ورزش 3/در جام جهانی ۲۰۲۶ سطح انتظارات و سختی‌هایی را که از زمان آغاز این مسابقات در سال ۱۹۳۰ تجربه شده، بی‌سابقه است.
موضوع فقط این نیست که تعداد تیم‌ها به چهل و هشت عدد افزایش یافته و یک مرحله بیشتر به رقابت‌ها اضافه شده است؛ ما با جام جهانی در سه کشور روبرو هستیم، چیزی که پیش از این هرگز تجربه نشده است، آن هم با شرایطی که کادر پزشکی تیم‌های ملی را مجبور می‌کند با وضعیت‌هایی دست‌وپنجه نرم کنند که هرگز به صورت گروهی ثبت نشده است.

مسئله تنها آماده نگه داشتن بازیکنان، سنجش میزان تلاش و استراحت آن‌ها نخواهد بود. این جام جهانی با گرمای شدید، ارتفاع، آلودگی، آلرژی‌ها و جابه‌جایی‌های طولانی، پزشکان و مربیان بدنساز تمام تیم‌های ملی را به حالت آماده‌باش درآورده است. برنامه کاری بسیار متفاوت از سایر تورنمنت‌هاست؛ یک تغییر رادیکال نسبت به آنچه کمتر از چهار سال پیش در قطر تجربه شد. از یک جام جهانی یکدست، به جامی با تغییرات ناگهانی و شدید وارد می‌شویم.

از مدت‌ها قبل، تیم‌های ملی در حال بررسی چگونگی پاسخگویی به حجم بالای نیازهایی هستند .که با آن‌ها روبرو خواهد شد.

گرمای شدید

امن‌ترین میزبان‌ها روی کاغذ ونکوور، سیاتل، سان‌فرانسیسکو و تورنتو هستند، اما متخصصان تأکید می‌کنند که هیچ‌کدام از آن‌ها خارج از خطر وضعیت‌های گرمای شدید نیستند. اسپانیا دو بازی اول خود را در آتلانتا انجام می‌دهد، جایی که میانگین دما در ژوئن بین ۲۷.۴ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. ورزشگاه مرسدس بنز دارای سیستم تهویه مطبوع است که بازی در ساعت ۱۲ ظهر مقابل کیپ‌ورد و عربستان سعودی را جبران خواهد کرد. شرایط در چاتانوگا، کمپ اصلی اسپانیا، کمی ملایم‌تر خواهد بود اما همچنان گرمای قابل‌توجهی دارد. از ۱۶ ورزشگاه میزبان بازی‌های جام جهانی، ورزشگاه‌های آتلانتا، دالاس، هیوستون و ونکوور دارای سقف متحرک یا سیستم تهویه مطبوع هستند، چیزی که می‌تواند تأثیر حرارتی را در طول بازی‌ها به شدت کاهش دهد.

بازی سوم اسپانیا در گوادالاخارا مقابل اروگوئه خواهد بود. در آن منطقه از مکزیک گرما کمتر است، اما یک تهدید بزرگ ظاهر می‌شود: بازی در ارتفاع بیش از ۱۵۰۰ متری از سطح دریا.

جام جهانی باشگاه‌ها از قبل یک هشدار جدی بود. تأثیر این وضعیت روی بازی مطالعه شده است: مسافت طی‌شده با شدت بالا کاهش می‌یابد، استارت‌های سریع کم می‌شود، بازیکنان انرژی خود را بیشتر مدیریت می‌کنند، زمان‌های مالکیت توپ افزایش می‌یابد و نبردها و انتقال‌های سریع افت می‌کنند. به این موارد باید خطر آشکار گرمازدگی برای بازیکنان را نیز اضافه کرد.

سطح ارتفاع در مکزیک

مکزیکوسیتی با ۲۲۴۰ متر ارتفاع از سطح دریا و گوادالاخارا با ۱۵۶۶ متر؛ این دو شهر میزبان مشکل بازی در ارتفاع را ایجاد می‌کنند. نه مسابقه در مکزیک برگزار خواهد شد؛ مکان‌هایی که دسترسی کمتر به اکسیژن می‌تواند تأثیر مستقیمی بر عملکرد فوتبالیست‌هایی داشته باشد که با این وضعیت سازگار نشده‌اند. مطالعات نشان می‌دهند که در این ارتفاعات ظرفیت هوازی کاهش می‌یابد و ریکاوری بین تمرینات شدید کندتر می‌شود، فرآیندی که به ویژه در ورزشی مبتنی بر شتاب، تغییر ریتم و حرکات مکرر با شدت بالا اهمیت دارد.

ارتفاع، بخش بدنی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مسافت طی‌شده بین ۳ تا ۹ درصد کاهش می‌یابد و علاوه بر آن، در فوتبالیست‌هایی که هم‌هوا نشده‌اند، تا ۲۱ درصد افت در حرکات با سرعت بالا دیده می‌شود. بازی‌ها کندتر می‌شوند، پرس‌ها کمتر تهاجمی خواهند بود و نیاز به مدیریت بهتر انرژی برای جلوگیری از خستگی مفرط زودهنگام وجود دارد.

تیم‌های عادت‌کرده به بازی در ارتفاع، مزایای قابل‌اندازه‌گیری در برابر رقبای برخاسته از سطح دریا به دست می‌آورند، تا جایی که برخی تحقیقات این برتری را تقریباً نیم گل به ازای هر ۱۰۰۰ متر افزایش ارتفاع تخمین می‌زنند. به همین دلیل، تیم‌های ملی که باید در مکزیکوسیتی یا گوادالاخارا رقابت کنند، باید تصمیم بگیرند که آیا با زمان کافی برای هم‌هوایی برسند یا اینکه به حداقل رساندن زمان حضور قبل از بازی‌ها را انتخاب کنند. مسیر دوم به دلیل ضیق وقت، روش معمول خواهد بود. اسپانیا در ارتفاع ۲۰۶ متری در چاتانوگا زندگی خواهد کرد و در ارتفاع ۳۲۰ متری در آتلانتا بازی می‌کند.

اسپانیا اثرات این وضعیت را در پوئبلا و در بازی دوستانه مقابل پرو آزمایش خواهد کرد. در عرض چهار روز، این تیم از بازی در سطح دریا در لاکرونیا به ارتفاع ۲۱۳۵ متری خواهد رفت، آن هم با اثرات یک سفر طولانی بین‌قاره‌ای در این میان. تیم امشب حوالی ساعت نه می‌رسد و پس از بازی بازمی‌گردد.

جام جهانی هواپیماها

سومین دشمن بزرگ جام جهانی ۲۰۲۶ از روی سکوها دیده نخواهد شد. جام جهانی در سه کشور و در مسیری بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر از شمال به جنوب و ۴۳۰۰ کیلومتر از شرق به غرب برگزار می‌شود؛ ابعادی بی‌سابقه در تاریخ این تورنمنت. برای بسیاری از فوتبالیست‌ها، به ویژه کسانی که در اروپا، آسیا یا آمریکای جنوبی بازی می‌کنند، سفر حتی قبل از پیوستن به تیم‌های ملی‌شان آغاز خواهد شد. برخی از آن‌ها می‌توانند پیش از رسیدن به اردوهای خود از ۱۹ اختلاف ساعت از ۲۴ منطقه زمانی اصلی جهان عبور کنند، وضعیتی که می‌تواند ریتم بیولوژیکی بدن را به شدت مختل کند.

مشکل فقط خستگی پرواز نیست. پروازهای طولانی باعث عدم هماهنگی بین ساعت بیولوژیکی بدن و ساعت محل مقصد می‌شود و اختلالات خواب، خستگی، مشکلات تمرکز و حتی خطر بیشتر بیماری و مصدومیت را ایجاد می‌کند. بدن ممکن است هنگام سفر به سمت شرق، به ازای هر منطقه زمانی طی‌شده به حدود یک روز زمان نیاز داشته باشد تا به حالت عادی بازگردد. به همین دلیل، توصیه می‌کنند که تیم‌های ملی با حداکثر فاصله زمانی ممکن به مقرهای خود برسند تا سازگاری تسهیل شود.

این سختی با شروع مسابقات تمام نخواهد شد. اگرچه در طول تورنمنت تیم‌ها تنها بین سه منطقه زمانی مختلف جابه‌جا می‌شوند، اما برخی از سفرهای داخلی می‌تواند تا هفت ساعت پرواز به طول بینجامد. انباشت سفرها، تمرینات و بازی‌ها می‌تواند چیزی را ایجاد کند که به آن خستگی سفر می‌گویند؛ ترکیبی از کم‌خوابی، سردرگمی و خستگی مداوم که می‌تواند حتی پس از برطرف شدن اثرات پرواز طولانی، بر عملکرد تأثیر بگذارد.

در مورد اسپانیا، چالش بزرگ نه تغییر ساعت، بلکه انباشت فرسودگی خواهد بود. اکثر ملی‌پوشان از لیگ‌های اروپایی با اختلاف ساعت‌های قابل‌تحمل نسبت به آمریکای شمالی خواهند آمد، اما این کار را پس از یک فصل بسیار سنگین و با حجم بالایی از دقایق بازی با فشار و شدت بالا انجام خواهند داد.

آلرژی‌ها

در میان گرما، ارتفاع و سفرهای طولانی، تهدید بسیار کمتر ملموسی وجود دارد که کادر پزشکی را نیز نگران کرده است: آلرژی‌های فصلی. جام جهانی بین ژوئن و ژوئیه برگزار می‌شود که هم‌زمان با وجود انواع مختلف گرده‌ها در بخش زیادی از شهرهای میزبان است. فوتبالیست‌ها در معرض غلظت‌های متغیری از آلرژن‌ها و آلاینده‌های جوی قرار خواهند گرفت؛ ترکیبی که به ویژه برای مبتلایان به آسم، رینیت آلرژیک یا حساسیت‌های تنفسی مشکل‌ساز است.

اگرچه برای اکثر هواداران یک آلرژی ممکن است مشکلی جزئی به نظر برسد، در ورزش حرفه‌ای می‌تواند به یک معضل در عملکرد تبدیل شود. گرفتگی بینی، عطسه، سوزش چشم، مشکلات تنفسی یا کاهش عملکرد ریه می‌تواند بر توانایی تمرین و ریکاوری بازیکنان تأثیر بگذارد. علاوه بر این، این علائم می‌توانند هنگام هم‌زمانی با دوره‌های آلودگی هوا یا دمای بالا تشدید شوند؛ دو سناریویی که در طول تورنمنت نیز وجود خواهند داشت.

به همین دلیل، تیم‌های ملی با برنامه‌های انفرادی کار می‌کنند تا حساس‌ترین فوتبالیست‌ها را پیش از مسابقات شناسایی کنند. هدف تنها درمان علائم در زمان بروز نیست، بلکه پیش‌بینی آن‌ها از طریق کنترل‌های پزشکی، ردیابی میزان گرده‌ها و پروتکل‌های پیشگیری ویژه است. در رقابتی که فاصله‌ها در آن به حداقل می‌رسد، تنفس خوب می‌تواند به اندازه سریع دویدن مهم باشد.

آلودگی و آتش‌سوزی‌ها

اگر گرما به عنوان آشکارترین تهدید جام جهانی ۲۰۲۶ مطرح است، آلودگی احتمالاً غیرقابل‌پیش‌بینی‌ترین آن‌ها خواهد بود. پراکندگی جغرافیایی تورنمنت، تیم‌های ملی را مجبور می‌کند بین شهرهایی با سطوح بسیار متفاوت از کیفیت هوا جابه‌جا شوند. برخی از میزبان‌ها مانند لس‌آنجلس (جایی که اسپانیا در صورت سرگروهی در یک‌شانزدهم و یک‌چهارم نهایی در آن بازی خواهد کرد) یا مکزیکوسیتی، از نظر تاریخی غلظت‌های بالاتری از آلاینده‌های جوی را نشان می‌دهند، در حالی که برخی دیگر ممکن است تحت تأثیر پدیده‌های مقطعی قرار گیرند که پیش‌بینی آن‌ها از ماه‌ها قبل غیرممکن است.

خطر اصلی برای فوتبالیست‌ها با سیستم تنفسی مرتبط است. قرار گرفتن در معرض اوزون، ذرات معلق و سایر آلاینده‌ها می‌تواند باعث تحریک مجاری تنفسی، احساس خستگی، سرفه یا کاهش موقت ظرفیت ریه شود. در ورزشکاران حرفه‌ای که در طول یک مسابقه می‌توانند حجم عظیمی از هوا را جابه‌جا کنند، هرگونه اختلال تنفسی تأثیر مستقیمی بر عملکرد بدنی و ریکاوری دارد.

به این موارد، تهدید فزاینده در سواحل غربی آمریکای شمالی اضافه می‌شود: آتش‌سوزی‌های جنگلی. در سال‌های اخیر، شهرهایی مانند لس‌آنجلس، سان‌فرانسیسکو، سیاتل یا ونکوور با دوره‌هایی از دود مواجه شده‌اند که توانسته کیفیت هوا را برای روزها به شدت کاهش دهد. اگرچه پیش‌بینی اینکه آیا این اتفاقات در طول جام جهانی دوباره رخ خواهند داد یا خیر غیرممکن است، کادر پزشکی این سناریوها را در برنامه‌های اضطراری خود لحاظ می‌کنند. در تورنمنتی که هر جزئیاتی در آن تعیین‌کننده است، کیفیت هوا می‌تواند به عاملی به اندازه وضعیت چمن یا شرایط آب‌وهوایی سرنوشت‌ساز تبدیل شود.

جام جهانی ۲۰۲۶ صرفاً یک رقابت بزرگ بین تیم‌های ملی نخواهد بود؛ این مسابقات جنگی علیه محیط پیرامون نیز هست. و در این نبرد نامرئی که دور از توپ و نورافکن‌ها شکل می‌گیرد، کلیدهای موفقیت یا شکست نهفته است.

ما را در کانال تلگرامی «کانال ورزش» دنبال کنید