ورزش 3/با پایان دوران حضور کریستیانو رونالدو در جام‌های جهانی، فوتبال پرتغال خود را برای ورود به عصری تازه آماده می‌کند.
وقتی کریستیانو رونالدو شامگاه دوشنبه با چشمانی اشک‌آلود زمین را ترک کرد و رؤیای قهرمانی جهان برای همیشه از دست رفت، نه‌تنها دوران او در تیم ملی پرتغال، بلکه عصری تازه برای فدراسیون فوتبال پرتغال نیز، هم در داخل زمین و هم خارج از آن، آغاز شد.

تا یکشنبه گذشته هنوز تردیدهایی وجود داشت که آیا این واقعاً آخرین جام جهانی ستاره ۴۱ ساله خواهد بود یا نه، اما رونالدو در نشست خبری پیش از بازی پرتغال اعلام کرد که این آخرین حضورش در جام جهانی است. البته هنوز مشخص نیست دقیقاً چه زمانی و چگونه برای همیشه با پیراهن شماره ۷ تیم ملی خداحافظی خواهد کرد.

زمانی که یورو ۲۰۲۸ در بریتانیا و ایرلند آغاز شود، رونالدو ۴۳ ساله خواهد بود. هرچند تام بردی، اسطوره لیگ فوتبال آمریکایی، در ۴۵ سالگی بازنشسته شد و رونالدو نیز به شکلی فوق‌العاده از بدنش مراقبت می‌کند، اما بعید به نظر می‌رسد که او دو سال دیگر همچنان مهاجم اصلی پرتغال باشد.

خداحافظی رونالدو تغییری بنیادین برای فوتبال پرتغال، هم در زمین و هم در عرصه تجاری، خواهد بود. مردی که ۱۴۶ گل ملی به ثمر رسانده، سال‌ها چهره اصلی تیم ملی پرتغال بوده است؛ همان‌گونه که در این جام جهانی نیز تا پیش از حذف برابر اسپانیا در مرحله یک‌هشتم نهایی، محور اصلی تمام تبلیغات و کمپین‌های فدراسیون بود.

با بیش از یک میلیارد دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی، رونالدو پرطرفدارترین فرد جهان است و همان‌طور که نایکی به‌خوبی می‌داند، او ماشینی برای فروش پیراهن و ایجاد تعامل در شبکه‌های اجتماعی محسوب می‌شود. طی بیش از دو دهه حضور رونالدو در تیم ملی، فدراسیون پرتغال همیشه تلاش کرده از این مزیت نهایت استفاده را ببرد.

وقتی این موضوع را با برگزاری جام جهانی در ایالات متحده ترکیب کنید (بزرگ‌ترین بازار تجاری جهان و کشوری که طبق گزارش سال ۲۰۲۳ دانشگاه لیسبون، بیش از ۱.۳ میلیون نفر از ساکنانش اصالت پرتغالی دارند) همه شرایط برای بهره‌برداری از بزرگ‌ترین سرمایه فوتبالی پرتغال فراهم بود.

مسئول اجرای این برنامه ژائو مدیروش کاردوسو، مدیر ارشد بازاریابی و امور تجاری فدراسیون پرتغال است که بیش از یک سال این سمت را بر عهده دارد.

او در گفت‌وگو با The Athletic و در حاشیه نشست فوتبال پرتغال در میامی پیش از آنکه رونالدو اعلام کند دیگر در جام جهانی بازی نخواهد کرد، گفت: «از همان ابتدا، وقتی مشغول طراحی استراتژی، کمپین‌ها و برنامه‌های تبلیغاتی بودیم، همه چیز با تیم رونالدو هماهنگ شده بود. اگر از جایگاه او استفاده نمی‌کردیم، واقعاً احمق بودیم. او یکی از بزرگ‌ترین برندهای جهان است و منظورم فقط دنیای فوتبال نیست، بلکه میان تمام برندها. آمریکا بازار بسیار مهمی است، هم برای فدراسیون پرتغال و هم برای برند شخصی CR7. از همان ابتدا تلاش کردیم راهی پیدا کنیم که هر دو برند از این همکاری سود ببرند.»

البته داشتن رونالدو مزیت بزرگی است، اما چالش‌هایی هم دارد. کاردوسو علاوه بر رونالدو، ۲۵ بازیکن دیگر تیم ملی را نیز در اختیار داشت و همان‌طور که در زمین مسابقه باید تعادل برقرار می‌شد، در عرصه بازاریابی نیز باید میان استفاده از شهرت رونالدو و معرفی سایر ستاره‌ها توازن ایجاد می‌کرد.

او می‌گوید: «در این زمینه کاملاً با تیم رونالدو شفاف هستیم. حتی از طرف آن‌ها هم پیشنهادهایی دریافت می‌کنیم، چون خود رونالدو نیز از رابطه‌اش با فدراسیون سود می‌برد. اما پیدا کردن تعادل، مهم‌ترین مسئله است.»

به گفته او، وقتی مخاطب جهانی باشد، استفاده از برند رونالدو ضروری است، اما در بازار داخلی پرتغال الزام چندانی وجود ندارد: «اگر با مخاطبان اصلی خودمان در پرتغال صحبت می‌کنیم، شاید لازم نباشد تا این اندازه روی کریستیانو تکیه کنیم. نسل جوانی داریم که می‌خواهیم ارتباط بلندمدتی با آن‌ها برقرار کنیم. از این نظر مشکلی نداریم.»

با این حال، بازنشستگی رونالدو فدراسیون را در نقطه‌ای حساس قرار خواهد داد. هرچند تیم ملی پرتغال بازیکنان فوق‌العاده‌ای مانند نونو مندس، ویتینیا و برونو فرناندز را در اختیار دارد، اما هیچ‌کدام هنوز نتوانسته‌اند مانند رونالدو از مرزهای فوتبال عبور کرده و به یک پدیده فرهنگی جهانی تبدیل شوند. کاردوسو تأکید می‌کند که رونالدو، چه داخل زمین باشد و چه خارج از آن، همچنان رابطه نزدیکی با فدراسیون خواهد داشت.

وقتی از او پرسیده شد آیا رونالدو در جام جهانی ۲۰۳۰ که به میزبانی مشترک اسپانیا، پرتغال و مراکش برگزار می‌شود، سفیر فوتبال پرتغال خواهد بود یا نه، پاسخ داد: «صددرصد مطمئنم که در سال ۲۰۳۰ نقشی خواهد داشت؛ هیچ شکی ندارم. منظورم فقط همکاری با فدراسیون نیست، بلکه نقشی برای کشور پرتغال خواهد داشت.»

او در پاسخ به این سؤال که آیا شماره ۷ تیم ملی پس از خداحافظی رونالدو بایگانی خواهد شد، با احتیاط پاسخ داد: «این تصمیمی سیاسی و نهادی است. نمی‌دانم اصلاً رئیس فدراسیون به آن فکر کرده یا نه. شاید از نظر تجاری برای من جذاب باشد، اما موضوع بسیار فراتر از مسائل تجاری است و ترجیح می‌دهم درباره آن اظهار نظر نکنم.»

پس فدراسیون چگونه می‌تواند نبود چنین فوق‌ستاره‌ای را جبران کند؟ کاردوسو معتقد است پس از بازنشستگی رونالدو، باید روی مرحله تازه‌ای از رابطه او با تیم ملی سرمایه‌گذاری شود. او می‌گوید: «او اسطوره بعدی فوتبال پرتغال خواهد بود. ما برنامه "اسطوره‌های پرتغال" را دوباره راه‌اندازی کرده‌ایم و در طول این جام جهانی، همراه با برند Visit Portugal از آن برای برنامه‌های تبلیغاتی استفاده می‌کنیم. شاید کریستیانو هم به این برنامه اضافه شود. حتی بعد از خداحافظی از فوتبال، او همچنان می‌تواند فرصت‌های تجاری جدیدی برای خودش و فدراسیون ایجاد کند. هر زمان تصمیم نهایی را بگیرد، ما آماده‌ایم مرحله بعدی همکاری میان برند رونالدو و برند فدراسیون را آغاز کنیم.»

کاردوسو تأکید می‌کند که فدراسیون قرار نیست «از رونالدو عبور کند»، بلکه می‌خواهد رابطه میان او، تیم ملی و فوتبال پرتغال وارد مرحله‌ای تازه شود. اما رسیدن هر بازیکنی به جایگاهی که رونالدو در فرهنگ عامه جهان پیدا کرده، تقریباً غیرممکن است.

او می‌گوید: «حتی مقایسه کردن هم در حق همه ناعادلانه است. این موضوع درباره لیونل مسی هم صدق می‌کند. وقتی از مسی و کریستیانو صحبت می‌کنیم، درباره دو نفر از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ صحبت می‌کنیم. رونالدو پرطرفدارترین فرد جهان است.
نمی‌توان چنین جایگاهی را با هیچ بازیکن دیگری مقایسه کرد. بنابراین کسی نخواهد آمد که دقیقاً نقش او را تکرار کند.»

ما را در کانال تلگرامی «کانال ورزش» دنبال کنید