ابدُ و یک روز اسارت از تولد تا مرگ پشت قفس!

باشگاه خبرنگاران/ اين روز‌ها باغ وحش‌هاي کشور حال خوشي ندارند، نابساماني در اين مراکز نگهداري سبب اسارت ابدي تعدادي از گونه‌هاي نادر و خاص شده است.

هر ساله عکس‌ها و فيلم‌هاي زيادي از وضعيت نابسامان نگهداري حيوانات در باغ وحش‌هاي ايران منتشر مي‌شود، اين نابساماني‌ها منجر به بيماري يا تلف شدن حيوانات در اسارت مي‌شود. حال سوالات زيادي در ذهن دوستداران محيط زيست ايجاد مي‌شود که چرا حقوق حيوانات در ايران رعايت نمي‌شود. در اين گزارش سعي کرديم علاوه بر پيگيري آخرين وضعيت باغ وحش‌ها به بخشي از سوالات مخاطبان پاسخ دهيم. 

ايمان معماريان دامپزشک در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، در پاسخ به اينکه چند درصد از باغ وحش‌هاي کشور استاندارد‌هاي جهاني را رعايت مي‌کنند، اظهار کرد: متاسفانه هيچ باغ وحشي نداريم که استاندارد‌هاي جهاني را به طور کامل يا حتي ۵۰ درصد رعايت کرده باشد.

وي در مورد ميزان فاصله باغ وحش‌هاي کشور با استاندارد‌هاي جهاني افزود: فاصله زيادي تا رسيدن به استاندارد‌هاي جهاني داريم که اين استاندارد‌ها شامل استاندارد‌هاي اروپايي، آمريکايي و استراليايي است، همچنين استاندارد‌هاي ملي هم وجود دارند که فقط شامل اندازه جايگاه‌ها است که بسيار سطحي هستند و نياز به بازنگري و تکميل دارند.

---

بازار

---

اين دامپزشک با اشاره به اينکه تمامي باغ وحش‌هاي کشور با مجوز سازمان محيط زيست راه اندازي شدند و هيچ يک استاندارد‌هاي جهاني را رعايت نمي‌کنند، بيان کرد: زنده گيري و انتقال گونه‌ها از حيات وحش به باغ وحش غير قانوني است، اما متاسفانه مجوز اين گونه شکار‌ها از سازمان محيط زيست صادر مي‌شود، بدين صورت که باغ وحش‌ها براي پر کردن ويترين خود اقدام به شکار حيوانات از طبيعت با مجوز رسمي از محيط زيست کرده و آن‌ها را به باغ وحش منتقل مي‌کنند که نمونه‌هاي آن را در باغ وحش‌هاي بزرگ کشور از جمله تهران، مشهد، شيراز و ... مي‌بينيم.

معماريان گفت: سازمان محيط زيست هيچ برنامه يا دستور العمل يا قانوني براي اجراي درست اين اهداف ندارد، به همين دليل هدف از ايجاد باغ وحش‌ها در ايران درآمدزايي، علاقه به نگهداري افراد از حيوانات و تفريح مردم است که منجر به اسارت حيوانات در ايران مي‌شود.

 معماريان علت بيماري يا تلف شدن حيوانات نادري را که به باغ وحش‌هاي کشور منتقل مي‌شوند، نداشتن کارشناس و عدم آموزش علوم مرتبط با حيات وحش از جمله دامپزشکي حيات وحش و علوم بيولوژي متعاقب نگهداري از حيوانات حيات وحش در دانشگاه‌ها دانست و تصريح کرد: علاوه بر نداشتن شرايط نگهداري، نداشتن دانش نگهداري مهمترين عامل اين اتفاقات است.

وجود ۷۵ مرکز نگهداري حيات وحش در کشور/ حيوانات نگهداري شده در باغ وحش‌ها قابل رها سازي نيستند
شهاب الدين منتظمي مديرکل دفتر حفاظت و مديريت حيات وحش سازمان حفاظت محيط زيست درباره‌ اجراي دستورالعمل‌ها و نظارت بر باغ وحش‌ها گفت: نظارت بر باغ وحش‌ها به صورت ماهانه بر اساس دستورالعمل‌هاي جديد از سال ۹۹ آغاز شده است. از طرفي با شروع بيماري کوويد ۱۹ اصلي‌ترين بخش درآمد باغ وحش‌ها تعطيل شد، با اين شرايط اجراي نظارت بر باغ وحش‌ها کند شد.

وي با اشاره به اينکه شرط تبادل حيوانات و پرندگان در بين باغ وحش‌ها ملزم اجراي دستورالعمل‌هاست، گفت: تعداد دقيق باغ وحش‌ها و باغ پرندگان با مجوز رسمي ۷۵ مرکز است. با پيگيري‌هاي انجام شده درصدد اجراي سامانه اطلاعات باغ وحش‌ها هستيم. با اجراي اين سامانه اطلاعات جانوران به صورت آنلاين قابل مشاهده است. اين اطلاعات شامل نوع گونه‌ها و تعداد، بارداري، بيماري، ميزان سن و آخرين بازديد کارشناسان است.

منتظمي با اشاره به اينکه در اين سامانه اطلاعات حيوانات شامل نوع گونه‌ها، تعداد، بارداري، بيماري، ميزان سن و آخرين بازديد کارشناسان مشخص خواهد بود، گفت: با وجود سامانه اطلاعات آنلاين در صورت تلف شدن يک گونه با سن بالا متوجه علت تلف شدن آن به خاطر کهولت سن خواهيم شد.

وي در مورد تخلفات باغ وحش صفادشت گفت: اداره کل محيط زيست استان تهران از باغ وحش صفادشت شکايت کرده است، حال بايد ديد در دستگاه قضا چه تصميمي براي اين مجموعه گرفته خواهد شد.

مديرکل دفتر حفاظت و مديريت حيات وحش سازمان حفاظت محيط زيست همچنين در مورد مدت زمان نگهداري گونه‌ها يا آزادسازي آن‌ها گفت: حيوانات نگهداري شده در باغ وحش‌ها قابل رهاسازي نيستند، پس از تکميل ظرفيت باغ وحش‌ها بايد به يک باغ وحش ديگر واگذار يا منتقل شوند.

وي ادامه داد: هر باغ وحش محدوديتي در نگهداري تعداد گونه‌ها دارد و بايد با مديريت و هدف مشخص بحث تعديل جمعيت را نيز در نظر گيرند، ترجيح ما در مورد مازاد گونه‌هاي غير بومي خروج از کشور است و در صورت انتقال به شهر ديگر مجوز انتقال صادر نمي‌شود.

منتظمي در مورد انحصار واردات برخي گونه‌هاي خاص در باغ وحش‌ها مانند جگوار باغ وحش صفادشت گفت: طبق قانون هر مجموعه‌اي با رعايت کليه ضوابط و مقررات مربوطه با تأييد استان و ستاد، حيوان مورد نياز را درخواست و وارد کند.

جلوگيري از ايجاد و توسعه مراکز نگهداري از گونه هاي حيات وحش در شهر تهران
همچنين در جلسه شوراي شهر تهران که روز يکشنبه برگزار شد، رئيس کميته محيط زيست و خدمات شهري تهران، خواستار جلوگيري از ايجاد و توسعه مراکز نگهداري از گونه هاي حيات وحش در شهر تهران شد. سيد آرش حسيني ميلاني در اين باره اظهار کرد: يکي از حقوق مهم در شهر تهران، حقوق محيط زيستي است. شهر تهران از بزرگترين مراکز جابه‌جايي حيوانات وحش است.

نگهداري از حيوانات وحشي اخيراً در مراکز خصوصي باب شده و شاهديم برخي از مناطق شهرداري بدون اخذ مجوز‌هاي لازم به صورت موضعي و زيرپوستي مراکزي در اين رابطه ايجاد شده و حيوانات وحشي را نگهداري مي‌کنند و اين خطر وجود دارد که به تقويت شبکه تکثير و قاچاق حيوانات شهري منجر شود.

وي با اشاره به ايجاد مراکز نگهداري از حيوانات وحشي در شهر‌هاي ديگر گفت: سازمان حفاظت از محيط زيست با اين مراکز برخورد جدي داشته است. اکنون ايجاد باغ وحش به صورت کلاسيک در کلانشهر‌ها کمتر مورد توجه است و سازمان حفاظت از محيط زيست متولي اصلي آن است. شهرداري به هيچ عنوان وظيفه‌اي در احداث باغ وحش و تکثير حيوانات وحشي ندارد و اگر هم تاسيساتي ايجاد کرده، در همين سطح کفايت مي‌کند.

هم زيستي انسان و حيوانات در بين ايرانيان از ديرباز رواج داشته است. بر اساس شواهد تاريخي نقش برجسته‌هاي به جاي مانده از دوران هخامنشيان و ساسانيان شاهدي بر اين ادعا هستند و ثابت مي‌کنند که از حيوانات در دربار پادشاهان براي نمايش‌هاي مخصوص در مراسم و مهماني‌ها مورد استفاده قرار مي گرفته است.

ساخت اولين باغ وحش ايران پس از سفر ناصرالدين شاه قاجار به پاريس بوده است. او با علاقه زياد به شکار، باغ وحشي را با نام مجمع الوحوش ناصري در بخشي از قصر دوشان تپه تهران تاسيس کرد که اين باغ وحش در روز‌هاي مختلف و به ويژه تعطيلات آخر هفته بازديدکنندگان زيادي از ميان مردم تهران داشت. چهار شير نر و ماده از کوه‌هاي شيراز، سه ببر از مازندران، يک يوز، سه پلنگ از جاجرود، پنج خرس از دماوند و ... حيواناتي بودند که در اين باغ وحش نگهداري مي‌شدند و با گذشت چند سال هم اکنون بهترين مجموعه نگهداري حيوانات در ايران با ۱۲۱ گونه جانوري باغ وحش ارم تهران است.

بنابراين مي توان نتيجه گرفت که از گذشته تا به امروز حيوانات زيادي از جمله گونه‌هاي نادر با قرار گرفتن در پشت قفس‌هاي باغ وحش‌ها، بازيچه دست انسان‌ها شدند، انسان هايي که براي درآمدزايي، تفريح و ... خواستار اين بودند که حيوانات در پشت قفس‌هاي باغ وحش‌ها قرار گيرند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar