مهم‌ترين عامل سوق پيدا نکردن دانشجويان به سمت رشته‌هاي فني يا مهارتي کم اطلاعي آن‌ها از اهميت رشته‌هاي مهارتي در جامعه باشد که در اينصورت لازم است تا تمامي مشاوران تحصيلي مدارس، معلمان و مديران با ارائه طرح‌هاي مناسب از قبيل بازديد دانش آموزان از مدارس فني و حرفه‌اي يا کارو دانش و دانشگاه‌هاي فني به جلوگيري از سوق پيدا کردن دانشجويان به سمت رشته‌هاي نظري و بي توجهي آن‌ها به رشته‌هاي فني کمک زيادي کرده باشند.

البته يکي ديگر از دلايل عمده گرايش نداشتن دانشجويان يا امتاع آنان به تحصيل در اين شاخه تحصيلي به اجبار خانواده‌ها شيوع اين فرهنگ است که دانشجويان داراي نمرات پايين و ناتوان در تحصيل رشته‌هاي نظري بايد به رشته‌هاي فني و کار و دانش روي آورند؛ بنابراين بايستي در ميان خانواده‌ها اين فرهنگ جا بيفتد که لزوما نبايد تمامي افراد به سمت رشته‌هاي نظري و به اصطلاحي ديگر دهان پر کن روي بياورند، بلکه جامعه به رشته‌هاي مهارتي هم احتياج دارد.

البته لازم است تا وزارت خانه‌هاي علوم و آموزش و پرورش هم در اين زمينه اقدامات مناسبي انجام دهند و با ارائه راهکار‌هاي راه گشا دانشجويان را با رشته‌هاي فني و مهارتي آشنا کنند تا به اينصورت هم از ميزان گرايش دانش آموزان به سمت رشته‌هاي تجربي کم شود و هم اينکه اشتغال فارغ التحصيلان دانشگاهي بعد‌ها با مشکلات اساسي مواجه نشود.